GIB  Ana Sayfa  Formlar ve Yayınlar  Vergi ve Beyanname Düzenleme Rehberleri  BASİT USUL GELİR VERGİSİ BEYANNAME DÜZENLEME REHBERİ (2000)
BASİT USUL GELİR VERGİSİ BEYANNAME DÜZENLEME REHBERİ (2000)
BASİT USULDE VERGİLEME NE DEMEKTİR ?

Basit usulde vergilendirme, vergiden muaf olmayan küçük esnaf ve sanatkarlar için getirilen özel bir vergileme biçimidir.

Basit usulde mükellefler, gerçek gelirleri üzerinden vergilendirilmektedir. Bu nedenle, götürü usulde vergilemede olduğu gibi, gelir elde edilsin edilmesin bir vergi ödenmesi söz konusu değildir. Götürü usulde vergilemeden farklı olarak ödenecek vergi elde edilerek beyan edilen gelire göre hesaplanacaktır.

Basit usulde mükellefler, yaptıkları satış ve hizmetler dolayısıyla belge düzenlemek ve faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları mal ve hizmet alışları ve giderleri için de belge almakla yükümlüdürler. Ayrıca, anılan mükellefler, yaptıkları satış ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi tahsil etmektedirler.
BEYANNAME VERMEK ZORUNLUMUDUR ?

Basit usulde vergilendirilen mükellefler elde ettikleri gelirleri yıllık beyanname ile bildirlek zorundadırlar.

Gelir elde edilmemiş olsa dahi

Beyanname verilmesi gerekir.

VERGİLENDİRMEDE ESAS ALINACAK KAZANÇ TUTARI NASIL BELİRLENİR?

¨ Basit usule tabi mükellefler beyan ettikleri kazançları üzerinden vergilendirilir.

¨ Basit usulde vergilendirilenlerin vergiye tabi gelirlerinin tespiti açısından 1999, 2000 ve 2001 yılları için özel bir düzenleme yapılmıştır. Bu yıllarda elde edilen kazanç ile intibak ettirilen dereceye göre hesaplanan götürü safi kazanç tutarları karşılaştırılır ve bunlardan küçük olanı vergilemeye esas alınır.

¨ Basit usulde ticari kazanç dışında başka gelir unsurunun bulunması nedeniyle mart ayında verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesinde, sadece ticari kazanç ile götürü safi kazanç tutarı karşılaştırılacaktır. Bu karşılaştırılmada ticari kazanç dışındaki gelir unsurları dikkate alınmayacaktır.

1999 YILI İÇİN BEYAN EDİLEN TİCARİ KAZANÇLARLA
KARŞILAŞTIRILACAK
GÖTÜRÜ SAFİ KAZANÇ TUTARLARI
KALKINMADA
ÖNCELİKLİ
YÖRELERDE
DİĞER YÖRELERDE
DİYARBAKIR, ERZURUM VE SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE SINIRLARI
İÇİNDE (*)
DİĞER BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE SINIRLARI
İÇİNDE (**)
1 İNCİ DERECE MATRAHLARI
485.000.000 970.000.000 646.700.000 1.293.600.000
2 NCİ DERECE MATRAHLARI
323.300.000. 646.700.000 388.000.000. 776.100.000
3 ÜNCÜ DERECE MATRAHLARI
161.600.000. 323.300.000. 193.900.000 388.000.000

(*) Diyarbakır, Erzurum ve Samsun illerinin büyükşehir belediye sınırları dışındaki yerler için kalkınmada öncelikli yörelerde uygulanan götürü safi kazanç tutarları esas alınacaktır.
(**) Diğer büyükşehir belediye sınırları dışındaki yerler için diğer yörelerde uygulanan götürü safi kazanç tutarları esas alınacaktır.

SİGORTA PRİMLERİ İLE BAĞIŞ VE YARDIMLAR BEYAN EDİLEN GELİRDEN İNDİRİLEBİLİRMİ?

Basit usule tabi mükellefler, kendilerine, eş ve çocuklarına ait hayat, ölüm sakatlık, kaza, hastalık, analık, doğum, tahsil gibi şahıs sigortaları için ödedikleri primleri beyan ettikleri gelirlerinden indirebilirler.

Ancak,

· Sigorta primleri ödenmiş olmalı ve yıllık toplam beyan edilen gelirin % 5’ini aşmamalıdır.

· Aile fertlerinin her biri için ödenen sigorta primi, asgari ücretin yıllık tutarını aşmamalıdır.

· Sigorta primi, Türkiye’de faaliyette olan ve merkezi Türkiye’de bulunan bir sigorta şirketine ödenmiş olmalıdır.

Diğer taraftan, mükellefler yaptıkları bağış ve yardımları;

· Kanunda belirtilen kurum ve kuruluşlara yapılmak.

· Beyan edilen gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yörelerde % 10) aşmamak,
şartıyla beyan edilen gelirden indirilebilir.

GÖTÜRÜ USULE TABİ MÜKELLEFLERDEN 1998 YILINDA TEVKİF YOLUYLA KESİLEN VERGİLER MAHSUP EDİLECEK MİDİR ?

Götürü usule tabi ticaret ve serbest meslek erbabına bu faaliyetleri ile ilgili olarak yapılan ödemelerden Gelir Vergisi Kanunu uyarınca tevkif edilen vergiler, bu mükelleflerin 1999 yılında adlarına vergi tarh edilmediğinden, 2000 yılında verecekleri Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilecektir. Ancak tevkif yoluyla ödenen verginin, tahakkuk eden vergiden fazla olması halinde iade yapılmayacaktır.

VERGİ NASIL HESAPLANACAKTIR

· Beyannamede vergiye tabi gelir olarak belirtilen tutar üzerinden 1999 yılı için geçerli olan gelir vergisi tarifesine göre gelir vergisi hesaplanacaktır.

· Basit usulde vergiye tabi gelir, götürü safi kazanç tutarından fazla olamayacağından beyana tabi başka bir geliri bulunmayanlar, gelir vergisini vergiye tabi gelirin % 20’si olarak hesaplayabilirler.

· Ayrıca, tarh edilen gelir vergisinin % 10’u oranında fon payı da hesaplanacaktır.


1999 TAKVİM YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK
VERGİ TARİFESİ
2.000.000.000 liraya kadar.................................................. % 20
5.000.000.000 liranın 2.000.000.000 lirası için,
400.000.000 lira, fazlası ...................................................... % 25
10.000.000.000 liranın 5.000.000.000 lirası için,
1.150.000.000 lira, fazlası ................................................... % 30
25.000.000.000 liranın 10.000.000.000 lirası için,
2.650.000.000 lira, fazlası..................................................... % 35
50.000.000.000 liranın 25.000.000.000 lirası için,
7.900.000.000 lira, fazlası.................................................... % 40
50.000.000.000 liradan fazlasının 50.000.000.000.lirası için
17.900.000.000 lira , fazlası................................................. % 45



BEYANNAME NE ZAMAN VE NEREYE VERİLECEKTİR?

· Gelirin sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançtan ibaret olması halinde, 1999 yılı kazançlarına ilişkin beyanname 2000 yılının ŞUBAT ayı içerisinde verilecektir.
· Basit usulde tespit edilen ticari kazançtan başka bir gelir unsurunun bulunması halinde yıllık beyanname, 2000 yılının MART ayı içinde verilecektir.
· Beyanname, kayıtlı bulunulan vergi dairesine verilecektir.
· Beyanname, elden verilebileceği gibi posta ile de gönderilebilecektir.
· Beyanname taahhütlü olarak posta ile gönderildiğinde, postaya veriliş tarihi beyannamenin verildiği tarih olarak kabul edilecektir.
· Beyanname normal (adi) posta ile gönderilirse, vergi dairesine ulaştığı tarih beyannamenin verildiği tarih olarak kabul edilecektir.

Sadece basit usulde ticari kazanç elde edenlerBeyannamelerini ŞUBAT ayı içerisinde vereceklerdir.
Beyannamenizi posta yoluyla gönderdiğinizde taahhütlü olarak göndermeyi tercih ediniz!

BEYANNAMEYE HANGİ BELGELER EKLENECEKTİR?

Basit usule tabi mükellefler aşağıdaki örneğe uygun olarak “Basit Usulde Hesap Özeti” ni doldurarak yıllık gelir vergisi beyannamesine ekleyeceklerdir.

Kayıtları meslek odaları bünyesinde oluşturulan bürolarda tutulan mükelleflerin hesap özeti büro tarafından doldurulacaktır. Bürolar tarafından doldurulan hesap özetini mükellef ve oda temsilcisi imzalayacaktır.

Kayıtlarını kendileri tutan basit usule tabi mükelleflerin hesap özeti sadece mükellefler tarafından imzalanacaktır.

Mükellefler ayrıca, indirim ve mahsupla ilgili (bağış ve yardımlar ile ödedikleri Bağ-Kur ve şahıs sigorta primleri ve stopaja ait) belgeleri yıllık gelir vergisi beyannamesine ekleyeceklerdir.

..............İşletmesi
Basit Usulde Hesap Özeti ...../.../1999- ...../...../1999
GİDER GELİR
Dönem Başı Mal Mevcudu..................
Dönem İçinde Satın Alınan Mal
Bedelleri...............................................

Yapılan Giderler...................................
Mal Satış Hasılatı
(Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat)....
Dönem Sonu Mal Mevcudu.................


Sair Kazançlar......................................
Giderler Toplamı.................................. Gelirler Toplamı...................................
Dönem Karı.......................................... Dönem Zararı.......................................
GENEL TOPLAM
    GENEL TOPLAM
..../...../2000
Mükellefin Adı Soyadı
İmzası
..../...../2000
Oda Temsilcisinin Adı Soyadı
İmzası (Kaşesi)

YILLIK BEYANNAMENİN DOLDURULMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR NELERDİR ?

· Beyanname bir örnek doldurulacaktır.

· Mavi veya siyah tükenmez kalem kullanılarak BÜYÜK MATBAA HARFLERİ ile doldurulacaktır.

· Kurşun kalem kesinlikle kullanılmayacaktır.

· Silinti ve kazıntı yapılmayacak, beyanname katlanmayacak ve buruşturulmayacak, okunaklı düzenlemeye özen gösterilecektir.

· Sayısal ifadeler romen rakamı ile yazılmayacaktır.

TABLO I’ de yer alan;

· 1 – 4 No.lu alanlara kimlik bilgileri, nüfus cüzdanında yazılı olduğu şekilde ve kısaltmadan aynen yazılacaktır.

· 5 No.lu doğum yeri alanına, İLÇE ADI YAZILACAKTIR. İLÇENİN AYRI BİR ADI YOKSA İL ADI YAZILACAKTIR. KÖY VE BUCAK ADI YAZILMAYACAKTIR.
· 6 No.lu uyruğu alanına, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olanlar TC rumuzunu, başka ülke tabiyetinde olanlar ise, ülkelerinin Uluslararası Trafik Kodunu yazacaklardır.

· 7 No.lu alanda doğum tarihi gün, ay ve yıl olarak belirtilecektir.
· 9 No.lu mesleği alanına mükellefin esas uğraş konusu yazılacaktır. Birden fazla meslekle uğraş söz konusu ise ağırlıklı olan yazılacaktır.
· 11-12 No.lu adres alanına mahalle, cadde/sokak bilgileri yazılacak POSTA KODU muhakkak belirtilecektir. Varsa telefon numarası alan kodu ile birlikte yazılacaktır. Adres bilgileri açık bir şekilde alanlara sığıyorsa kısaltma yapmadan yazılacaktır. Alanlara sığmaması halinde anlaşılır kısaltmalar yapılabilecektir.

VERGİ VE FON PAYI NE ZAMAN ÖDENECEKTİR ?

· Şubat ayında verilecek beyannameler üzerinden hesaplanan gelir vergisi ve fon payı Şubat, Mayıs ve Ağustos aylarında olmak üzere, üç eşit taksitte ödenecektir.

· Mart ayında verilecek beyannameler üzerinden hesaplanan gelir vergisi ve fon payı Mart, Haziran ve Eylül aylarında olmak üzere, üç eşit taksitte ödenecektir.

VERGİ VE FON PAYI NASIL ÖDENECEKTİR ?

Vergi ve fon payı;

· Bağlı bulunan vergi dairesine,

· Bağlı bulunan vergi dairesinin belediye sınırları dışında herhangi bir vergi dairesine,

· Vergi tahsiline yetkili banka şubelerine,

ödenebilir.

BEYANNAME VERMEYENLERE HANGİ YAPTIRIMLAR UYGULANIR ?

1999 takvim yılına ait beyannamenin 2000/ŞUBAT ayı içerisinde verilmemesi durumunda mükelleflere aşağıdaki yaptırımlar uygulanır.

* Usulsüzlük cezası

* Vergi ziyaı cezası,

* Mart 2000 tarihinden itibaren başlamak üzere her ay için % 12 oranında gecikme faizi.

ÖRNEKLER

Örnek: 1

Basit usulde vergilendirilen Bülent YİĞİT 1/1/1999 tarihinden itibaren, kalkınmada öncelikli illerden olan Kırşehir’de bakkaliye işi ile uğraşmaktadır.

Bülent Yiğit’in beyanına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir;

Ş 1999 yılında 750.000.000. lira kar elde etmiştir.

Ş 290.000.000. lira Bağ-Kur primi ödemiştir.

Ş Marmara Bölgesi depreminde zarar gören depremzedelere harcanmak üzere 10.000.000.TL.’lik bağışta bulunmuştur.

Ş İntibak ettirilen derecesi 1’dir.

Ş Kayıtlarını kendisi tutmaktadır.

Örnek hakkında açıklama

Ş Kalkınmada öncelikli yörede faaliyet gösteren bu mükellefin intibak ettirildiği derecesine ait götürü safi kazanç tutarı 485.000.000. liradır.

Ş Götürü safi kazanç tutarı, kendi beyanında yer alan ticari kazançları daha düşük olduğu için, kendi beyanı olan 750.000.000 lira değil, daha düşük miktardaki götürü safi kazanç tutarı olan 485.000.000. lira vergilendirmede esas alınacaktır.

Ş Bağ-Kur priminin ödendiğine ait belge ve depremzedelere yaptığı bağışın makbuzu ile basit usulde hesap özetini beyannamesine ekleyecektir.

Mükellefin Beyanı Aşağıdaki Gibi Olacaktır.


Beyan edilen Kazanç................................................
750.000.000 TL.
Götürü safi kazanç tutarı..........................................
485.000.000 TL.
Vergilendirmede esas alınacak kazanç
485.000.000 TL.
İndirimler:
Bağ-Kur primi.............................................................
290.000.000 TL
Bağış ve Yardım .......................................................
10.000.000 TL
İndirimler toplamı......................................................
300.000.000 TL
Matrah.........................................................................
185.000.000 TL
Hesaplanan gelir vergisi (185.000.000x%20)
37.000.000 TL
Hesaplanan fon payı (37.000.000x%10)..............
3.700.000 TL


Başak Bakkaliyesi
Basit Usulde Hesap Özeti 01/01/1999- 31/12/1999

GİDER GELİR
Dönem Başı Mal
Mevcudu..................1.140.000.000 TL

Dönem İçinde Satın Alınan
Mal Bedelleri...........2.290.000.000 TL

Yapılan Giderler...........70.000.000 TL
Mal Satış Hasılatı (Dönem
İçinde Elde Edilen
Hasılat)....................3.250.000.000 TL
Dönem Sonu
Mal Mevcudu .........1.000.000.000 TL

Sair Kazançlar.....................................-
Giderler Toplamı...3.500.000.0000 TL Gelirler Toplamı......4.250.000.000 TL
Dönem Karı................750.000.000 TL Dönem Zararı......................................-
GENEL TOPLAM..4.250.000.000 TL
    GENEL TOPLAM..4.250.000.000 TL
..../..../2000
Mükellefin Adı Soyadı
İmzası
..../..../2000
Oda Temsilcisinin Adı Soyadı
İmzası(Kaşesi)





Not : Kayıtlarını kendisi tuttuğu için, basit usulde hesap özetini sadece mükellefin imzalaması yeterli olacaktır.









Örnek: 2

Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde taksi İşletmeciliği faaliyetinde bulunan Kadir Erdem basit usulde vergilendirilmektedir.

Kadir Erdem’in beyanına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir;

Ş 1999 yılında 1.050.000.000. lira kar elde etmiştir.

Ş 180.000.000. lira Bağ-Kur primi ödemiştir.

Ş 50.000.000. lira Sigorta primi ödemiştir.

Ş Birinci dereceye intibak ettirilmiştir.

Ş Kayıtları meslek odası bünyesinde oluşturulan büroda tutulmaktadır.

Örnek Hakkında Açıklama

Ş Büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyet gösteren bu mükellefin intibak ettirildiği derecesine ait götürü safi kazanç tutarı 1.293.600.000. liradır.

Ş Götürü safi kazanç tutarı, kendi beyanında yer alan ticari kazançları daha yüksek olduğu için, bu mükellefin götürü safi kazanç tutarı değil, daha düşük miktardaki kendi beyanı üzerinden vergilendirilecektir.

Ş Bağ-Kur ve sigorta priminin ödendiğine ait belge ile basit usulde hesap özetini beyannameye eklenecektir.

Mükellefin Beyanı Aşağıdaki Gibi Olacaktır.


Beyan edilen Kazanç................................................
1.050.000.000 TL
Götürü safi kazanç tutarı..........................................
1.293.600.000 TL
Vergilendirmede esas alınacak kazanç
1.050.000.000 TL
İndirimler:
Bağ-Kur primi.............................................................
180.000.000 TL
Sigorta primi .............................................................
50.000.000 TL
İndirimler toplamı......................................................
230.000.000 TL
Matrah (1.050.000.000-230.000.000)..................
820.000.000 TL
Hesaplanan gelir vergisi (820.000.000x%20)
164.000.000 TL
Hesaplanan fon payı (164.000.000x%10)...........
16.400.000 TL

Taksi İşletmesi
Basit Usulde Hesap Özeti 01/01/1999- 31/12/1999

GİDER GELİR
Dönem Başı Mal
Mevcudu.............................................-

Dönem İçinde Satın Alınan
Mal Bedelleri......................................-

Yapılan Giderler......1.800.000.000 TL
Mal Satış Hasılatı (Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat) 2.850.000.000 TL
Dönem Sonu
Mal Mevcudu .....................................-

Sair Kazançlar.....................................-
Giderler Toplamı... 1.800.000.000 TL Gelirler Toplamı......2.850.000.000 TL
Dönem Karı.............1.050.000.000 TL Dönem Zararı......................................-
GENEL TOPLAM..2.850.000.000 TL
    GENEL TOPLAM..2.850.000.000 TL
..../..../2000
Mükellefin Adı Soyadı
İmzası
..../..../2000
Oda Temsilcisinin Adı Soyadı
İmzası(Kaşesi)






GÖTÜRÜ SAFİ KAZANÇ TUTARLARININ BELİRLENMESİNDE ESAS ALINACAK YÖRELER LİSTESİ
KALKINMADA ÖNCELİKLİ İLLER
1-ADIYAMAN10-BİNGÖL 17-ERZİNCAN26-KARS35-NİĞDE44-ŞIRNAK
2-AĞRI11-BİTLİS18-ERZURUM27-KASTAMONU36-ORDU45-TOKAT
3-AKSARAY12-ÇANAKKALE19-GİRESUN28-KIRIKKALE37-OSMANİYE46-TRABZON
4-AMASYA(BOZCAADA VE 20-GÜMÜŞHANE29-KIRŞEHİR38-RİZE47-TUNCELİ
5-ARDAHANGÖKÇEADA İLÇELERİ21-HAKKARI30-KİLİS39-SAMSN48-VAN
6-ARTVİN13-ÇANKIRI22-IĞDIR31-MALATYA40-SİİRT49-YOZGAT
7-BARTIN14-ÇORUM23-K. MARAŞ32-MARDİN41-SİNOP50-ZONGULDAK
8-BATMAN15-DİYARBAKIR24-KARABÜK33-MUŞ42-SİVAS
9-BAYBURT16-ELAZIĞ25-KARAMAN34-NEVŞEHİR43-ŞANLIURFA
DİĞER İLLER
1-ADANA8-BOLU15-GAZİANTEP22-KIRKLARELİ29-TEKİRDAĞ
2-AFYON9-BURDUR16-HATAY23-KOCAELİ30-UŞAK
3-ANKARA10-BURSA17-ISPARTA24-KONYA31-YALOVA
4-ANTALYA11-ÇANAKKALE18-İÇEL25-KÜTAHYA
5-AYDIN12-DENİZLİ19-İSTANBUL26-MANİSA
6-BALIKESİR13-EDİRNE20-İZMİR27-MUĞLA
7-BİLECİK14-ESKİŞEHİR21-KAYSERİ28-SAKARYA
3030 SAYILI KANUNA GÖRE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
BULUNAN İLLER
1 - ADANA4 – BURSA7 – ERZURUM10 – İSTANBUL13 –KOCAELİ
2 - ANKARA5 – DİYARBAKIR8 – GAZİANTEP11 – İZMİR14 – KONYA
3 - ANTALYA6 - ESKİŞEHİR9 - İÇEL12 - KAYSERİ15 - SAMSUN


BEYANA TABİ GELİRİ SADECE BASİT USULDE TESPİT EDİLEN TİCARİ KAZANÇLARDAN İBARET OLANLAR İÇİN YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ İÇİN BURAYA TIKLAYINIZ...





MUKELLEF HAKLARI ILETISIM SITE HARITASI ABONE ENGLISH DEUTSCH ESPAÑOL YARARLI BILGILER