Buradasınız

- HARÇLAR KANUNU GENEL TEBLİĞLERİ

Resmi Gazete No: 23540 Resmi Gazete Tarihi: Salı, 1 Aralık, 1998 Adı: UID: 6O87WLKQU7CMF1DJ
İçerik:

492 sayılı Harçlar Kanununun(1) 4369 sayılı Kanun(2) ile değiştirilen mükerrer 138 inci maddesinde,

"....

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

Bu suretle hesaplanan harç miktarlarında 10.000 lira kesirleri nazara alınmaz."

hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca 1998 yılı için yeniden değerleme oranı % 77,8 olarak tespit edilmiş ve 267(3) Sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 33 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmış ve 01/01/1999 tarihinden itibaren uygulanacak miktarları Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli 2, 5 ve 7 sayılı tarifelerin bazı pozisyonlarında, (beher rüsum tonilatosundan gibi), birim değer üzerinden alınacak maktu harç tutarları yer almaktadır. Sözü edilen maktu harç tutarlarının, toplam değere tatbiki sonucu bulunacak olan ve asgari ve azami hadler arasında kalan harcın 10.000 lira kesirleri de tahsil edilmeyecektir.

Tebliğ olunur.



(1) 17/7/1964 tarih ve 11756 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(2) 29/07/1998 tarih ve 23417 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(3) 13/11/1998 tarih ve 23522 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.




(1) SAYILI TARİFE (Yargı Harçları)

(2) SAYILI TARİFE (Noter Harçları)

(3) SAYILI TARİFE (Vergi Yargısı Harçları)

(4) SAYILI TARİFE (Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar)

(5) SAYILI TARİFE (Konsolosluk Harçları)

(6) SAYILI TARİFE (Pasaport, Vize, İkamet Tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları)

(7) SAYILI TARİFE (Gemi ve Liman Harçları)

(8) SAYILI TARİFE (İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları)

(9) SAYILI TARİFE (Trafik Harçları)

İçerik 1:

492 sayılı Harçlar Kanununun(1) 4369 sayılı Kanun(2) ile değiştirilen mükerrer 138 inci maddesinde,

"....

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

Bu suretle hesaplanan harç miktarlarında 10.000 lira kesirleri nazara alınmaz."

hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca 1998 yılı için yeniden değerleme oranı % 77,8 olarak tespit edilmiş ve 267(3) Sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 33 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmış ve 01/01/1999 tarihinden itibaren uygulanacak miktarları Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli 2, 5 ve 7 sayılı tarifelerin bazı pozisyonlarında, (beher rüsum tonilatosundan gibi), birim değer üzerinden alınacak maktu harç tutarları yer almaktadır. Sözü edilen maktu harç tutarlarının, toplam değere tatbiki sonucu bulunacak olan ve asgari ve azami hadler arasında kalan harcın 10.000 lira kesirleri de tahsil edilmeyecektir.

Tebliğ olunur.



(1) 17/7/1964 tarih ve 11756 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(2) 29/07/1998 tarih ve 23417 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(3) 13/11/1998 tarih ve 23522 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.




(1) SAYILI TARİFE (Yargı Harçları)

(2) SAYILI TARİFE (Noter Harçları)

(3) SAYILI TARİFE (Vergi Yargısı Harçları)

(4) SAYILI TARİFE (Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar)

(5) SAYILI TARİFE (Konsolosluk Harçları)

(6) SAYILI TARİFE (Pasaport, Vize, İkamet Tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları)

(7) SAYILI TARİFE (Gemi ve Liman Harçları)

(8) SAYILI TARİFE (İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları)

(9) SAYILI TARİFE (Trafik Harçları)

İçerik 2:

492 sayılı Harçlar Kanununun(1) 4369 sayılı Kanun(2) ile değiştirilen mükerrer 138 inci maddesinde,

"....

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

Bu suretle hesaplanan harç miktarlarında 10.000 lira kesirleri nazara alınmaz."

hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca 1998 yılı için yeniden değerleme oranı % 77,8 olarak tespit edilmiş ve 267(3) Sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 33 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmış ve 01/01/1999 tarihinden itibaren uygulanacak miktarları Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli 2, 5 ve 7 sayılı tarifelerin bazı pozisyonlarında, (beher rüsum tonilatosundan gibi), birim değer üzerinden alınacak maktu harç tutarları yer almaktadır. Sözü edilen maktu harç tutarlarının, toplam değere tatbiki sonucu bulunacak olan ve asgari ve azami hadler arasında kalan harcın 10.000 lira kesirleri de tahsil edilmeyecektir.

Tebliğ olunur.



(1) 17/7/1964 tarih ve 11756 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(2) 29/07/1998 tarih ve 23417 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(3) 13/11/1998 tarih ve 23522 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.




(1) SAYILI TARİFE (Yargı Harçları)

(2) SAYILI TARİFE (Noter Harçları)

(3) SAYILI TARİFE (Vergi Yargısı Harçları)

(4) SAYILI TARİFE (Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar)

(5) SAYILI TARİFE (Konsolosluk Harçları)

(6) SAYILI TARİFE (Pasaport, Vize, İkamet Tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları)

(7) SAYILI TARİFE (Gemi ve Liman Harçları)

(8) SAYILI TARİFE (İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları)

(9) SAYILI TARİFE (Trafik Harçları)

Resmi Gazete No: 26382 Resmi Gazete Tarihi: Çarşamba, 20 Aralık, 2006 Adı: UID: 71MB1bOfoIjKOEdl
İçerik:
492(1) 492 (1) sayılı Harçlar Kanununun 5281(2) sayılı Kanun ile değiştirilen mükerrer 138 inci maddesinde,

".....

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

Bu suretle hesaplanan harç tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri nazara alınmaz."

hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca 2006 yılı için yeniden değerleme oranı % 7,8 (yedi virgül sekiz) olarak tespit edilmiş ve (363) Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (3) ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 49 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmıştır. Artırılan bu tutarlar 1/1/2007 tarihinden itibaren uygulanmak üzere Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli 2, 5 ve 7 sayılı tarifelerin bazı pozisyonlarında beher rüsum tonilatosundan gibi birim değer üzerinden alınacak maktu harç tutarları yer almaktadır. Sözü edilen maktu harç tutarlarının, birim değerler toplamına tatbiki sonucu bulunacak olan ve asgari ve azami hadler arasında kalan harcın 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri de tahsil edilmeyecektir.

Tebliğ olunur.




(1) 17/7/1964 tarihli ve 11756 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 31/12/2004 tarihli ve 25687 üçüncü M. sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 28/11/2006 tarihli ve 26360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.


Devamı İçin Tıklayınız.

İçerik 1:
492(1) 492 (1) sayılı Harçlar Kanununun 5281(2) sayılı Kanun ile değiştirilen mükerrer 138 inci maddesinde,

".....

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

Bu suretle hesaplanan harç tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri nazara alınmaz."

hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca 2006 yılı için yeniden değerleme oranı % 7,8 (yedi virgül sekiz) olarak tespit edilmiş ve (363) Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (3) ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 49 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmıştır. Artırılan bu tutarlar 1/1/2007 tarihinden itibaren uygulanmak üzere Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli 2, 5 ve 7 sayılı tarifelerin bazı pozisyonlarında beher rüsum tonilatosundan gibi birim değer üzerinden alınacak maktu harç tutarları yer almaktadır. Sözü edilen maktu harç tutarlarının, birim değerler toplamına tatbiki sonucu bulunacak olan ve asgari ve azami hadler arasında kalan harcın 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri de tahsil edilmeyecektir.

Tebliğ olunur.




(1) 17/7/1964 tarihli ve 11756 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 31/12/2004 tarihli ve 25687 üçüncü M. sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 28/11/2006 tarihli ve 26360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.


Devamı İçin Tıklayınız.

İçerik 2:
492(1) 492 (1) sayılı Harçlar Kanununun 5281(2) sayılı Kanun ile değiştirilen mükerrer 138 inci maddesinde,

".....

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

Bu suretle hesaplanan harç tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri nazara alınmaz."

hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca 2006 yılı için yeniden değerleme oranı % 7,8 (yedi virgül sekiz) olarak tespit edilmiş ve (363) Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (3) ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 49 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmıştır. Artırılan bu tutarlar 1/1/2007 tarihinden itibaren uygulanmak üzere Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli 2, 5 ve 7 sayılı tarifelerin bazı pozisyonlarında beher rüsum tonilatosundan gibi birim değer üzerinden alınacak maktu harç tutarları yer almaktadır. Sözü edilen maktu harç tutarlarının, birim değerler toplamına tatbiki sonucu bulunacak olan ve asgari ve azami hadler arasında kalan harcın 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri de tahsil edilmeyecektir.

Tebliğ olunur.




(1) 17/7/1964 tarihli ve 11756 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 31/12/2004 tarihli ve 25687 üçüncü M. sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 28/11/2006 tarihli ve 26360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.


Devamı İçin Tıklayınız.

Resmi Gazete No: 17335 Resmi Gazete Tarihi: Cumartesi, 9 Mayıs, 1981 Adı: UID: 857YPLJ86TC2IRFU
İçerik:

 

1137, 2345 ve 2366 sayılı Kanunlarla değişik 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/a, 86 ve 123 üncü maddeleri ile Kanuna ekli Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarife, Konsolosluk Harçlarınca ilişkin (5) sayılı tarife, Pasaport, İkamet Tezkeresi Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarife ve İmtiyazname, Ruhsatnme ve Diploma Harçlarına ilişkin 88) sayılı tarifenin bazı bendleri, 22 Mart 1981 günlü 17287 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2430 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Söz konusu Kanunla Harçlar Kanununda yapılan değişikliklerin mahiyeti ve bunların uygulama şekli aşağıda açıklanmıştır.

1. HARÇLAR KANUNUNUN MADDELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanunun 13/a Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun harçtan müstesna işlemlerle ilgili 13. maddesinin (a) fıkrası değiştirilerek;

"a) Değeri 2.500 lirayı geçmiyen dava ve takipler, (ticarî senetlere ait takipler hariç)" hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce mevcut hükme göre değeri 100 lirayı geçmiyen dava ve takipler harçtan müstesna tutulmakta iken, maktu harçların yükseltilmesine paralel olarak yapılan değişiklikle 100 liralık istisna haddi 2.500 liraya yükseltilmiştir. Ancak Ticari senetlere ait takipler eskiden olduğu gibi istisnadan faydalanamıyacaktır.

B _ Kanununun 86. Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanununun 2. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun 1137 sayılı Kanunla değişik 86. maddesi değiştirilerek "İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız 2 yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından muaftır." hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere, evvelce mevcut hükme göre çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki yıllık süre için verilen pasaportlar ile gerek işçi pasaportlarının gerekse diğer tüm pasaportların ilk defa verilmesinde bu pasaportların refakathanesine kayıt edilenler harçtan muaf tutulmakta, pasaportların sürelerinin konsolosluklarca uzatılması halinde, gerek pasaport sahibinden gerekse refakatte kayıtlı olanlardan harç alınmakta idi.

Yapılan değişiklikle;

a) Muafiyetten, çalışmak üzere yabancı memleketlere giden her işçi faydalanamıyacak sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile yabancı memleketlere giden işçiler faydalanacaktır. Muafiyet süresi eskiden olduğu gibi iki yıldır.

b) Bu Kanunla refakatte kayıtlı olanlara tanınan muafiyet hükmü, sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere iki yıllık süre için verilen pasaportların refakat hanesine kayıt edilecekler ile aynı süre içinde sonradan ilave edileceklere inhisar ettirilmiştir.

c) Kanunun 123. Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanunun 8 maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun özel Kanunlardaki muafiyet ve istisna hükümleri ile ilgili 123. maddesi değiştirilerek, "Özel Kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.

Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet, gündelikleri 200 lira veya aylık ücretleri 6.000 lirayı geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır."

hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce yalnızca İş Kanununa tabi işçilerin iş mahkemelerindeki dava ve mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet sözkonusu iken, muafiyet kapsamına işçilerle birlikte İş Kanununa tabi çıraklar da dahil edilmiştir. Ayrıca, anılan muafiyetten, yevmiyeleri 20 lira veya aylıkları 600 lirayı geçmeyen işçiler faydalanırken, para değerindeki değişmeler gözönünde bulundurularak, muafiyet miktarı yevmiyeler için 200 liraya aylıklar için 6.000 liraya yükseltilmiştir.

II _ HARÇLAR KANUNUNUN (1) (5) VE (8) SAYILI TARİFELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanuna Ekli (1) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarifenin A) Mahkeme Harçları bölümünün Başvurma Harçları ile ilgili I/1, 2 ve 3. bendlerindeki 500, 750 ve 1.000 liralık harç miktarları; 200, 400, 600 liraya indirilmek suretiyle vatandaşların mahkemelerde hak aramak için Devlete ödiyecekleri hizmet bedeli büyük ölçüde azaltılmıştır.

Ayrıca icra tetkik mercilerine yapılan başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi olacağı hükme bağlanarak il idare kurullarına yapılacak başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi tutulması sağlanmıştır.

b) Aynı tarifenin, B) İcra ve iflas Harçları bölümünün I-3/g bendi değiştirilerek, evvelce mevcut "İcra harçları 500 liradan aşağı olamaz" hükmü kaldırılmak suretiyle, miktarı az olan icra takiplerinde asgari 500 lira harç alınmasını gerektiren ve mükelleflere külfet yükleyen bu durum ortadan kaldırılmıştır. Kaldırılan bu hükmün yerine icra marifetiyle yapılan menkul teslimlerinin harca tabi tutulması sağlanmıştır.

c) Yine aynı tarifenin D) Diğer Yargı Harçları bölümünün a, b, c ve d bendlerinde belirtilen suret ve fotokopilerden alınmakta olan 75 liralık harç miktarları a ve b bendleri için 30 liraya, c ve d bendleri için 50 liraya indirilmiştir. Tasdikli fotokopi verilmesi halinde fıkrada belirtilen suret harçlarına tabi olacağı parantez içi hükmü olarak eklenmiştir. Eklenen bu hükme göre a, b, c ve d fıkralarında belirtilen kağıt ve işlemlerin tastik edilmek suritiyle fotokopileri verildiği takdirde bu fotokopiler suret gibi harça tabi tutulacak, verilen fotokopi tastik edilmezse suret harcı kapsamına girmiyecektir.

B - Kanuna Ekli (5) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

2430 sayılı Kanunun 5. maddesi ile, Harçlar Kanununa ekli (5) sayılı tarifenin III. Maktu Harçlar bölümünün 3/a ve b bendi ile 4 bendindeki maktu harç miktarları değiştirilerek 3/a bendindeki 750 liralık miktar 300 liraya, 3/b bendindeki 750 liralık harç miktarı 600 liraya, 4. bendindeki 750 liralık harç miktarı ise, 300 liraya indirilmiştir.

C _ Kanuna Ekli (6) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) Pasaport, ikamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tastik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarifenin I) Pasaport Harçları Bölümünün 1. bendi;

"1. Umuma mahsus Münferit ve Müşterek Pasaportlar:

(Konsolosluklarca verilen pasaportlar dahil)









3 ay için olanlar(1.000 TL.)
6 ay için olanlar(2.000 TL.)
1 yıl için olanlar(3.000 Tl.)
1 yıldan fazla süreli olanlar(4.030 TL.)

Umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarda pasaportta kayıtlı her kişi için ayrı ayrı harç alınır."

şeklinde değitirilmiştir. Evvelce 3 ay için olanlardan 1.500, 6 ay için olanlardan 2.500, 1 yıl için olanlardan 3.500, 1 yıldan fazla süreli olanlardan ise 5.000 lira harç alınmaktaydı.

Harçlar Kanununun 86. maddesinde yapılan değişiklikte gözönünde tutularak, umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarla bu pasaportların refakat hanesine kayıt olacakların her birinden, pasaportun yurt içinde veya yurd ışında verildiğine bakılmaksızın, yukarıda belirtilen miktarlarda harç alınacaktır.

b) Aynı Bölümün 4. bendi değiştirilerek, bu bendin sonuna "Refakatte kayıtlı olanların her birinden ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınır" ibaresi eklenmiştir.

Bu hükme göre, Kıbrıs'a seyahat edeceklere verilen pasaportların refakat hanesine kayıt olanların her birinden, pasaport sahibinden alınacak miktarda ayrı ayrı harç alınacaktır.

Anılan bendin tamamı değişmekle birlikte, evvelce alınan harç miktarları aynen muhafaza edilmiş olduğundan, evvelce uygulanan harç miktarlarının alınmasına devam olunacaktır.

c) Aynı Tarifenin II) Vize Harçları bölümü:













"1. Giriş Vizeleri: 
a) Tek giriş(150 TL.)
b) Müteaddit giriş(500 TL.)
2. Transit Vizeleri 
a) Tek transit(150 TL.)
b) Çift Transit(300 TL.)

(1 ve 2 numaralı pozisyonlardaki müşterek pasaportlarda her şahıs için 1 ve 2 No. da gösterilen harçlar aynen alınır)

Vize harçlarının tesbitine, mütekabiliyet esası gözönünde tutularak, Bakanlar Kurulu yetkilidir."

şeklinde değiştirilmiştir.

Yapılan değişiklikle, tek giriş vizeler 500 liradan 150 liraya, müteaddit giriş vizeleri 1500 lirdan 500 liraya, tek transit vizeleri, 500 liradan 150 liraya çift transit vizeleri ise, 1.000 liradan 300 liraya indirilmiştir.

Ayrıca bölümün sonuna eklenen bir bend ile, vize harçlarının Kanun değişikliğine gerek kalmaksızın mütekabiliyet esası gözönünde tutulmak suretiyle, Bakanlar Kurulunca değiştirilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu yetkiye dayanılarak karşılıklı olmak şartıyla Bakanlar Kurulu yabancı ülke vatandaşlarından alınması gerekli olan vize harçlarının miktarlarını ilgili yabancı devletin Türk vatandaşlarına uygulandığı vize harçı miktarını gözönünde tutmak suretiyle değiştirebilecektir.

D _ Kanuna Ekli (8) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) 2430 sayılı Kanunun 7. maddesi ile Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin VI-Meslek Erbabına Verilecek Tezkere, Vesika ve Ruhsatnamelerden alınacak Harçlar Bölümünde 128. bendi değiştirilecek;

"18. Özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnameleri:









a) İlk tahsil seviyesindeki özel okullardan 
(Her yıl için)(10.000 TL.)
b) Orta tahsil seviyesindeki özel okullardan (Orta ve Lise Kısmı için ayrı ayrı olmak üzere (Her yıl için)(20.000 TL.)
c) Özel dersanelerden (Her yıl için) (Kazanç temini bulunamayan ve genel eğitime yararlı olduğu Milli Eğitim Bakanlığınca tastik olunan özel okullar hariç)"(30.000 TL.)

hükmü getirilmiştir.

Evvelce özel ana okulları ve kreşler, ilk tahsil seviyesindeki özel okullar gibi, her yıl için 10.000 lira ruhsat harcına tabi iken yapılan değişiklikle harçın kapsamı dışında bırakılmıştır.

Buna karşılık özel dersane işletme ruhsatnamleri, 1/4/1981 tarihinden itibaren her yıl için 20.000 lir harca tabi tutulmuştur.

Özel dersane işletme ruhsatnamelerinin harçları, 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 2232321-48/12592 sayılı ve (8) Seri numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki yıllık harçların tahsili ile ilgili olarak yapılan açıklamalara uyulmak suretiyle tahsil olunacaktır.

Harçlar Kanunu'nun 113. maddesine göre, yıllık harçlar her mali yıl için peşin olarak ödenmesi gerektiğinden, halen faliyette bulunan özel dersaneler, 1.4.1981-28.2.1982 dönemine ait 11 aylık kısıt dönem harcını (Bu miktar 18.334 liradır) 31.5.1981 günü akşamına kadar, harcı tahsile yetkili vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmak suretiyle makbuz karşılığında ödiyeceklerdir. 1982 Mali Yılı dönemine ait yıllık harçlarına ise, bilahare 1982 yılının Mart Ayı içinde keza bir dilekçe ile tekrar ilgili vergi dairesine makbuz karşılığı ödiyeceklerdir.

b) Aynı bölümün sonuna 20 numaralı bent eklenmiş;

"20. Müteahhitlik Karneleri:

Karnede yazılı değer üzerinden (Geçerlilik süresi sonuna kadar (Binde 0,1)

Ancak bu miktar 100.000. liradan fazla olamaz" hükmü getirilmiştir.

Bu hükme göre, Bayındırlık Bakanlığınca müteahhitlere verilmekte olan müteahhitlik karneleri, 1.4.1981 tarihinden itibaren karnede yazılı değer üzerinden (Binde 0.1) onbinde 1 nispetinde harca tabi olacaktır. Bu harç karnenin geçerlik süresi için bir defa alınacaktır. Karnenin geçerlilik süresi 3 ay ve karnede yazılı değeri örneğin 100 milyon lira ise alınacak harç miktarı 10.000 liradır. Karnedeki yazılı değer yine 100 milyon lira, karnenin geçerlilik süresi 3 yıl ise, yine alınacak harç miktarı 10.000 liradır.

1.4.1981 tarihinden önce alınmış bulunan karnelerden (Geçerlilik süresi bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihi aşmış olsa dahi) harç alınmıyacaktır.

Ancak bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce alınmış ve harçın konusu dışında kaldığından harca tabi tutulmamış veya bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra alınmış ve harca tabi tutulmuş karnelerin yenilenmelerinde, devir suretiyle başkalarına intikallerinde veya herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinde, tekrar tam harç alınır. Harç alınmış karnelerin kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak karneler kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Bu süre için yeniden harç alınmaz. Başka bir değişle kaybolan müteahhitlik karnelerinin yerine yenileri verildiği takdirde, eskisinin geçerlilik süresi için veriliyorsa, yeniden harç alınmayacak, bu süreyi geçtiği takdirde harca tabi olacaktır. (Harçlar Kanunu Madde: 111, 114)

Müteahhitlik karnelerine ait harç, harcı tahsile yetkili vergi dairesine iki nüsha dilekçe ile müracaat edilmek suretiyle ödenecek, harçın tahsiline ait makbuz ve üzerinde vergi dairesinin tahsilatla ilgili kaydı bulunan dilekçenin bir örneği karneyi verecek makama ibraz edildikten sonra ilgili makam müteahhitlik karnesini ilgiliye verecektir.

Aksi halde ilgili memurlar hakkında Harçlar Kanununun 128. maddesine göre işlem yapılacaktır.

Müteahhitlik karnelerinin harcının tahsilinde; 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 223201-43/12592 sayılı ve (8) seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki makbuz karşılığı ödemedeki esaslara uyulacak harcın türü ve karne alacak kişinin ismi ve unvanı makbuz üzerinde gösterilecektir.

E _ (8) Sayılı Genel Tebliğin Silah Taşıma ve Bulundurma Vesikalarına ilişkin H/C bölümünde "IV. bölümün 15 numaralı bendinde yer alan kara ve deniz av tezkereleri ile ilgili hüküm değiştirilerek, köylülerle ilgili harç muafiyeti kaldırılmış, 16. Bendde de silâh bulundurma vesikalarında iki yılda bir harç alınacağına dair hüküm getirilmiştir. şeklinde açıklama yapılmıştır. Ancak, resmî makamlar tarafından hususi eşhasa verilecek silah taşıma müsaade vesikaları iki yılda bir değil her yıl için 1500 TL. harca tabi tutulacaktır.

Tebliğ olunur.

İçerik 1:

 

1137, 2345 ve 2366 sayılı Kanunlarla değişik 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/a, 86 ve 123 üncü maddeleri ile Kanuna ekli Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarife, Konsolosluk Harçlarınca ilişkin (5) sayılı tarife, Pasaport, İkamet Tezkeresi Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarife ve İmtiyazname, Ruhsatnme ve Diploma Harçlarına ilişkin 88) sayılı tarifenin bazı bendleri, 22 Mart 1981 günlü 17287 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2430 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Söz konusu Kanunla Harçlar Kanununda yapılan değişikliklerin mahiyeti ve bunların uygulama şekli aşağıda açıklanmıştır.

1. HARÇLAR KANUNUNUN MADDELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanunun 13/a Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun harçtan müstesna işlemlerle ilgili 13. maddesinin (a) fıkrası değiştirilerek;

"a) Değeri 2.500 lirayı geçmiyen dava ve takipler, (ticarî senetlere ait takipler hariç)" hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce mevcut hükme göre değeri 100 lirayı geçmiyen dava ve takipler harçtan müstesna tutulmakta iken, maktu harçların yükseltilmesine paralel olarak yapılan değişiklikle 100 liralık istisna haddi 2.500 liraya yükseltilmiştir. Ancak Ticari senetlere ait takipler eskiden olduğu gibi istisnadan faydalanamıyacaktır.

B _ Kanununun 86. Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanununun 2. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun 1137 sayılı Kanunla değişik 86. maddesi değiştirilerek "İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız 2 yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından muaftır." hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere, evvelce mevcut hükme göre çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki yıllık süre için verilen pasaportlar ile gerek işçi pasaportlarının gerekse diğer tüm pasaportların ilk defa verilmesinde bu pasaportların refakathanesine kayıt edilenler harçtan muaf tutulmakta, pasaportların sürelerinin konsolosluklarca uzatılması halinde, gerek pasaport sahibinden gerekse refakatte kayıtlı olanlardan harç alınmakta idi.

Yapılan değişiklikle;

a) Muafiyetten, çalışmak üzere yabancı memleketlere giden her işçi faydalanamıyacak sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile yabancı memleketlere giden işçiler faydalanacaktır. Muafiyet süresi eskiden olduğu gibi iki yıldır.

b) Bu Kanunla refakatte kayıtlı olanlara tanınan muafiyet hükmü, sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere iki yıllık süre için verilen pasaportların refakat hanesine kayıt edilecekler ile aynı süre içinde sonradan ilave edileceklere inhisar ettirilmiştir.

c) Kanunun 123. Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanunun 8 maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun özel Kanunlardaki muafiyet ve istisna hükümleri ile ilgili 123. maddesi değiştirilerek, "Özel Kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.

Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet, gündelikleri 200 lira veya aylık ücretleri 6.000 lirayı geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır."

hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce yalnızca İş Kanununa tabi işçilerin iş mahkemelerindeki dava ve mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet sözkonusu iken, muafiyet kapsamına işçilerle birlikte İş Kanununa tabi çıraklar da dahil edilmiştir. Ayrıca, anılan muafiyetten, yevmiyeleri 20 lira veya aylıkları 600 lirayı geçmeyen işçiler faydalanırken, para değerindeki değişmeler gözönünde bulundurularak, muafiyet miktarı yevmiyeler için 200 liraya aylıklar için 6.000 liraya yükseltilmiştir.

II _ HARÇLAR KANUNUNUN (1) (5) VE (8) SAYILI TARİFELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanuna Ekli (1) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarifenin A) Mahkeme Harçları bölümünün Başvurma Harçları ile ilgili I/1, 2 ve 3. bendlerindeki 500, 750 ve 1.000 liralık harç miktarları; 200, 400, 600 liraya indirilmek suretiyle vatandaşların mahkemelerde hak aramak için Devlete ödiyecekleri hizmet bedeli büyük ölçüde azaltılmıştır.

Ayrıca icra tetkik mercilerine yapılan başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi olacağı hükme bağlanarak il idare kurullarına yapılacak başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi tutulması sağlanmıştır.

b) Aynı tarifenin, B) İcra ve iflas Harçları bölümünün I-3/g bendi değiştirilerek, evvelce mevcut "İcra harçları 500 liradan aşağı olamaz" hükmü kaldırılmak suretiyle, miktarı az olan icra takiplerinde asgari 500 lira harç alınmasını gerektiren ve mükelleflere külfet yükleyen bu durum ortadan kaldırılmıştır. Kaldırılan bu hükmün yerine icra marifetiyle yapılan menkul teslimlerinin harca tabi tutulması sağlanmıştır.

c) Yine aynı tarifenin D) Diğer Yargı Harçları bölümünün a, b, c ve d bendlerinde belirtilen suret ve fotokopilerden alınmakta olan 75 liralık harç miktarları a ve b bendleri için 30 liraya, c ve d bendleri için 50 liraya indirilmiştir. Tasdikli fotokopi verilmesi halinde fıkrada belirtilen suret harçlarına tabi olacağı parantez içi hükmü olarak eklenmiştir. Eklenen bu hükme göre a, b, c ve d fıkralarında belirtilen kağıt ve işlemlerin tastik edilmek suritiyle fotokopileri verildiği takdirde bu fotokopiler suret gibi harça tabi tutulacak, verilen fotokopi tastik edilmezse suret harcı kapsamına girmiyecektir.

B - Kanuna Ekli (5) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

2430 sayılı Kanunun 5. maddesi ile, Harçlar Kanununa ekli (5) sayılı tarifenin III. Maktu Harçlar bölümünün 3/a ve b bendi ile 4 bendindeki maktu harç miktarları değiştirilerek 3/a bendindeki 750 liralık miktar 300 liraya, 3/b bendindeki 750 liralık harç miktarı 600 liraya, 4. bendindeki 750 liralık harç miktarı ise, 300 liraya indirilmiştir.

C _ Kanuna Ekli (6) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) Pasaport, ikamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tastik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarifenin I) Pasaport Harçları Bölümünün 1. bendi;

"1. Umuma mahsus Münferit ve Müşterek Pasaportlar:

(Konsolosluklarca verilen pasaportlar dahil)









3 ay için olanlar(1.000 TL.)
6 ay için olanlar(2.000 TL.)
1 yıl için olanlar(3.000 Tl.)
1 yıldan fazla süreli olanlar(4.030 TL.)

Umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarda pasaportta kayıtlı her kişi için ayrı ayrı harç alınır."

şeklinde değitirilmiştir. Evvelce 3 ay için olanlardan 1.500, 6 ay için olanlardan 2.500, 1 yıl için olanlardan 3.500, 1 yıldan fazla süreli olanlardan ise 5.000 lira harç alınmaktaydı.

Harçlar Kanununun 86. maddesinde yapılan değişiklikte gözönünde tutularak, umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarla bu pasaportların refakat hanesine kayıt olacakların her birinden, pasaportun yurt içinde veya yurd ışında verildiğine bakılmaksızın, yukarıda belirtilen miktarlarda harç alınacaktır.

b) Aynı Bölümün 4. bendi değiştirilerek, bu bendin sonuna "Refakatte kayıtlı olanların her birinden ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınır" ibaresi eklenmiştir.

Bu hükme göre, Kıbrıs'a seyahat edeceklere verilen pasaportların refakat hanesine kayıt olanların her birinden, pasaport sahibinden alınacak miktarda ayrı ayrı harç alınacaktır.

Anılan bendin tamamı değişmekle birlikte, evvelce alınan harç miktarları aynen muhafaza edilmiş olduğundan, evvelce uygulanan harç miktarlarının alınmasına devam olunacaktır.

c) Aynı Tarifenin II) Vize Harçları bölümü:













"1. Giriş Vizeleri: 
a) Tek giriş(150 TL.)
b) Müteaddit giriş(500 TL.)
2. Transit Vizeleri 
a) Tek transit(150 TL.)
b) Çift Transit(300 TL.)

(1 ve 2 numaralı pozisyonlardaki müşterek pasaportlarda her şahıs için 1 ve 2 No. da gösterilen harçlar aynen alınır)

Vize harçlarının tesbitine, mütekabiliyet esası gözönünde tutularak, Bakanlar Kurulu yetkilidir."

şeklinde değiştirilmiştir.

Yapılan değişiklikle, tek giriş vizeler 500 liradan 150 liraya, müteaddit giriş vizeleri 1500 lirdan 500 liraya, tek transit vizeleri, 500 liradan 150 liraya çift transit vizeleri ise, 1.000 liradan 300 liraya indirilmiştir.

Ayrıca bölümün sonuna eklenen bir bend ile, vize harçlarının Kanun değişikliğine gerek kalmaksızın mütekabiliyet esası gözönünde tutulmak suretiyle, Bakanlar Kurulunca değiştirilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu yetkiye dayanılarak karşılıklı olmak şartıyla Bakanlar Kurulu yabancı ülke vatandaşlarından alınması gerekli olan vize harçlarının miktarlarını ilgili yabancı devletin Türk vatandaşlarına uygulandığı vize harçı miktarını gözönünde tutmak suretiyle değiştirebilecektir.

D _ Kanuna Ekli (8) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) 2430 sayılı Kanunun 7. maddesi ile Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin VI-Meslek Erbabına Verilecek Tezkere, Vesika ve Ruhsatnamelerden alınacak Harçlar Bölümünde 128. bendi değiştirilecek;

"18. Özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnameleri:









a) İlk tahsil seviyesindeki özel okullardan 
(Her yıl için)(10.000 TL.)
b) Orta tahsil seviyesindeki özel okullardan (Orta ve Lise Kısmı için ayrı ayrı olmak üzere (Her yıl için)(20.000 TL.)
c) Özel dersanelerden (Her yıl için) (Kazanç temini bulunamayan ve genel eğitime yararlı olduğu Milli Eğitim Bakanlığınca tastik olunan özel okullar hariç)"(30.000 TL.)

hükmü getirilmiştir.

Evvelce özel ana okulları ve kreşler, ilk tahsil seviyesindeki özel okullar gibi, her yıl için 10.000 lira ruhsat harcına tabi iken yapılan değişiklikle harçın kapsamı dışında bırakılmıştır.

Buna karşılık özel dersane işletme ruhsatnamleri, 1/4/1981 tarihinden itibaren her yıl için 20.000 lir harca tabi tutulmuştur.

Özel dersane işletme ruhsatnamelerinin harçları, 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 2232321-48/12592 sayılı ve (8) Seri numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki yıllık harçların tahsili ile ilgili olarak yapılan açıklamalara uyulmak suretiyle tahsil olunacaktır.

Harçlar Kanunu'nun 113. maddesine göre, yıllık harçlar her mali yıl için peşin olarak ödenmesi gerektiğinden, halen faliyette bulunan özel dersaneler, 1.4.1981-28.2.1982 dönemine ait 11 aylık kısıt dönem harcını (Bu miktar 18.334 liradır) 31.5.1981 günü akşamına kadar, harcı tahsile yetkili vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmak suretiyle makbuz karşılığında ödiyeceklerdir. 1982 Mali Yılı dönemine ait yıllık harçlarına ise, bilahare 1982 yılının Mart Ayı içinde keza bir dilekçe ile tekrar ilgili vergi dairesine makbuz karşılığı ödiyeceklerdir.

b) Aynı bölümün sonuna 20 numaralı bent eklenmiş;

"20. Müteahhitlik Karneleri:

Karnede yazılı değer üzerinden (Geçerlilik süresi sonuna kadar (Binde 0,1)

Ancak bu miktar 100.000. liradan fazla olamaz" hükmü getirilmiştir.

Bu hükme göre, Bayındırlık Bakanlığınca müteahhitlere verilmekte olan müteahhitlik karneleri, 1.4.1981 tarihinden itibaren karnede yazılı değer üzerinden (Binde 0.1) onbinde 1 nispetinde harca tabi olacaktır. Bu harç karnenin geçerlik süresi için bir defa alınacaktır. Karnenin geçerlilik süresi 3 ay ve karnede yazılı değeri örneğin 100 milyon lira ise alınacak harç miktarı 10.000 liradır. Karnedeki yazılı değer yine 100 milyon lira, karnenin geçerlilik süresi 3 yıl ise, yine alınacak harç miktarı 10.000 liradır.

1.4.1981 tarihinden önce alınmış bulunan karnelerden (Geçerlilik süresi bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihi aşmış olsa dahi) harç alınmıyacaktır.

Ancak bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce alınmış ve harçın konusu dışında kaldığından harca tabi tutulmamış veya bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra alınmış ve harca tabi tutulmuş karnelerin yenilenmelerinde, devir suretiyle başkalarına intikallerinde veya herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinde, tekrar tam harç alınır. Harç alınmış karnelerin kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak karneler kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Bu süre için yeniden harç alınmaz. Başka bir değişle kaybolan müteahhitlik karnelerinin yerine yenileri verildiği takdirde, eskisinin geçerlilik süresi için veriliyorsa, yeniden harç alınmayacak, bu süreyi geçtiği takdirde harca tabi olacaktır. (Harçlar Kanunu Madde: 111, 114)

Müteahhitlik karnelerine ait harç, harcı tahsile yetkili vergi dairesine iki nüsha dilekçe ile müracaat edilmek suretiyle ödenecek, harçın tahsiline ait makbuz ve üzerinde vergi dairesinin tahsilatla ilgili kaydı bulunan dilekçenin bir örneği karneyi verecek makama ibraz edildikten sonra ilgili makam müteahhitlik karnesini ilgiliye verecektir.

Aksi halde ilgili memurlar hakkında Harçlar Kanununun 128. maddesine göre işlem yapılacaktır.

Müteahhitlik karnelerinin harcının tahsilinde; 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 223201-43/12592 sayılı ve (8) seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki makbuz karşılığı ödemedeki esaslara uyulacak harcın türü ve karne alacak kişinin ismi ve unvanı makbuz üzerinde gösterilecektir.

E _ (8) Sayılı Genel Tebliğin Silah Taşıma ve Bulundurma Vesikalarına ilişkin H/C bölümünde "IV. bölümün 15 numaralı bendinde yer alan kara ve deniz av tezkereleri ile ilgili hüküm değiştirilerek, köylülerle ilgili harç muafiyeti kaldırılmış, 16. Bendde de silâh bulundurma vesikalarında iki yılda bir harç alınacağına dair hüküm getirilmiştir. şeklinde açıklama yapılmıştır. Ancak, resmî makamlar tarafından hususi eşhasa verilecek silah taşıma müsaade vesikaları iki yılda bir değil her yıl için 1500 TL. harca tabi tutulacaktır.

Tebliğ olunur.

İçerik 2:

 

1137, 2345 ve 2366 sayılı Kanunlarla değişik 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/a, 86 ve 123 üncü maddeleri ile Kanuna ekli Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarife, Konsolosluk Harçlarınca ilişkin (5) sayılı tarife, Pasaport, İkamet Tezkeresi Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarife ve İmtiyazname, Ruhsatnme ve Diploma Harçlarına ilişkin 88) sayılı tarifenin bazı bendleri, 22 Mart 1981 günlü 17287 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2430 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Söz konusu Kanunla Harçlar Kanununda yapılan değişikliklerin mahiyeti ve bunların uygulama şekli aşağıda açıklanmıştır.

1. HARÇLAR KANUNUNUN MADDELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanunun 13/a Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun harçtan müstesna işlemlerle ilgili 13. maddesinin (a) fıkrası değiştirilerek;

"a) Değeri 2.500 lirayı geçmiyen dava ve takipler, (ticarî senetlere ait takipler hariç)" hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce mevcut hükme göre değeri 100 lirayı geçmiyen dava ve takipler harçtan müstesna tutulmakta iken, maktu harçların yükseltilmesine paralel olarak yapılan değişiklikle 100 liralık istisna haddi 2.500 liraya yükseltilmiştir. Ancak Ticari senetlere ait takipler eskiden olduğu gibi istisnadan faydalanamıyacaktır.

B _ Kanununun 86. Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanununun 2. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun 1137 sayılı Kanunla değişik 86. maddesi değiştirilerek "İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız 2 yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından muaftır." hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere, evvelce mevcut hükme göre çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki yıllık süre için verilen pasaportlar ile gerek işçi pasaportlarının gerekse diğer tüm pasaportların ilk defa verilmesinde bu pasaportların refakathanesine kayıt edilenler harçtan muaf tutulmakta, pasaportların sürelerinin konsolosluklarca uzatılması halinde, gerek pasaport sahibinden gerekse refakatte kayıtlı olanlardan harç alınmakta idi.

Yapılan değişiklikle;

a) Muafiyetten, çalışmak üzere yabancı memleketlere giden her işçi faydalanamıyacak sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile yabancı memleketlere giden işçiler faydalanacaktır. Muafiyet süresi eskiden olduğu gibi iki yıldır.

b) Bu Kanunla refakatte kayıtlı olanlara tanınan muafiyet hükmü, sadece İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere iki yıllık süre için verilen pasaportların refakat hanesine kayıt edilecekler ile aynı süre içinde sonradan ilave edileceklere inhisar ettirilmiştir.

c) Kanunun 123. Maddesinde Yapılan Değişiklik:

2430 sayılı Kanunun 8 maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanununun özel Kanunlardaki muafiyet ve istisna hükümleri ile ilgili 123. maddesi değiştirilerek, "Özel Kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.

Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet, gündelikleri 200 lira veya aylık ücretleri 6.000 lirayı geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır."

hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce yalnızca İş Kanununa tabi işçilerin iş mahkemelerindeki dava ve mahkemelerden almış oldukları ilâmların takiplerinde harçtan muafiyet sözkonusu iken, muafiyet kapsamına işçilerle birlikte İş Kanununa tabi çıraklar da dahil edilmiştir. Ayrıca, anılan muafiyetten, yevmiyeleri 20 lira veya aylıkları 600 lirayı geçmeyen işçiler faydalanırken, para değerindeki değişmeler gözönünde bulundurularak, muafiyet miktarı yevmiyeler için 200 liraya aylıklar için 6.000 liraya yükseltilmiştir.

II _ HARÇLAR KANUNUNUN (1) (5) VE (8) SAYILI TARİFELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanuna Ekli (1) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) Yargı Harçlarına ilişkin (1) sayılı tarifenin A) Mahkeme Harçları bölümünün Başvurma Harçları ile ilgili I/1, 2 ve 3. bendlerindeki 500, 750 ve 1.000 liralık harç miktarları; 200, 400, 600 liraya indirilmek suretiyle vatandaşların mahkemelerde hak aramak için Devlete ödiyecekleri hizmet bedeli büyük ölçüde azaltılmıştır.

Ayrıca icra tetkik mercilerine yapılan başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi olacağı hükme bağlanarak il idare kurullarına yapılacak başvuruların 200 lira başvurma harcına tabi tutulması sağlanmıştır.

b) Aynı tarifenin, B) İcra ve iflas Harçları bölümünün I-3/g bendi değiştirilerek, evvelce mevcut "İcra harçları 500 liradan aşağı olamaz" hükmü kaldırılmak suretiyle, miktarı az olan icra takiplerinde asgari 500 lira harç alınmasını gerektiren ve mükelleflere külfet yükleyen bu durum ortadan kaldırılmıştır. Kaldırılan bu hükmün yerine icra marifetiyle yapılan menkul teslimlerinin harca tabi tutulması sağlanmıştır.

c) Yine aynı tarifenin D) Diğer Yargı Harçları bölümünün a, b, c ve d bendlerinde belirtilen suret ve fotokopilerden alınmakta olan 75 liralık harç miktarları a ve b bendleri için 30 liraya, c ve d bendleri için 50 liraya indirilmiştir. Tasdikli fotokopi verilmesi halinde fıkrada belirtilen suret harçlarına tabi olacağı parantez içi hükmü olarak eklenmiştir. Eklenen bu hükme göre a, b, c ve d fıkralarında belirtilen kağıt ve işlemlerin tastik edilmek suritiyle fotokopileri verildiği takdirde bu fotokopiler suret gibi harça tabi tutulacak, verilen fotokopi tastik edilmezse suret harcı kapsamına girmiyecektir.

B - Kanuna Ekli (5) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

2430 sayılı Kanunun 5. maddesi ile, Harçlar Kanununa ekli (5) sayılı tarifenin III. Maktu Harçlar bölümünün 3/a ve b bendi ile 4 bendindeki maktu harç miktarları değiştirilerek 3/a bendindeki 750 liralık miktar 300 liraya, 3/b bendindeki 750 liralık harç miktarı 600 liraya, 4. bendindeki 750 liralık harç miktarı ise, 300 liraya indirilmiştir.

C _ Kanuna Ekli (6) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) Pasaport, ikamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tastik Harçlarına ilişkin (6) sayılı tarifenin I) Pasaport Harçları Bölümünün 1. bendi;

"1. Umuma mahsus Münferit ve Müşterek Pasaportlar:

(Konsolosluklarca verilen pasaportlar dahil)









3 ay için olanlar(1.000 TL.)
6 ay için olanlar(2.000 TL.)
1 yıl için olanlar(3.000 Tl.)
1 yıldan fazla süreli olanlar(4.030 TL.)

Umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarda pasaportta kayıtlı her kişi için ayrı ayrı harç alınır."

şeklinde değitirilmiştir. Evvelce 3 ay için olanlardan 1.500, 6 ay için olanlardan 2.500, 1 yıl için olanlardan 3.500, 1 yıldan fazla süreli olanlardan ise 5.000 lira harç alınmaktaydı.

Harçlar Kanununun 86. maddesinde yapılan değişiklikte gözönünde tutularak, umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlarla bu pasaportların refakat hanesine kayıt olacakların her birinden, pasaportun yurt içinde veya yurd ışında verildiğine bakılmaksızın, yukarıda belirtilen miktarlarda harç alınacaktır.

b) Aynı Bölümün 4. bendi değiştirilerek, bu bendin sonuna "Refakatte kayıtlı olanların her birinden ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınır" ibaresi eklenmiştir.

Bu hükme göre, Kıbrıs'a seyahat edeceklere verilen pasaportların refakat hanesine kayıt olanların her birinden, pasaport sahibinden alınacak miktarda ayrı ayrı harç alınacaktır.

Anılan bendin tamamı değişmekle birlikte, evvelce alınan harç miktarları aynen muhafaza edilmiş olduğundan, evvelce uygulanan harç miktarlarının alınmasına devam olunacaktır.

c) Aynı Tarifenin II) Vize Harçları bölümü:













"1. Giriş Vizeleri: 
a) Tek giriş(150 TL.)
b) Müteaddit giriş(500 TL.)
2. Transit Vizeleri 
a) Tek transit(150 TL.)
b) Çift Transit(300 TL.)

(1 ve 2 numaralı pozisyonlardaki müşterek pasaportlarda her şahıs için 1 ve 2 No. da gösterilen harçlar aynen alınır)

Vize harçlarının tesbitine, mütekabiliyet esası gözönünde tutularak, Bakanlar Kurulu yetkilidir."

şeklinde değiştirilmiştir.

Yapılan değişiklikle, tek giriş vizeler 500 liradan 150 liraya, müteaddit giriş vizeleri 1500 lirdan 500 liraya, tek transit vizeleri, 500 liradan 150 liraya çift transit vizeleri ise, 1.000 liradan 300 liraya indirilmiştir.

Ayrıca bölümün sonuna eklenen bir bend ile, vize harçlarının Kanun değişikliğine gerek kalmaksızın mütekabiliyet esası gözönünde tutulmak suretiyle, Bakanlar Kurulunca değiştirilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu yetkiye dayanılarak karşılıklı olmak şartıyla Bakanlar Kurulu yabancı ülke vatandaşlarından alınması gerekli olan vize harçlarının miktarlarını ilgili yabancı devletin Türk vatandaşlarına uygulandığı vize harçı miktarını gözönünde tutmak suretiyle değiştirebilecektir.

D _ Kanuna Ekli (8) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

a) 2430 sayılı Kanunun 7. maddesi ile Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin VI-Meslek Erbabına Verilecek Tezkere, Vesika ve Ruhsatnamelerden alınacak Harçlar Bölümünde 128. bendi değiştirilecek;

"18. Özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnameleri:









a) İlk tahsil seviyesindeki özel okullardan 
(Her yıl için)(10.000 TL.)
b) Orta tahsil seviyesindeki özel okullardan (Orta ve Lise Kısmı için ayrı ayrı olmak üzere (Her yıl için)(20.000 TL.)
c) Özel dersanelerden (Her yıl için) (Kazanç temini bulunamayan ve genel eğitime yararlı olduğu Milli Eğitim Bakanlığınca tastik olunan özel okullar hariç)"(30.000 TL.)

hükmü getirilmiştir.

Evvelce özel ana okulları ve kreşler, ilk tahsil seviyesindeki özel okullar gibi, her yıl için 10.000 lira ruhsat harcına tabi iken yapılan değişiklikle harçın kapsamı dışında bırakılmıştır.

Buna karşılık özel dersane işletme ruhsatnamleri, 1/4/1981 tarihinden itibaren her yıl için 20.000 lir harca tabi tutulmuştur.

Özel dersane işletme ruhsatnamelerinin harçları, 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 2232321-48/12592 sayılı ve (8) Seri numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki yıllık harçların tahsili ile ilgili olarak yapılan açıklamalara uyulmak suretiyle tahsil olunacaktır.

Harçlar Kanunu'nun 113. maddesine göre, yıllık harçlar her mali yıl için peşin olarak ödenmesi gerektiğinden, halen faliyette bulunan özel dersaneler, 1.4.1981-28.2.1982 dönemine ait 11 aylık kısıt dönem harcını (Bu miktar 18.334 liradır) 31.5.1981 günü akşamına kadar, harcı tahsile yetkili vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmak suretiyle makbuz karşılığında ödiyeceklerdir. 1982 Mali Yılı dönemine ait yıllık harçlarına ise, bilahare 1982 yılının Mart Ayı içinde keza bir dilekçe ile tekrar ilgili vergi dairesine makbuz karşılığı ödiyeceklerdir.

b) Aynı bölümün sonuna 20 numaralı bent eklenmiş;

"20. Müteahhitlik Karneleri:

Karnede yazılı değer üzerinden (Geçerlilik süresi sonuna kadar (Binde 0,1)

Ancak bu miktar 100.000. liradan fazla olamaz" hükmü getirilmiştir.

Bu hükme göre, Bayındırlık Bakanlığınca müteahhitlere verilmekte olan müteahhitlik karneleri, 1.4.1981 tarihinden itibaren karnede yazılı değer üzerinden (Binde 0.1) onbinde 1 nispetinde harca tabi olacaktır. Bu harç karnenin geçerlik süresi için bir defa alınacaktır. Karnenin geçerlilik süresi 3 ay ve karnede yazılı değeri örneğin 100 milyon lira ise alınacak harç miktarı 10.000 liradır. Karnedeki yazılı değer yine 100 milyon lira, karnenin geçerlilik süresi 3 yıl ise, yine alınacak harç miktarı 10.000 liradır.

1.4.1981 tarihinden önce alınmış bulunan karnelerden (Geçerlilik süresi bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihi aşmış olsa dahi) harç alınmıyacaktır.

Ancak bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce alınmış ve harçın konusu dışında kaldığından harca tabi tutulmamış veya bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra alınmış ve harca tabi tutulmuş karnelerin yenilenmelerinde, devir suretiyle başkalarına intikallerinde veya herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinde, tekrar tam harç alınır. Harç alınmış karnelerin kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak karneler kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Bu süre için yeniden harç alınmaz. Başka bir değişle kaybolan müteahhitlik karnelerinin yerine yenileri verildiği takdirde, eskisinin geçerlilik süresi için veriliyorsa, yeniden harç alınmayacak, bu süreyi geçtiği takdirde harca tabi olacaktır. (Harçlar Kanunu Madde: 111, 114)

Müteahhitlik karnelerine ait harç, harcı tahsile yetkili vergi dairesine iki nüsha dilekçe ile müracaat edilmek suretiyle ödenecek, harçın tahsiline ait makbuz ve üzerinde vergi dairesinin tahsilatla ilgili kaydı bulunan dilekçenin bir örneği karneyi verecek makama ibraz edildikten sonra ilgili makam müteahhitlik karnesini ilgiliye verecektir.

Aksi halde ilgili memurlar hakkında Harçlar Kanununun 128. maddesine göre işlem yapılacaktır.

Müteahhitlik karnelerinin harcının tahsilinde; 21/2/1981 günlü ve 17258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harç: 223201-43/12592 sayılı ve (8) seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğindeki makbuz karşılığı ödemedeki esaslara uyulacak harcın türü ve karne alacak kişinin ismi ve unvanı makbuz üzerinde gösterilecektir.

E _ (8) Sayılı Genel Tebliğin Silah Taşıma ve Bulundurma Vesikalarına ilişkin H/C bölümünde "IV. bölümün 15 numaralı bendinde yer alan kara ve deniz av tezkereleri ile ilgili hüküm değiştirilerek, köylülerle ilgili harç muafiyeti kaldırılmış, 16. Bendde de silâh bulundurma vesikalarında iki yılda bir harç alınacağına dair hüküm getirilmiştir. şeklinde açıklama yapılmıştır. Ancak, resmî makamlar tarafından hususi eşhasa verilecek silah taşıma müsaade vesikaları iki yılda bir değil her yıl için 1500 TL. harca tabi tutulacaktır.

Tebliğ olunur.

Resmi Gazete No: Resmi Gazete Tarihi: Perşembe, 11 Nisan, 1968 Adı: UID: 891FUDAGINZKR986
İçerik:
1/Kasım/1964 tarihinde yürürlüğe giren 492 sayılı Harçlar Kanununun tatbikatı ile ilgili olarak yayınlanan 6/10/1964 günlü ve 2232301 - 1/37078 sayılı ve 1 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin vergi itiraz harçları hakkındaki 3 üncü kısmının 2 nci bölümünde 18/2/1952 günlü ve 1 Seri Numaralı ve 22/3/1954 günlü ve 4 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğlerine atıfta bulunularak :

A _ Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri haricinde kalan vergi, resim ve harç-larla ilgili karar harçlarının mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte ilgili vergi dairesi tarafından makbuzla tahsilinin,

B _ Bina ve arazi vergileri ve Belediye gelirleri ile ilgili karar harçlarının kararı veren komisyonca 15 gün zarfında tahsili, bu müddet zarfında tahsil olunmıyan harçın ise bir müzekkere ile alâkalı vergi dairesine bildirilmesi ve tahsilâtın bu vergi dairesince yapılmasının, icap edeceği açıklanmış bulunmakta idi.

Bu kere bazı valiliklerden ve malî kaza mercilerinden alınan yazılarda tatbikata normal bir veçhe verilemediği ve bazı aksaklıkların meydana geldiği anlaşılmış, mezkûr yazılar üzerine kanuna bağlı 3 sayılı tarifede yazılı karar harçlarının ne suretle tahsil edileceği mevzuu yeniden incelenmiş ve bu konuda yapılması gereken işlemler aşağıda açıklanmıştır:

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 55 inci maddesinde, "vergi itiraz harçlarından" "başvurma harcı" işle ilgili başvurma dilekçesine pul yapıştırılmak suretiyle peşin olarak ödenir.

Nispî ve maktu harçlar ihbarname esasına göre İtiraz ve Temyiz Komisyonları karariyle, Danıştay kararlarının ilgiliye tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, keza İtiraz Komisyonunun temyiz edilmiyerek kesinleşen kararlarından alınacak harçlar da kesinleşme tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir hükmü sevkedilmiştir.

Bu hüküm muvacehesinde:

1- Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri haricinde kalan vergi, resim ve harçlarla ilgili karar harçlarının eskiden olduğu gibi yine mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte ilgili vergi dairesi tarafından makbuzla tahsiline devam olunması tabiîdir.

2- Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri ile ilgili karar harçlarına gelince:

Bu harçların kararı veren komisyonlarca tahsil edilmesi, 1 seri numaralı genelge ile uygun görülmüş ise de vergi ihtilâflarını halletmek gibi kazai bir görevle vazifelendirilen komisyonlara birde vergi itiraz harçlarının tahsili gibi icrai bir vazifenin tahmili, komisyonların fonksiyonları dışında bir mahiyet göstermektedir.

Diğer taraftan, Danıştay'ın vergi ihtilâfları ile ilgili kararları komisyonlara gelmemektedir. Bu kararlar doğrudan doğruya Danıştay tarafından ilgililere tebliğ edildiğinden komisyonlar Danıştay'ca karar altına alınan anlaşmazlık konusu değeri bilememekte ve dolayısiyle nispî harçın hesabında zorluk çekmektedirler.

Halbuki, mezkûr vergiler hakkında mükelleflerce gerek komisyonlara gerekse Danıştay'a yapılan müracaat taleplerinin birer örneği ile komisyonlar veya Danıştay'ca verilen kararlar davalı veya davacı taraf olarak ilgili vergi dairelerine (Belediye Vergi Dairesi veya Özel İdare Vergi Dairesi) tebliğ edildiğinden ihtilâflı vergilerin nihaî durumu, kesinleşip kesinleşmediği, bu vergi daireleri tarafından bilinmektedir.

a) Belediye gelirleri ile ilgili kararlar harçlarının Belediye Vergi Daireleri,

b) Bina ve arazi vergileri ile ilgili karar harçlarının Özel İdare Vergi Daireleri, tarafından tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.

Adı geçen vergi dairelerince tahakkuk ettirilen mezkûr harçların, 492 sayılı Kanunun 131 ve 132 nci maddeleri gereğince, makbuz mukabilinde ve mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte tahsil olunması uygun görülmüştür.

Ancak, bu suretle tahsil edilecek karar harçlarının 500 lirayı geçmesi halinde, aynı kanunun 133 üncü maddesi muvacehesinde süre ile bağlı olmaksızın vergi dairesine yatırılması bu işle görevli memurun mesai saatleri içinde sık sık vazifesi başından ayrılmasına sebep olabileceğinden 500 liralık haddin 1000 liraya çıkarılması muvafık bulunmuştur.

Gereğinin ona göre ifası tamimen tebliğ ve rica olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

İçerik 1:
1/Kasım/1964 tarihinde yürürlüğe giren 492 sayılı Harçlar Kanununun tatbikatı ile ilgili olarak yayınlanan 6/10/1964 günlü ve 2232301 - 1/37078 sayılı ve 1 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin vergi itiraz harçları hakkındaki 3 üncü kısmının 2 nci bölümünde 18/2/1952 günlü ve 1 Seri Numaralı ve 22/3/1954 günlü ve 4 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğlerine atıfta bulunularak :

A _ Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri haricinde kalan vergi, resim ve harç-larla ilgili karar harçlarının mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte ilgili vergi dairesi tarafından makbuzla tahsilinin,

B _ Bina ve arazi vergileri ve Belediye gelirleri ile ilgili karar harçlarının kararı veren komisyonca 15 gün zarfında tahsili, bu müddet zarfında tahsil olunmıyan harçın ise bir müzekkere ile alâkalı vergi dairesine bildirilmesi ve tahsilâtın bu vergi dairesince yapılmasının, icap edeceği açıklanmış bulunmakta idi.

Bu kere bazı valiliklerden ve malî kaza mercilerinden alınan yazılarda tatbikata normal bir veçhe verilemediği ve bazı aksaklıkların meydana geldiği anlaşılmış, mezkûr yazılar üzerine kanuna bağlı 3 sayılı tarifede yazılı karar harçlarının ne suretle tahsil edileceği mevzuu yeniden incelenmiş ve bu konuda yapılması gereken işlemler aşağıda açıklanmıştır:

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 55 inci maddesinde, "vergi itiraz harçlarından" "başvurma harcı" işle ilgili başvurma dilekçesine pul yapıştırılmak suretiyle peşin olarak ödenir.

Nispî ve maktu harçlar ihbarname esasına göre İtiraz ve Temyiz Komisyonları karariyle, Danıştay kararlarının ilgiliye tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, keza İtiraz Komisyonunun temyiz edilmiyerek kesinleşen kararlarından alınacak harçlar da kesinleşme tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir hükmü sevkedilmiştir.

Bu hüküm muvacehesinde:

1- Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri haricinde kalan vergi, resim ve harçlarla ilgili karar harçlarının eskiden olduğu gibi yine mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte ilgili vergi dairesi tarafından makbuzla tahsiline devam olunması tabiîdir.

2- Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri ile ilgili karar harçlarına gelince:

Bu harçların kararı veren komisyonlarca tahsil edilmesi, 1 seri numaralı genelge ile uygun görülmüş ise de vergi ihtilâflarını halletmek gibi kazai bir görevle vazifelendirilen komisyonlara birde vergi itiraz harçlarının tahsili gibi icrai bir vazifenin tahmili, komisyonların fonksiyonları dışında bir mahiyet göstermektedir.

Diğer taraftan, Danıştay'ın vergi ihtilâfları ile ilgili kararları komisyonlara gelmemektedir. Bu kararlar doğrudan doğruya Danıştay tarafından ilgililere tebliğ edildiğinden komisyonlar Danıştay'ca karar altına alınan anlaşmazlık konusu değeri bilememekte ve dolayısiyle nispî harçın hesabında zorluk çekmektedirler.

Halbuki, mezkûr vergiler hakkında mükelleflerce gerek komisyonlara gerekse Danıştay'a yapılan müracaat taleplerinin birer örneği ile komisyonlar veya Danıştay'ca verilen kararlar davalı veya davacı taraf olarak ilgili vergi dairelerine (Belediye Vergi Dairesi veya Özel İdare Vergi Dairesi) tebliğ edildiğinden ihtilâflı vergilerin nihaî durumu, kesinleşip kesinleşmediği, bu vergi daireleri tarafından bilinmektedir.

a) Belediye gelirleri ile ilgili kararlar harçlarının Belediye Vergi Daireleri,

b) Bina ve arazi vergileri ile ilgili karar harçlarının Özel İdare Vergi Daireleri, tarafından tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.

Adı geçen vergi dairelerince tahakkuk ettirilen mezkûr harçların, 492 sayılı Kanunun 131 ve 132 nci maddeleri gereğince, makbuz mukabilinde ve mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte tahsil olunması uygun görülmüştür.

Ancak, bu suretle tahsil edilecek karar harçlarının 500 lirayı geçmesi halinde, aynı kanunun 133 üncü maddesi muvacehesinde süre ile bağlı olmaksızın vergi dairesine yatırılması bu işle görevli memurun mesai saatleri içinde sık sık vazifesi başından ayrılmasına sebep olabileceğinden 500 liralık haddin 1000 liraya çıkarılması muvafık bulunmuştur.

Gereğinin ona göre ifası tamimen tebliğ ve rica olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

İçerik 2:
1/Kasım/1964 tarihinde yürürlüğe giren 492 sayılı Harçlar Kanununun tatbikatı ile ilgili olarak yayınlanan 6/10/1964 günlü ve 2232301 - 1/37078 sayılı ve 1 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin vergi itiraz harçları hakkındaki 3 üncü kısmının 2 nci bölümünde 18/2/1952 günlü ve 1 Seri Numaralı ve 22/3/1954 günlü ve 4 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğlerine atıfta bulunularak :

A _ Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri haricinde kalan vergi, resim ve harç-larla ilgili karar harçlarının mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte ilgili vergi dairesi tarafından makbuzla tahsilinin,

B _ Bina ve arazi vergileri ve Belediye gelirleri ile ilgili karar harçlarının kararı veren komisyonca 15 gün zarfında tahsili, bu müddet zarfında tahsil olunmıyan harçın ise bir müzekkere ile alâkalı vergi dairesine bildirilmesi ve tahsilâtın bu vergi dairesince yapılmasının, icap edeceği açıklanmış bulunmakta idi.

Bu kere bazı valiliklerden ve malî kaza mercilerinden alınan yazılarda tatbikata normal bir veçhe verilemediği ve bazı aksaklıkların meydana geldiği anlaşılmış, mezkûr yazılar üzerine kanuna bağlı 3 sayılı tarifede yazılı karar harçlarının ne suretle tahsil edileceği mevzuu yeniden incelenmiş ve bu konuda yapılması gereken işlemler aşağıda açıklanmıştır:

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 55 inci maddesinde, "vergi itiraz harçlarından" "başvurma harcı" işle ilgili başvurma dilekçesine pul yapıştırılmak suretiyle peşin olarak ödenir.

Nispî ve maktu harçlar ihbarname esasına göre İtiraz ve Temyiz Komisyonları karariyle, Danıştay kararlarının ilgiliye tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, keza İtiraz Komisyonunun temyiz edilmiyerek kesinleşen kararlarından alınacak harçlar da kesinleşme tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir hükmü sevkedilmiştir.

Bu hüküm muvacehesinde:

1- Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri haricinde kalan vergi, resim ve harçlarla ilgili karar harçlarının eskiden olduğu gibi yine mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte ilgili vergi dairesi tarafından makbuzla tahsiline devam olunması tabiîdir.

2- Belediye gelirleri ve bina ve arazi vergileri ile ilgili karar harçlarına gelince:

Bu harçların kararı veren komisyonlarca tahsil edilmesi, 1 seri numaralı genelge ile uygun görülmüş ise de vergi ihtilâflarını halletmek gibi kazai bir görevle vazifelendirilen komisyonlara birde vergi itiraz harçlarının tahsili gibi icrai bir vazifenin tahmili, komisyonların fonksiyonları dışında bir mahiyet göstermektedir.

Diğer taraftan, Danıştay'ın vergi ihtilâfları ile ilgili kararları komisyonlara gelmemektedir. Bu kararlar doğrudan doğruya Danıştay tarafından ilgililere tebliğ edildiğinden komisyonlar Danıştay'ca karar altına alınan anlaşmazlık konusu değeri bilememekte ve dolayısiyle nispî harçın hesabında zorluk çekmektedirler.

Halbuki, mezkûr vergiler hakkında mükelleflerce gerek komisyonlara gerekse Danıştay'a yapılan müracaat taleplerinin birer örneği ile komisyonlar veya Danıştay'ca verilen kararlar davalı veya davacı taraf olarak ilgili vergi dairelerine (Belediye Vergi Dairesi veya Özel İdare Vergi Dairesi) tebliğ edildiğinden ihtilâflı vergilerin nihaî durumu, kesinleşip kesinleşmediği, bu vergi daireleri tarafından bilinmektedir.

a) Belediye gelirleri ile ilgili kararlar harçlarının Belediye Vergi Daireleri,

b) Bina ve arazi vergileri ile ilgili karar harçlarının Özel İdare Vergi Daireleri, tarafından tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.

Adı geçen vergi dairelerince tahakkuk ettirilen mezkûr harçların, 492 sayılı Kanunun 131 ve 132 nci maddeleri gereğince, makbuz mukabilinde ve mükellefin ihtilâflı vergisi ile birlikte tahsil olunması uygun görülmüştür.

Ancak, bu suretle tahsil edilecek karar harçlarının 500 lirayı geçmesi halinde, aynı kanunun 133 üncü maddesi muvacehesinde süre ile bağlı olmaksızın vergi dairesine yatırılması bu işle görevli memurun mesai saatleri içinde sık sık vazifesi başından ayrılmasına sebep olabileceğinden 500 liralık haddin 1000 liraya çıkarılması muvafık bulunmuştur.

Gereğinin ona göre ifası tamimen tebliğ ve rica olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

Resmi Gazete No: 22150 Resmi Gazete Tarihi: Cuma, 23 Aralık, 1994 Adı: UID: 8BZKMWQIP84V1WNA
İçerik:

492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) ve (9) sayılı tarifelerde yer alan bazı belgeler yıllık harç kapsamında bulunmaktadır. Kanununun 113 üncü maddesindeki "Yıllık harçlar, her mali yılın ilk ayı içinde ödenir." hükmü de dikkate alınarak, sözü edilen belgelerin geçerlilik arzettiği süreye mukabil ilgili tarifelerde yer alan harçların, mükelleflerince her yıl Ocak ayı sonuna kadar ödenmesi kanuni bir zorunluluktur.

Mükelleflerin yıllık harçlarla ilgili ödevlerinin tam ve zamanında yerine getirilmesini temin maksadıyla, 492 sayılı Kanunun 131 ve 132 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yıllık harçların tarh, tahakkuk ve tahsili ile ilgili olarak bu Tebliğ ile tespit olunan usul ve esaslara göre işlem yapılması gerekmektedir.

I _ YILLIK HARCA KONU BELGELER VE DÜZENLEYEN İDARELERCE YAPILACAK İŞLEMLER

492 sayılı Harçlar Kanununun 127 nci maddesinde "Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz." denilmiş, 128 inci maddesinde de, "gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Sözü edilen hükümler dikkate alınarak yıllık harca konu belgeleri veren idareler aşağıdaki usul ve esaslara göre işlem tesis edeceklerdir.

A) Sürekli mükellefiyeti gerektiren ve ilgili vergi dairelerince takip ve tahsili gereken yıllık harca konu belgelerle ilgili usul ve esaslar

Aşağıda belirtilen yıllık harca tabi belgelerin düzenlendiği yılı takip eden yıllık harçlar, belge sahibi mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilecektir.

a) Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin;

_ III üncü bölümünün 2,3,4 ve 5 inci bentlerinde yer alan maden arama, ön işletme ve işletme ruhsatnameleri ile işletme imtiyazlarına ilişkin belgeler,

_ V inci bölümünün 2 nci bendinde yer alan, tekel konusuna giren maddeleri imal ve ithal etmek isteyenlere verilen izin vesikaları,

_ V inci bölümünün 3 üncü bendinde yer alan pul ve kıymetli kağıtlar bayilerine verilen ruhsatnameler,

_ VI ncı bölümünün 18 nci bendinde yer alan özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnameleri,

_ IX uncu bölümünde yer alan kapalı devre televizyon sistemi kurulması ve işletilmesine ilişkin izin belgeleri,

_ X uncu bölümünün 1,2,3 ve 4 üncü bentlerinde yer alan antrepo, mağaza ve sundurma işletme belgeleri,

_ XI inci bülümün 1/a, 2/a, 3, 5/a, 6/a, 7/a, 8, 9/a bentlerinde yer alan finansal faaliyet izin belgeleri,

b) Kanuna bağlı (9) sayılı tarifenin;

_ VI ncı bölümünün b, c, e ve f bentlerinde yer alan karayolları dışında, kenarında veya üzerindeki levhalar, ışıklar ve işaretlemeler bulundurulması izni, karayolları kenarındaki yapı ve tesisler izni, muayene istasyonu işletme belgesi ve sürücü kursu açma izin belgesi,

c) Yukarıda belirtilen belgeleri düzenleyen idareler, belgenin düzenlendiği yıla ait harcı, 492 sayılı Kanunun 114 üncü maddesindeki ".... Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harçlarda yıl kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir." hükmü gereğince, belgenin düzenlendiği tarihe bakılmaksızın ilgili tarifesinde yazılı miktar üzerinden ve tam olarak, işlemin yapıldığı yerdeki vergi dairesine ödettireceklerdir.

d) Harcın tam ve doğru olarak ödenebilmesini teminen mükellefler, harcı hangi belge için ve ilgili tarifenin hangi pozisyonuna göre ne miktarda ödeyeceğine ilişkin bir yazı ile vergi dairesine gönderilecektir.

e) Harçlar Kanununun 127 nci maddesi hükmü gereğince harcın ödendiğine dair makbuz görülmeden işlem yapılmayacak ve belge düzenlenmeyecektir.

f) Harç tahsil makbuzunun tarih numarası, yıllık harca tabi belge üzerine veya bu konuda belgeyi düzenleyen idare nezdinde saklanan dosyaya " ... lira harç ........ Defterdarlığı' . . Vergi Dairesi Müdürlüğünün, ../../.. tarih ve .... nolu makbuzuyla ödenmiştir." şeklinde bir şerh verilerek yetkililer tarafından imzalanacaktır.

g) Bu suretle düzenlenen yıllık harca konu belgelere ait müteakip yıl harçlarının takip ve tahsilini sağlamak amacıyla, belgeyi düzenleyen idarede, belge sahibi mükellef listeleri, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairesinin bulunduğu il Defterdarlıklarına gönderilecektir.

h) Yıllık harca tabi belge sahibi gerçek kişilerden gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayanlarla ilgili olarak yapılacak bildirim, bu kişilerin ikametgahlarının bağlı olduğu vergi dairelerinin bulunduğu İl Defterdarlıklarına yapılacaktır.

ı) Her ay düzenlenen yıllık harca konu belgelerle ilgili mükellef listelerinin ertesi ayın 15 inci günü akşamına kadar gönderilmesi sağlanacak ve mükellefler hakkında verilecek bilgilerde, yıllık harca konu belgenin nev'i, süresi, kapsamındaki faaliyetin konusu, tarih ve numarası ile mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairesi ile varsa hesap numaraları da belirtilecektir. (Belge kapsamında birden fazla faaliyet türü olması halinde, bunların her biri bildirimde ayrı ayrı yer alacaktır.)

j) Bu bölümde yer alan ve Defterdarlıklara bildirilen yıllık harca tabi belgelere ilişkin olarak, ilgili idarelerce sonradan yapılan iptal, devir, yenileme, uzatma ve benzeri değişiklikler de aynı usuller çerçevesinde Defterdarlıklara bildirilecektir.

Harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından, Tebliğin bu bölümünde yer alan ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 148 ve 149 uncu madde hükümleri gereğince İ1 Defterdarlıklarına açıklanan usullere göre gönderilmesi zorunlu olan bilgilerin, öngörülen sürelerde veya hiç gönderilmemesi halinde, haklarında aynı Kanunun mükerrer 361 inci maddesinin uygulanması gerekeceğinden, ilgililer tarafından bu konuda gerekli hassasiyetin gösterilmesi icabeder.

B) Yıllık harca tabi olmakla birlikte, belgenin ihtiva ettiği geçerlilik süresi üzerinden hesaplanan toplam harcı, işlem safhasında bir defada tahsil olunan belgelerle ilgili usul ve esaslar

a) Aşağıda belirtilen belgelerle ilgili yıllık harçlar, mükelleflerine harca konu belgenin ihtiva ettiği geçerlilik süresinin karşılığında hesaplanacak tutar üzerinden bir defada ödettirilecektir.

Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin

_ II nci bölümünün 2/b pozisyonunda yer alan ithalatçı vesikaları vizeleri,

_ VI ncı bölümünün 13 üncü bendinde yer alan eski eser ve define araştırmaları ile ilgili ruhsatnameler,

_ VI ncı bölümünün 15 inci bendinde yer alan kara avcılığı ruhsat tezkereleri,

_ VI ncı bölümünün 16/a bendinde yer alan silah taşıma müsaade vesikaları.

Bu bölümde yer alan belgelerle ilgili yıllık harçlar işlem sırasında ve aşağıda belirtilen örneğe göre hesaplanarak ilgililerine ödettirilecektir.

Örnek: Tarifenin VI ncı bölümünün yukarıda belirtilen 16/a bendinde, resmi makamlar tarafından hususi eşhasa verilecek silah taşıma müsaade vesikaları, her yıl için harca tabi tutulmuştur. Bu belgelerle ilgili yıllık harç tutarı ise yeniden değerleme oranının tatbiki sonucu 01/01/1995 tarihinden itibaren 2.076.000 lira olarak uygulanacaktır. Silah taşıma müsaade vesikaları 6136 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde 5 yıllık olarak düzenlenmektedir.

Bu durumda, bu belgeden alınacak harç, belgenin düzenlendiği tarihte geçerli olan yıllık harç miktarı ile belgenin geçerlilik süresinin çarpımı sonucu bulunacak tutar (2.076.000 lira X 5 yıl =) 10.380.000 lira olacaktır.

Diğer belgeler bakımından da belgelerin tabi olduğu yıllık harç miktarı ve süreleri dikkate alınarak tahsili gereken harç tutarları aynı usulle hesaplanarak ilgililerine ödettirilecektir.

b) Bu bölümde yer alan belgelerden, 492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin VI/13-b ve c bentlerinde beher ay ve beher iki aylık süreler itibariyle tesis edilen harçlar da yukarıda açıklanan usule uygun olarak hesap edilecektir.

c) Bu suretle bulunacak harç miktarı, belge düzenlenip ilgiliye verilmeden önce, Tebliğin I-A/c,d,e ve f bentlerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde makbuz mukabili ödettirilecektir.

d) Gerekli harcı ödettirdikten sonra düzenlenen bu nevi belgelerle ilgili olarak vergi dairelerince kayıt tutulmasına gerek bulunmadığından harç mükellefleri hakkında herhangi bir bildirim yapılmayacaktır.

C _ Harca konu belgeyi düzenleyen idarelere, tabi olduğu yıllık harcın tahsiline yetki verilen belgelerle ilgili usul ve esaslar,

a) Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin

_ V inci bölümünün 1 inci bendinde yer alan tekel konusuna giren maddeleri satmak isteyenlere verilen satış ve ruhsat tezkereleri ile ilgili yıllık harçların tahsiline ilişkin yetki, önceden belirlenmiş usullerle tekel idarelerine verilmiştir. Sözü edilen yetki, sadece her yıl Ocak ayı için geçerli olup, adı geçen idare diğer aylarda bu harçları tahsile yetkili değildir.

b) Tekel idareleri Ocak ayı boyunca tahsil ettikleri harçları, en geç Şubat ayının beşinci günü akşamına kadar vergi dairelerine yatıracaklardır.

Ancak, Bakanlığımızca tayin olunan kasada bekletilebilecek limitin aşılması durumunda tahsilatın tamamı bu süre beklenilmeksizin derhal vergi dairesine ödenecektir.

c) Tekel idareleri kendi faaliyet bölgelerinde bulunan ve Ocak ayı sonuna kadar yıllık harcını ödemeyen belge sahibi mükellefleri, 492 sayılı Kanunun 130 uncu maddesi hükmüne uygun olarak en geç Şubat ayının 15 ine kadar ilgili vergi dairesine bildireceklerdir.

II _ VERGİ DAİRELERİ TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER

Yıllık harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından Tebliğin I-A bölümünde yer alan belgelerle ilgili olarak yapılan bildirimler üzerine, yıllık harca tabi belge sahibi mükellef listelerindeki bilgiler dikkate alınarak;

a) Yıllık harçlar, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunduğu vergi dairesi tarafından ve tarh dosyasından takip edilecektir.

b) Gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişi harç mükellefleri için, bunların ikametgahının bağlı olduğu yer vergi dairesince yeni bir dosya açılacaktır.

c) Yıllık harçlar, harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından yapılan bildirimlerde harca konu belge kapsamında yer alan birden fazla faaliyetin herbiri için ayrı ayrı tahsil olunacaktır. Örneğin özel okul ve özel dersane işletmeciliği izin belgesi kapsamında ilk, orta ve lise öğrenimi yapılan özel okullarla, özel dersane işletmeciliğini sağlayan birden fazla faaliyetlerin herbiri itibariyle ayrı ayrı yıllık harç tahsili gerekmektedir.

d) 492 sayılı Kanunun 113 üncü maddesi hükmü gereğince her mali yılın ilk ayı içerisinde ödenmesi gereken yıllık harçların, Kanunda öngörülen sürede ödenmemesi halinde, mükellefler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 30 ve 348 inci maddeleri uyarınca kusur cezalı tarhiyat yapılacak, bu tarhiyat için ayrıca gecikme faizi de hesaplanacaktır.

e) Vergi daireleri, görev sahaları içerisinde faaliyette bulunan ve geçerli olduğu sürece yıllık harcın konusunu teşkil eden belge sahibi harç mükelleflerinin tarh dosyalarında, gerekli hallerde ise mükellef nezdinde kontroller yaptırarak, mükelleflerin geçmiş yıllara ilişkin yıllık harçları ödeyip ödemediklerini araştıracaklardır.

Vergi daireleri yaptıkları kontroller sırasında, gelir veya kurumlar vergisi yönünden kendi mükellefi olmamakla birlikte, görev bölgesinde faaliyette bulunan ve yıllık harç mükellefiyeti tesbit edilen kişi veya kurumların yıllık harçlarını zamanında ödeyip ödemediğini de inceleyecek ve bu konuda gerekli işlemleri yapacaklardır.

f) Harca konu işlemi yapan idareler tarafından gönderilen listelerde yer alan mükelleflerden, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti veya ikametgahının kendi ili dahilinde bulunmadığını tespit eden Defterdarlıklar, bu mükelleflere ait bilgileri ilgili Defterdarlığa gönderecekler, bunun tespit edilememesi halinde ise gerekli yerlere bildirim yapılmak üzere listeleri, gönderen idareye iade edeceklerdir.

g) Tebliğin 1-B bölümünde belirtilen tarife hükümlerinde yer alan belgelere ilişkin harçlar yönünden ilgili idarelerce herhangi bir bildirim yapılmayacağından, bu belge sahibi mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunduğu tarh dosyalarından işlenmesine gerek bulunmamaktadır.

h) Tebliğin I-C bölümünde yer alan belgelerle ilgili olup harcı tahsile yetkili bulunan tekel idarelerine zamanında ödenmemesi sebebiyle bu idarelerce, Tebliğin aynı bölümündeki esaslar çerçevesinde bildirilen harçlar da 213 sayılı Vergi Usul Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri tatbik olunarak ilgililerinden tahsil edilecektir.

III _ MÜKELLEFLERCE YAPILACAK İŞLEMLER

Tebliğin yukarıdaki bölümlerinde açıklandığı üzere, süresinde (her mali yılın ilk ayında) ödenmeyen yıllık harçların ceza ve gecikme faizi ile birlikte ilgililerinden tahsili kanuni bir zorunluluktur.

Bu bakımdan, Tebliğin I-A bölümünde belirtilen belge sahibi harç mükelleflerinin, belgeyi aldıkları yılı takip eden her yılın Ocak ayı sonuna kadar, bu belgeye ait yıllık harcı gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairelerine ödemeleri gerekmektedir.

Halen yıllık harca tabi bir belgeye sahip bulunmakla birlikte, yıllık harcını ödememiş olan mükelleflerin daha fazla gecikme faizine muhatap olmamaları bakımından en kısa zamanda ilgili vergi dairesine müracaaat etmeleri gerekli bulunmaktadır.

Tebliğ olunur.







Uygulama değişikliği için 39 Seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğine bakınız ...

İçerik 1:

492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) ve (9) sayılı tarifelerde yer alan bazı belgeler yıllık harç kapsamında bulunmaktadır. Kanununun 113 üncü maddesindeki "Yıllık harçlar, her mali yılın ilk ayı içinde ödenir." hükmü de dikkate alınarak, sözü edilen belgelerin geçerlilik arzettiği süreye mukabil ilgili tarifelerde yer alan harçların, mükelleflerince her yıl Ocak ayı sonuna kadar ödenmesi kanuni bir zorunluluktur.

Mükelleflerin yıllık harçlarla ilgili ödevlerinin tam ve zamanında yerine getirilmesini temin maksadıyla, 492 sayılı Kanunun 131 ve 132 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yıllık harçların tarh, tahakkuk ve tahsili ile ilgili olarak bu Tebliğ ile tespit olunan usul ve esaslara göre işlem yapılması gerekmektedir.

I _ YILLIK HARCA KONU BELGELER VE DÜZENLEYEN İDARELERCE YAPILACAK İŞLEMLER

492 sayılı Harçlar Kanununun 127 nci maddesinde "Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz." denilmiş, 128 inci maddesinde de, "gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Sözü edilen hükümler dikkate alınarak yıllık harca konu belgeleri veren idareler aşağıdaki usul ve esaslara göre işlem tesis edeceklerdir.

A) Sürekli mükellefiyeti gerektiren ve ilgili vergi dairelerince takip ve tahsili gereken yıllık harca konu belgelerle ilgili usul ve esaslar

Aşağıda belirtilen yıllık harca tabi belgelerin düzenlendiği yılı takip eden yıllık harçlar, belge sahibi mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilecektir.

a) Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin;

_ III üncü bölümünün 2,3,4 ve 5 inci bentlerinde yer alan maden arama, ön işletme ve işletme ruhsatnameleri ile işletme imtiyazlarına ilişkin belgeler,

_ V inci bölümünün 2 nci bendinde yer alan, tekel konusuna giren maddeleri imal ve ithal etmek isteyenlere verilen izin vesikaları,

_ V inci bölümünün 3 üncü bendinde yer alan pul ve kıymetli kağıtlar bayilerine verilen ruhsatnameler,

_ VI ncı bölümünün 18 nci bendinde yer alan özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnameleri,

_ IX uncu bölümünde yer alan kapalı devre televizyon sistemi kurulması ve işletilmesine ilişkin izin belgeleri,

_ X uncu bölümünün 1,2,3 ve 4 üncü bentlerinde yer alan antrepo, mağaza ve sundurma işletme belgeleri,

_ XI inci bülümün 1/a, 2/a, 3, 5/a, 6/a, 7/a, 8, 9/a bentlerinde yer alan finansal faaliyet izin belgeleri,

b) Kanuna bağlı (9) sayılı tarifenin;

_ VI ncı bölümünün b, c, e ve f bentlerinde yer alan karayolları dışında, kenarında veya üzerindeki levhalar, ışıklar ve işaretlemeler bulundurulması izni, karayolları kenarındaki yapı ve tesisler izni, muayene istasyonu işletme belgesi ve sürücü kursu açma izin belgesi,

c) Yukarıda belirtilen belgeleri düzenleyen idareler, belgenin düzenlendiği yıla ait harcı, 492 sayılı Kanunun 114 üncü maddesindeki ".... Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harçlarda yıl kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir." hükmü gereğince, belgenin düzenlendiği tarihe bakılmaksızın ilgili tarifesinde yazılı miktar üzerinden ve tam olarak, işlemin yapıldığı yerdeki vergi dairesine ödettireceklerdir.

d) Harcın tam ve doğru olarak ödenebilmesini teminen mükellefler, harcı hangi belge için ve ilgili tarifenin hangi pozisyonuna göre ne miktarda ödeyeceğine ilişkin bir yazı ile vergi dairesine gönderilecektir.

e) Harçlar Kanununun 127 nci maddesi hükmü gereğince harcın ödendiğine dair makbuz görülmeden işlem yapılmayacak ve belge düzenlenmeyecektir.

f) Harç tahsil makbuzunun tarih numarası, yıllık harca tabi belge üzerine veya bu konuda belgeyi düzenleyen idare nezdinde saklanan dosyaya " ... lira harç ........ Defterdarlığı' . . Vergi Dairesi Müdürlüğünün, ../../.. tarih ve .... nolu makbuzuyla ödenmiştir." şeklinde bir şerh verilerek yetkililer tarafından imzalanacaktır.

g) Bu suretle düzenlenen yıllık harca konu belgelere ait müteakip yıl harçlarının takip ve tahsilini sağlamak amacıyla, belgeyi düzenleyen idarede, belge sahibi mükellef listeleri, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairesinin bulunduğu il Defterdarlıklarına gönderilecektir.

h) Yıllık harca tabi belge sahibi gerçek kişilerden gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayanlarla ilgili olarak yapılacak bildirim, bu kişilerin ikametgahlarının bağlı olduğu vergi dairelerinin bulunduğu İl Defterdarlıklarına yapılacaktır.

ı) Her ay düzenlenen yıllık harca konu belgelerle ilgili mükellef listelerinin ertesi ayın 15 inci günü akşamına kadar gönderilmesi sağlanacak ve mükellefler hakkında verilecek bilgilerde, yıllık harca konu belgenin nev'i, süresi, kapsamındaki faaliyetin konusu, tarih ve numarası ile mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairesi ile varsa hesap numaraları da belirtilecektir. (Belge kapsamında birden fazla faaliyet türü olması halinde, bunların her biri bildirimde ayrı ayrı yer alacaktır.)

j) Bu bölümde yer alan ve Defterdarlıklara bildirilen yıllık harca tabi belgelere ilişkin olarak, ilgili idarelerce sonradan yapılan iptal, devir, yenileme, uzatma ve benzeri değişiklikler de aynı usuller çerçevesinde Defterdarlıklara bildirilecektir.

Harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından, Tebliğin bu bölümünde yer alan ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 148 ve 149 uncu madde hükümleri gereğince İ1 Defterdarlıklarına açıklanan usullere göre gönderilmesi zorunlu olan bilgilerin, öngörülen sürelerde veya hiç gönderilmemesi halinde, haklarında aynı Kanunun mükerrer 361 inci maddesinin uygulanması gerekeceğinden, ilgililer tarafından bu konuda gerekli hassasiyetin gösterilmesi icabeder.

B) Yıllık harca tabi olmakla birlikte, belgenin ihtiva ettiği geçerlilik süresi üzerinden hesaplanan toplam harcı, işlem safhasında bir defada tahsil olunan belgelerle ilgili usul ve esaslar

a) Aşağıda belirtilen belgelerle ilgili yıllık harçlar, mükelleflerine harca konu belgenin ihtiva ettiği geçerlilik süresinin karşılığında hesaplanacak tutar üzerinden bir defada ödettirilecektir.

Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin

_ II nci bölümünün 2/b pozisyonunda yer alan ithalatçı vesikaları vizeleri,

_ VI ncı bölümünün 13 üncü bendinde yer alan eski eser ve define araştırmaları ile ilgili ruhsatnameler,

_ VI ncı bölümünün 15 inci bendinde yer alan kara avcılığı ruhsat tezkereleri,

_ VI ncı bölümünün 16/a bendinde yer alan silah taşıma müsaade vesikaları.

Bu bölümde yer alan belgelerle ilgili yıllık harçlar işlem sırasında ve aşağıda belirtilen örneğe göre hesaplanarak ilgililerine ödettirilecektir.

Örnek: Tarifenin VI ncı bölümünün yukarıda belirtilen 16/a bendinde, resmi makamlar tarafından hususi eşhasa verilecek silah taşıma müsaade vesikaları, her yıl için harca tabi tutulmuştur. Bu belgelerle ilgili yıllık harç tutarı ise yeniden değerleme oranının tatbiki sonucu 01/01/1995 tarihinden itibaren 2.076.000 lira olarak uygulanacaktır. Silah taşıma müsaade vesikaları 6136 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde 5 yıllık olarak düzenlenmektedir.

Bu durumda, bu belgeden alınacak harç, belgenin düzenlendiği tarihte geçerli olan yıllık harç miktarı ile belgenin geçerlilik süresinin çarpımı sonucu bulunacak tutar (2.076.000 lira X 5 yıl =) 10.380.000 lira olacaktır.

Diğer belgeler bakımından da belgelerin tabi olduğu yıllık harç miktarı ve süreleri dikkate alınarak tahsili gereken harç tutarları aynı usulle hesaplanarak ilgililerine ödettirilecektir.

b) Bu bölümde yer alan belgelerden, 492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin VI/13-b ve c bentlerinde beher ay ve beher iki aylık süreler itibariyle tesis edilen harçlar da yukarıda açıklanan usule uygun olarak hesap edilecektir.

c) Bu suretle bulunacak harç miktarı, belge düzenlenip ilgiliye verilmeden önce, Tebliğin I-A/c,d,e ve f bentlerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde makbuz mukabili ödettirilecektir.

d) Gerekli harcı ödettirdikten sonra düzenlenen bu nevi belgelerle ilgili olarak vergi dairelerince kayıt tutulmasına gerek bulunmadığından harç mükellefleri hakkında herhangi bir bildirim yapılmayacaktır.

C _ Harca konu belgeyi düzenleyen idarelere, tabi olduğu yıllık harcın tahsiline yetki verilen belgelerle ilgili usul ve esaslar,

a) Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin

_ V inci bölümünün 1 inci bendinde yer alan tekel konusuna giren maddeleri satmak isteyenlere verilen satış ve ruhsat tezkereleri ile ilgili yıllık harçların tahsiline ilişkin yetki, önceden belirlenmiş usullerle tekel idarelerine verilmiştir. Sözü edilen yetki, sadece her yıl Ocak ayı için geçerli olup, adı geçen idare diğer aylarda bu harçları tahsile yetkili değildir.

b) Tekel idareleri Ocak ayı boyunca tahsil ettikleri harçları, en geç Şubat ayının beşinci günü akşamına kadar vergi dairelerine yatıracaklardır.

Ancak, Bakanlığımızca tayin olunan kasada bekletilebilecek limitin aşılması durumunda tahsilatın tamamı bu süre beklenilmeksizin derhal vergi dairesine ödenecektir.

c) Tekel idareleri kendi faaliyet bölgelerinde bulunan ve Ocak ayı sonuna kadar yıllık harcını ödemeyen belge sahibi mükellefleri, 492 sayılı Kanunun 130 uncu maddesi hükmüne uygun olarak en geç Şubat ayının 15 ine kadar ilgili vergi dairesine bildireceklerdir.

II _ VERGİ DAİRELERİ TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER

Yıllık harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından Tebliğin I-A bölümünde yer alan belgelerle ilgili olarak yapılan bildirimler üzerine, yıllık harca tabi belge sahibi mükellef listelerindeki bilgiler dikkate alınarak;

a) Yıllık harçlar, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunduğu vergi dairesi tarafından ve tarh dosyasından takip edilecektir.

b) Gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişi harç mükellefleri için, bunların ikametgahının bağlı olduğu yer vergi dairesince yeni bir dosya açılacaktır.

c) Yıllık harçlar, harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından yapılan bildirimlerde harca konu belge kapsamında yer alan birden fazla faaliyetin herbiri için ayrı ayrı tahsil olunacaktır. Örneğin özel okul ve özel dersane işletmeciliği izin belgesi kapsamında ilk, orta ve lise öğrenimi yapılan özel okullarla, özel dersane işletmeciliğini sağlayan birden fazla faaliyetlerin herbiri itibariyle ayrı ayrı yıllık harç tahsili gerekmektedir.

d) 492 sayılı Kanunun 113 üncü maddesi hükmü gereğince her mali yılın ilk ayı içerisinde ödenmesi gereken yıllık harçların, Kanunda öngörülen sürede ödenmemesi halinde, mükellefler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 30 ve 348 inci maddeleri uyarınca kusur cezalı tarhiyat yapılacak, bu tarhiyat için ayrıca gecikme faizi de hesaplanacaktır.

e) Vergi daireleri, görev sahaları içerisinde faaliyette bulunan ve geçerli olduğu sürece yıllık harcın konusunu teşkil eden belge sahibi harç mükelleflerinin tarh dosyalarında, gerekli hallerde ise mükellef nezdinde kontroller yaptırarak, mükelleflerin geçmiş yıllara ilişkin yıllık harçları ödeyip ödemediklerini araştıracaklardır.

Vergi daireleri yaptıkları kontroller sırasında, gelir veya kurumlar vergisi yönünden kendi mükellefi olmamakla birlikte, görev bölgesinde faaliyette bulunan ve yıllık harç mükellefiyeti tesbit edilen kişi veya kurumların yıllık harçlarını zamanında ödeyip ödemediğini de inceleyecek ve bu konuda gerekli işlemleri yapacaklardır.

f) Harca konu işlemi yapan idareler tarafından gönderilen listelerde yer alan mükelleflerden, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti veya ikametgahının kendi ili dahilinde bulunmadığını tespit eden Defterdarlıklar, bu mükelleflere ait bilgileri ilgili Defterdarlığa gönderecekler, bunun tespit edilememesi halinde ise gerekli yerlere bildirim yapılmak üzere listeleri, gönderen idareye iade edeceklerdir.

g) Tebliğin 1-B bölümünde belirtilen tarife hükümlerinde yer alan belgelere ilişkin harçlar yönünden ilgili idarelerce herhangi bir bildirim yapılmayacağından, bu belge sahibi mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunduğu tarh dosyalarından işlenmesine gerek bulunmamaktadır.

h) Tebliğin I-C bölümünde yer alan belgelerle ilgili olup harcı tahsile yetkili bulunan tekel idarelerine zamanında ödenmemesi sebebiyle bu idarelerce, Tebliğin aynı bölümündeki esaslar çerçevesinde bildirilen harçlar da 213 sayılı Vergi Usul Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri tatbik olunarak ilgililerinden tahsil edilecektir.

III _ MÜKELLEFLERCE YAPILACAK İŞLEMLER

Tebliğin yukarıdaki bölümlerinde açıklandığı üzere, süresinde (her mali yılın ilk ayında) ödenmeyen yıllık harçların ceza ve gecikme faizi ile birlikte ilgililerinden tahsili kanuni bir zorunluluktur.

Bu bakımdan, Tebliğin I-A bölümünde belirtilen belge sahibi harç mükelleflerinin, belgeyi aldıkları yılı takip eden her yılın Ocak ayı sonuna kadar, bu belgeye ait yıllık harcı gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairelerine ödemeleri gerekmektedir.

Halen yıllık harca tabi bir belgeye sahip bulunmakla birlikte, yıllık harcını ödememiş olan mükelleflerin daha fazla gecikme faizine muhatap olmamaları bakımından en kısa zamanda ilgili vergi dairesine müracaaat etmeleri gerekli bulunmaktadır.

Tebliğ olunur.







Uygulama değişikliği için 39 Seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğine bakınız ...

İçerik 2:

492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) ve (9) sayılı tarifelerde yer alan bazı belgeler yıllık harç kapsamında bulunmaktadır. Kanununun 113 üncü maddesindeki "Yıllık harçlar, her mali yılın ilk ayı içinde ödenir." hükmü de dikkate alınarak, sözü edilen belgelerin geçerlilik arzettiği süreye mukabil ilgili tarifelerde yer alan harçların, mükelleflerince her yıl Ocak ayı sonuna kadar ödenmesi kanuni bir zorunluluktur.

Mükelleflerin yıllık harçlarla ilgili ödevlerinin tam ve zamanında yerine getirilmesini temin maksadıyla, 492 sayılı Kanunun 131 ve 132 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yıllık harçların tarh, tahakkuk ve tahsili ile ilgili olarak bu Tebliğ ile tespit olunan usul ve esaslara göre işlem yapılması gerekmektedir.

I _ YILLIK HARCA KONU BELGELER VE DÜZENLEYEN İDARELERCE YAPILACAK İŞLEMLER

492 sayılı Harçlar Kanununun 127 nci maddesinde "Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz." denilmiş, 128 inci maddesinde de, "gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Sözü edilen hükümler dikkate alınarak yıllık harca konu belgeleri veren idareler aşağıdaki usul ve esaslara göre işlem tesis edeceklerdir.

A) Sürekli mükellefiyeti gerektiren ve ilgili vergi dairelerince takip ve tahsili gereken yıllık harca konu belgelerle ilgili usul ve esaslar

Aşağıda belirtilen yıllık harca tabi belgelerin düzenlendiği yılı takip eden yıllık harçlar, belge sahibi mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilecektir.

a) Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin;

_ III üncü bölümünün 2,3,4 ve 5 inci bentlerinde yer alan maden arama, ön işletme ve işletme ruhsatnameleri ile işletme imtiyazlarına ilişkin belgeler,

_ V inci bölümünün 2 nci bendinde yer alan, tekel konusuna giren maddeleri imal ve ithal etmek isteyenlere verilen izin vesikaları,

_ V inci bölümünün 3 üncü bendinde yer alan pul ve kıymetli kağıtlar bayilerine verilen ruhsatnameler,

_ VI ncı bölümünün 18 nci bendinde yer alan özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnameleri,

_ IX uncu bölümünde yer alan kapalı devre televizyon sistemi kurulması ve işletilmesine ilişkin izin belgeleri,

_ X uncu bölümünün 1,2,3 ve 4 üncü bentlerinde yer alan antrepo, mağaza ve sundurma işletme belgeleri,

_ XI inci bülümün 1/a, 2/a, 3, 5/a, 6/a, 7/a, 8, 9/a bentlerinde yer alan finansal faaliyet izin belgeleri,

b) Kanuna bağlı (9) sayılı tarifenin;

_ VI ncı bölümünün b, c, e ve f bentlerinde yer alan karayolları dışında, kenarında veya üzerindeki levhalar, ışıklar ve işaretlemeler bulundurulması izni, karayolları kenarındaki yapı ve tesisler izni, muayene istasyonu işletme belgesi ve sürücü kursu açma izin belgesi,

c) Yukarıda belirtilen belgeleri düzenleyen idareler, belgenin düzenlendiği yıla ait harcı, 492 sayılı Kanunun 114 üncü maddesindeki ".... Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harçlarda yıl kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir." hükmü gereğince, belgenin düzenlendiği tarihe bakılmaksızın ilgili tarifesinde yazılı miktar üzerinden ve tam olarak, işlemin yapıldığı yerdeki vergi dairesine ödettireceklerdir.

d) Harcın tam ve doğru olarak ödenebilmesini teminen mükellefler, harcı hangi belge için ve ilgili tarifenin hangi pozisyonuna göre ne miktarda ödeyeceğine ilişkin bir yazı ile vergi dairesine gönderilecektir.

e) Harçlar Kanununun 127 nci maddesi hükmü gereğince harcın ödendiğine dair makbuz görülmeden işlem yapılmayacak ve belge düzenlenmeyecektir.

f) Harç tahsil makbuzunun tarih numarası, yıllık harca tabi belge üzerine veya bu konuda belgeyi düzenleyen idare nezdinde saklanan dosyaya " ... lira harç ........ Defterdarlığı' . . Vergi Dairesi Müdürlüğünün, ../../.. tarih ve .... nolu makbuzuyla ödenmiştir." şeklinde bir şerh verilerek yetkililer tarafından imzalanacaktır.

g) Bu suretle düzenlenen yıllık harca konu belgelere ait müteakip yıl harçlarının takip ve tahsilini sağlamak amacıyla, belgeyi düzenleyen idarede, belge sahibi mükellef listeleri, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairesinin bulunduğu il Defterdarlıklarına gönderilecektir.

h) Yıllık harca tabi belge sahibi gerçek kişilerden gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayanlarla ilgili olarak yapılacak bildirim, bu kişilerin ikametgahlarının bağlı olduğu vergi dairelerinin bulunduğu İl Defterdarlıklarına yapılacaktır.

ı) Her ay düzenlenen yıllık harca konu belgelerle ilgili mükellef listelerinin ertesi ayın 15 inci günü akşamına kadar gönderilmesi sağlanacak ve mükellefler hakkında verilecek bilgilerde, yıllık harca konu belgenin nev'i, süresi, kapsamındaki faaliyetin konusu, tarih ve numarası ile mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairesi ile varsa hesap numaraları da belirtilecektir. (Belge kapsamında birden fazla faaliyet türü olması halinde, bunların her biri bildirimde ayrı ayrı yer alacaktır.)

j) Bu bölümde yer alan ve Defterdarlıklara bildirilen yıllık harca tabi belgelere ilişkin olarak, ilgili idarelerce sonradan yapılan iptal, devir, yenileme, uzatma ve benzeri değişiklikler de aynı usuller çerçevesinde Defterdarlıklara bildirilecektir.

Harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından, Tebliğin bu bölümünde yer alan ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 148 ve 149 uncu madde hükümleri gereğince İ1 Defterdarlıklarına açıklanan usullere göre gönderilmesi zorunlu olan bilgilerin, öngörülen sürelerde veya hiç gönderilmemesi halinde, haklarında aynı Kanunun mükerrer 361 inci maddesinin uygulanması gerekeceğinden, ilgililer tarafından bu konuda gerekli hassasiyetin gösterilmesi icabeder.

B) Yıllık harca tabi olmakla birlikte, belgenin ihtiva ettiği geçerlilik süresi üzerinden hesaplanan toplam harcı, işlem safhasında bir defada tahsil olunan belgelerle ilgili usul ve esaslar

a) Aşağıda belirtilen belgelerle ilgili yıllık harçlar, mükelleflerine harca konu belgenin ihtiva ettiği geçerlilik süresinin karşılığında hesaplanacak tutar üzerinden bir defada ödettirilecektir.

Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin

_ II nci bölümünün 2/b pozisyonunda yer alan ithalatçı vesikaları vizeleri,

_ VI ncı bölümünün 13 üncü bendinde yer alan eski eser ve define araştırmaları ile ilgili ruhsatnameler,

_ VI ncı bölümünün 15 inci bendinde yer alan kara avcılığı ruhsat tezkereleri,

_ VI ncı bölümünün 16/a bendinde yer alan silah taşıma müsaade vesikaları.

Bu bölümde yer alan belgelerle ilgili yıllık harçlar işlem sırasında ve aşağıda belirtilen örneğe göre hesaplanarak ilgililerine ödettirilecektir.

Örnek: Tarifenin VI ncı bölümünün yukarıda belirtilen 16/a bendinde, resmi makamlar tarafından hususi eşhasa verilecek silah taşıma müsaade vesikaları, her yıl için harca tabi tutulmuştur. Bu belgelerle ilgili yıllık harç tutarı ise yeniden değerleme oranının tatbiki sonucu 01/01/1995 tarihinden itibaren 2.076.000 lira olarak uygulanacaktır. Silah taşıma müsaade vesikaları 6136 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde 5 yıllık olarak düzenlenmektedir.

Bu durumda, bu belgeden alınacak harç, belgenin düzenlendiği tarihte geçerli olan yıllık harç miktarı ile belgenin geçerlilik süresinin çarpımı sonucu bulunacak tutar (2.076.000 lira X 5 yıl =) 10.380.000 lira olacaktır.

Diğer belgeler bakımından da belgelerin tabi olduğu yıllık harç miktarı ve süreleri dikkate alınarak tahsili gereken harç tutarları aynı usulle hesaplanarak ilgililerine ödettirilecektir.

b) Bu bölümde yer alan belgelerden, 492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin VI/13-b ve c bentlerinde beher ay ve beher iki aylık süreler itibariyle tesis edilen harçlar da yukarıda açıklanan usule uygun olarak hesap edilecektir.

c) Bu suretle bulunacak harç miktarı, belge düzenlenip ilgiliye verilmeden önce, Tebliğin I-A/c,d,e ve f bentlerinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde makbuz mukabili ödettirilecektir.

d) Gerekli harcı ödettirdikten sonra düzenlenen bu nevi belgelerle ilgili olarak vergi dairelerince kayıt tutulmasına gerek bulunmadığından harç mükellefleri hakkında herhangi bir bildirim yapılmayacaktır.

C _ Harca konu belgeyi düzenleyen idarelere, tabi olduğu yıllık harcın tahsiline yetki verilen belgelerle ilgili usul ve esaslar,

a) Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin

_ V inci bölümünün 1 inci bendinde yer alan tekel konusuna giren maddeleri satmak isteyenlere verilen satış ve ruhsat tezkereleri ile ilgili yıllık harçların tahsiline ilişkin yetki, önceden belirlenmiş usullerle tekel idarelerine verilmiştir. Sözü edilen yetki, sadece her yıl Ocak ayı için geçerli olup, adı geçen idare diğer aylarda bu harçları tahsile yetkili değildir.

b) Tekel idareleri Ocak ayı boyunca tahsil ettikleri harçları, en geç Şubat ayının beşinci günü akşamına kadar vergi dairelerine yatıracaklardır.

Ancak, Bakanlığımızca tayin olunan kasada bekletilebilecek limitin aşılması durumunda tahsilatın tamamı bu süre beklenilmeksizin derhal vergi dairesine ödenecektir.

c) Tekel idareleri kendi faaliyet bölgelerinde bulunan ve Ocak ayı sonuna kadar yıllık harcını ödemeyen belge sahibi mükellefleri, 492 sayılı Kanunun 130 uncu maddesi hükmüne uygun olarak en geç Şubat ayının 15 ine kadar ilgili vergi dairesine bildireceklerdir.

II _ VERGİ DAİRELERİ TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER

Yıllık harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından Tebliğin I-A bölümünde yer alan belgelerle ilgili olarak yapılan bildirimler üzerine, yıllık harca tabi belge sahibi mükellef listelerindeki bilgiler dikkate alınarak;

a) Yıllık harçlar, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunduğu vergi dairesi tarafından ve tarh dosyasından takip edilecektir.

b) Gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişi harç mükellefleri için, bunların ikametgahının bağlı olduğu yer vergi dairesince yeni bir dosya açılacaktır.

c) Yıllık harçlar, harca konu belgeyi düzenleyen idareler tarafından yapılan bildirimlerde harca konu belge kapsamında yer alan birden fazla faaliyetin herbiri için ayrı ayrı tahsil olunacaktır. Örneğin özel okul ve özel dersane işletmeciliği izin belgesi kapsamında ilk, orta ve lise öğrenimi yapılan özel okullarla, özel dersane işletmeciliğini sağlayan birden fazla faaliyetlerin herbiri itibariyle ayrı ayrı yıllık harç tahsili gerekmektedir.

d) 492 sayılı Kanunun 113 üncü maddesi hükmü gereğince her mali yılın ilk ayı içerisinde ödenmesi gereken yıllık harçların, Kanunda öngörülen sürede ödenmemesi halinde, mükellefler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 30 ve 348 inci maddeleri uyarınca kusur cezalı tarhiyat yapılacak, bu tarhiyat için ayrıca gecikme faizi de hesaplanacaktır.

e) Vergi daireleri, görev sahaları içerisinde faaliyette bulunan ve geçerli olduğu sürece yıllık harcın konusunu teşkil eden belge sahibi harç mükelleflerinin tarh dosyalarında, gerekli hallerde ise mükellef nezdinde kontroller yaptırarak, mükelleflerin geçmiş yıllara ilişkin yıllık harçları ödeyip ödemediklerini araştıracaklardır.

Vergi daireleri yaptıkları kontroller sırasında, gelir veya kurumlar vergisi yönünden kendi mükellefi olmamakla birlikte, görev bölgesinde faaliyette bulunan ve yıllık harç mükellefiyeti tesbit edilen kişi veya kurumların yıllık harçlarını zamanında ödeyip ödemediğini de inceleyecek ve bu konuda gerekli işlemleri yapacaklardır.

f) Harca konu işlemi yapan idareler tarafından gönderilen listelerde yer alan mükelleflerden, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti veya ikametgahının kendi ili dahilinde bulunmadığını tespit eden Defterdarlıklar, bu mükelleflere ait bilgileri ilgili Defterdarlığa gönderecekler, bunun tespit edilememesi halinde ise gerekli yerlere bildirim yapılmak üzere listeleri, gönderen idareye iade edeceklerdir.

g) Tebliğin 1-B bölümünde belirtilen tarife hükümlerinde yer alan belgelere ilişkin harçlar yönünden ilgili idarelerce herhangi bir bildirim yapılmayacağından, bu belge sahibi mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunduğu tarh dosyalarından işlenmesine gerek bulunmamaktadır.

h) Tebliğin I-C bölümünde yer alan belgelerle ilgili olup harcı tahsile yetkili bulunan tekel idarelerine zamanında ödenmemesi sebebiyle bu idarelerce, Tebliğin aynı bölümündeki esaslar çerçevesinde bildirilen harçlar da 213 sayılı Vergi Usul Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri tatbik olunarak ilgililerinden tahsil edilecektir.

III _ MÜKELLEFLERCE YAPILACAK İŞLEMLER

Tebliğin yukarıdaki bölümlerinde açıklandığı üzere, süresinde (her mali yılın ilk ayında) ödenmeyen yıllık harçların ceza ve gecikme faizi ile birlikte ilgililerinden tahsili kanuni bir zorunluluktur.

Bu bakımdan, Tebliğin I-A bölümünde belirtilen belge sahibi harç mükelleflerinin, belgeyi aldıkları yılı takip eden her yılın Ocak ayı sonuna kadar, bu belgeye ait yıllık harcı gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı oldukları vergi dairelerine ödemeleri gerekmektedir.

Halen yıllık harca tabi bir belgeye sahip bulunmakla birlikte, yıllık harcını ödememiş olan mükelleflerin daha fazla gecikme faizine muhatap olmamaları bakımından en kısa zamanda ilgili vergi dairesine müracaaat etmeleri gerekli bulunmaktadır.

Tebliğ olunur.







Uygulama değişikliği için 39 Seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğine bakınız ...

Resmi Gazete No: 21931 Resmi Gazete Tarihi: Çarşamba, 11 Mayıs, 1994 Adı: UID: 8DL452KRAP1P2COV
İçerik:

492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 138 inci maddesine 4.5.1994 tarihli ve 3986 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile eklenen ve 7.5.1994 tarihinde yürürlüğe giren fıkrada, "Bu Kanuna bağlı tarifelerdeki 1.1.1994 tarihi itibariyle geçerli olan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçlar, % 20 oranında artırılmıştır. Yıllık harç kapsamında bulunan belgelere ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil edilemez." hükmü yer almaktadır.

Bu fıkra hükmü gereğince Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçların (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçların % 20 oranında artırılmak suretiyle 7.5.1994 tarihinden itibaren uygulanacak miktar ve nispetleri Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli tarifelerde yer alan ve yıllık harç kapsamında bulunan belgelerin tabi olduğu yıllık harç tutarlarının yıl içinde artırılmış olması sebebiyle, yukarıda belirtilen fıkra hükmü gereğince, söz konusu belge sahibi yıllık harç mükelleflerinden, 1994 yılı için kıst dönem harcı tahsil olunmayacaktır.

Tebliğ olunur.




(1) SAYILI TARİFE (Yargı Harçları)

(2) SAYILI TARİFE (Noter Harçları)

(3) SAYILI TARİFE (Vergi Yargısı Harçları)

(4) SAYILI TARİFE (Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar)

(5) SAYILI TARİFE (Konsolosluk Harçları)

(6) SAYILI TARİFE (Pasaport, Vize, İkamet Tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları)

(7) SAYILI TARİFE (Gemi ve Liman Harçları)

(8) SAYILI TARİFE (İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları)

(9) SAYILI TARİFE (Trafik Harçları)

İçerik 1:

492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 138 inci maddesine 4.5.1994 tarihli ve 3986 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile eklenen ve 7.5.1994 tarihinde yürürlüğe giren fıkrada, "Bu Kanuna bağlı tarifelerdeki 1.1.1994 tarihi itibariyle geçerli olan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçlar, % 20 oranında artırılmıştır. Yıllık harç kapsamında bulunan belgelere ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil edilemez." hükmü yer almaktadır.

Bu fıkra hükmü gereğince Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçların (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçların % 20 oranında artırılmak suretiyle 7.5.1994 tarihinden itibaren uygulanacak miktar ve nispetleri Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli tarifelerde yer alan ve yıllık harç kapsamında bulunan belgelerin tabi olduğu yıllık harç tutarlarının yıl içinde artırılmış olması sebebiyle, yukarıda belirtilen fıkra hükmü gereğince, söz konusu belge sahibi yıllık harç mükelleflerinden, 1994 yılı için kıst dönem harcı tahsil olunmayacaktır.

Tebliğ olunur.




(1) SAYILI TARİFE (Yargı Harçları)

(2) SAYILI TARİFE (Noter Harçları)

(3) SAYILI TARİFE (Vergi Yargısı Harçları)

(4) SAYILI TARİFE (Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar)

(5) SAYILI TARİFE (Konsolosluk Harçları)

(6) SAYILI TARİFE (Pasaport, Vize, İkamet Tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları)

(7) SAYILI TARİFE (Gemi ve Liman Harçları)

(8) SAYILI TARİFE (İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları)

(9) SAYILI TARİFE (Trafik Harçları)

İçerik 2:

492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 138 inci maddesine 4.5.1994 tarihli ve 3986 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile eklenen ve 7.5.1994 tarihinde yürürlüğe giren fıkrada, "Bu Kanuna bağlı tarifelerdeki 1.1.1994 tarihi itibariyle geçerli olan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçlar, % 20 oranında artırılmıştır. Yıllık harç kapsamında bulunan belgelere ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil edilemez." hükmü yer almaktadır.

Bu fıkra hükmü gereğince Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçların (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçların % 20 oranında artırılmak suretiyle 7.5.1994 tarihinden itibaren uygulanacak miktar ve nispetleri Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Ekli tarifelerde yer alan ve yıllık harç kapsamında bulunan belgelerin tabi olduğu yıllık harç tutarlarının yıl içinde artırılmış olması sebebiyle, yukarıda belirtilen fıkra hükmü gereğince, söz konusu belge sahibi yıllık harç mükelleflerinden, 1994 yılı için kıst dönem harcı tahsil olunmayacaktır.

Tebliğ olunur.




(1) SAYILI TARİFE (Yargı Harçları)

(2) SAYILI TARİFE (Noter Harçları)

(3) SAYILI TARİFE (Vergi Yargısı Harçları)

(4) SAYILI TARİFE (Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar)

(5) SAYILI TARİFE (Konsolosluk Harçları)

(6) SAYILI TARİFE (Pasaport, Vize, İkamet Tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları)

(7) SAYILI TARİFE (Gemi ve Liman Harçları)

(8) SAYILI TARİFE (İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları)

(9) SAYILI TARİFE (Trafik Harçları)

Resmi Gazete No: 17258 Resmi Gazete Tarihi: Cumartesi, 21 Şubat, 1981 Adı: UID: 8PEBGC15A89JVGA6
İçerik:

 

1318 ve 1977 sayılı Kanunlarla değişik 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesi ve kanuna ekli (1-9) sayılı tarifeler, 28.11.1980 günlü ve 17174 sayıl Resmi Gazete'de yayımlanan 2345 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Ayrıca 31.12.1980 tarihli ve 17207 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2366 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanununun istisna ve Muaflıklarla ilgili 13 üncü maddesinin (c) fıkrası ve Kanuna ekli ve 2345 sayılı Kanunla değişik Noter Harçlarına ilişkin (2) sayılı tarifenin I/1. fıkrası değiştirilmiştir.

Söz konusu kanunlarla Harçlar Kanununda yaplan değişikliklerin mahiyeti ve bunların ne şekilde uygulanacağı aşağıda açıklanmıştır

I _ HARÇLAR KANUNUNUN MADDELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanunun 13. maddesinde yapılan değişiklik:

2366 Sayılı Kanunun 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 13 üncü maddesinin (c) fıkrası değiştirilerek (Ayda 5000 lirayı geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler, "Birden fazla kişiler lehine nafakaya hükmedilmesine dair ilâmlarda her kişi lehine hükmedilen miktar müstakil olarak nazara alanır.") hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce mevcut hükme göre, 250 lirayı geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler harçtan müstesna tutulmakta iken 2366 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 250 liralık istisna haddi 5000 liraya yükseltilmiştir.

Bu hüküm 1.1.1981 tarihinden itibren uygulamaya başlamıştır.

B _ Kanunun 79. maddesinde yapılan değişiklikler:

2345 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanununun 79. maddesi değiştirilerek "Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarını yaptıkları her türlü işlemler, bu işlemlerle ilgili tarifelerin Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilân edilecek yabancı para karşılıkları esas alınmak suretiyle harça tabi tutulur." hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere, evvelce mevcut hükme göre, konsolosluk harçları ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlerde, tarifede yazılı harçların Merkez Bankasının tespit ve ilân etmiş olduğu resmî kurlar üzerinden, mahalli paraya çevrilmesi suretiyle Maliye ve Dışişleri Bakanlığınca hazırlanacak cetvellere göre, harca tabi tutulacağı döviz kurlarında sonradan yapılacak değişikliklerin dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştı. Bu hükme istinaden Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları bir defaya mahsus olmak üzere ve 1.4.1976 tarihinde Merkez Bankasınca tesbit ve ilân edilmiş resmi kurlara göre yabancı para karşılıklarını belirlenmiş, bu tarihten sonra kurlarda değişiklik meydana geldiği halde anılan maddenin son fıkrası hükmü gereğince bu değişiklikler nazara alınmamıştır. Bu uygulama yurt içindeki ve yurt dışındaki vatandaşlarımızdan alınan harç miktarları arasında, yurt dışındaki vatandaşlarımız aleyhine bir durum yaratmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 2345 sayılı Kanunla bu maddedede yapılan değişiklikle, yabancı para karşılıklarını tesbit etme konusunda Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Bakanlığımız tesbit işlemini her yıl yapacaktır. Ancak, yabancı para karşılıkları tesbit olunurken Merkez Bankasınca tesbit edilmiş kurlar nazara alınmıyacaktır.

Kanunla tanınan bu yetkiye istinaden Bakanlığımızca yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızca yapılacak işlemler için yabancı para karşılıkları tesbit edilmiş ve Dışişleri Bakanlığı kanalıyle yurt dışındaki kuruluşlarımıza duyurulmuştur.

II _ KANUNA EKLİ (1-9) SAYILI TARİFELERDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

2345 sayılı Kanunla söz konusu tarifelerde yapılan değişikliklerin başında, para değerindeki değişmeler gözönünde tutulmak suretiyle maktu harç miktarlarının artırılarak yeniden tesbit edilmesi gelmektedir. Ayrıca uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları gidermek amacıyla tarifelerde bazı değişiklikler yapılmıştır.

Bahse konu değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

A _ (1) sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Yargı harçlarıyla ilgili (1) sayılı tarifenin A- Mahkeme Harçları kısmına, "il idare kurullarında" ibaresi eklenmiştir. Bu değişiklikle hukuk ve ticaret davalarıyla, idari davalarda, ihtilâfsız yargı konularında ve icra tetkik mercilerinde yapılan işlemlerden alınmakta olan mahkame harçı gibi mahkeme sıfatına haiz olması nedeniyle, il idare kurullarında yapılan işlemlerden de harç alınacaktır.

b) Tarifenin "Başvurma Harçı" bölümünde daha önce dar kapsamlı olarak yer alan ve yalnızca, dilekçe veya tutanakla dava açma veya davaa müdahale harça tabi iken, bu kez yeni düzenlemeyle, tevdi mahallininin tayini, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tesbiti delâil ile ilgili talepler de mahkeme harçlarının mevzuuna alınmıştır. Bundan böyle tevdi mahillinin tayini, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tesbiti delâil ile ilgili olarak mahkemelere yapılacak taleplerden de tabloda belirtilen miktarlarda harç alınacaktır.

c) Aynı tarifenin II- Celse Harçları bölümünde; sulh mahkemelerinde, asliye mahkemelirinde ve idari yargı mercilerinde konusu belli bir değerle ilgili olsun veya olmasın bugüne kadar maktu olarak alınmakta olan celse harçları, bundan sonra sulh mahkemelerinde; konusu belli bir değerle ilgili davalarda, dava konusu miktarlardan (250 liradan az olamamak üzere) binde 1, belli bir değer bulunmayan davalarda 250 lira maktu, asliye mahkemeleri ile idarî yargı mercilerinde ise (500 liradan az olmamak üzere) binde 1 olarak alınacaktır.

d) Aynı tarifenin "Karar ve İlâm Harçları"yla ilgili III. bölümünün 1 pozisyonunun sonunda yer alan asgari 15 liralık nispi harç miktarı 500 liraya çıkarılmış ve ayrıca başvurma harçlarına eklenen hükme paralel olarak, aynı bölümün 2-Maktu Harçlar fıkrasına (d) pozisyonu eklenmek suretiyle; tesbiti delâil, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarının 750 lira maktu harça tabi tutulması hükme bağlanmıştır.

e) Aynı tarifenin "Bİcra ve İflas Harçları" kısmının "I-İcra Harçları" bölümünün 3/c pozisyonuna "rehinli mallar" ibaresi ilave edilmiş, (e) pozisyonundaki hüküm (f) pozisyonuna alınmış ve (e) pozisyonunda takip talebi bulunmayan alacaklılara İcra ve İflas Kanununun 225. maddesinin 3. fıkrası gereğine ödenen paralardan yüzde 1 nispetinde harç alınması hakkında yeni bir hüküm getirilmiştir. Ayrıca 3 bende eklenen (g) pozisyonu ile, bu bölümün 1 ve 2. bentleri gereğince alınacak maktu harçların dışında kalan ve değeri belli olan icra takiplerinde değer üzerinden alınacak nispi tahsil harçlarını, başka bir ifade ile I-İcra Harçları bölümünün 3/af pozisyonlarında yer alan işlemlerden alınacak harçların, 500 liradan aşağı olamıyacağı hükme bağlanmıştır. Bu itibarla hesaplanan nispi harç miktarı 500 liradan aşağı olsa dahi bu hükme göre 500 lira harç alınacaktır.

f) Anılan tarifenen C-Ticaret Sicili Harçları kısmında yapılan değişikliklerle, "ticari işletme rehni"ne ilişkin kayıt, tescil değişikliklerin tescili ve kayıt silinmesi de bu bölümdeki harçların kapsamına alınmıştır. Ayrıca I nci bölümün 2 nci bendinin sonuna eklene parantez içi hükmüne göre de temsile yetkili kılınan kimselerin tescil ve ilânında her kişi için ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınması gerekmektedir.

Aynı kısmın II. bölümünde yapılan değişiklikle Ticaret Sicili Tüzüğünün 11/1,11/2,104 ve 105 nci maddelerine göre verilen suretler ve tasdiknameler harça tabi tutulmuştur.

g) "D-Diğer yargı harçları" kısmının I. bölümüne fotokopiler dahil edilerek, suretler gibi fotokopilerde harça tabi tutulmuştur. Bu meyanda V-Vasiyetname tanzimine ait harçların vasiyetnamenin belli bir meblağı ihtiva etmesi halinde binde 0.50 nispi, belli bir meblağ taşımaması halinde ise maktu olarak alınması esası getirilmiştir.

B _ (2) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Noter harçlarıyla ilgili tarifenin I/1 bendindeki, muayeyen bir meblağı ihtiva eden senet, mukavelename ve kağıtlarından alınacak toplam harç miktarı 5 liradan az ve 25.000 liradan çok olamaz hükmü 28.11.1980 günlü ve 2345 sayılı Kanunla 75-250.000 lira olarak değiştirilmiş ve ayrıca bu hadlerin her imza için ayrı ayrı uygulaması esası getirilmiş iken 31.12.1980 tarihli ve 2366 sayılı Kanunla "Muayyen bir meblağı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kağıtlardan beher imza için.... (binde 0.50)

Bütün imzalar için bu suretle alınacak harcın toplam miktarı 500 liradan az 250.000 liradan çok olamaz." şeklinde değiştirilmiştir.

Bu hükme göre (2) sayılı tarifenin I/1. bendi, 2345 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki şekliyle uygulanacak ancak, değer üzerinden alınacak toplam harç 500 liradan az 250.000 liradan çok olamıyacaktır. Başka bir deyişle, son olarak yapılan değişiklikle değer üzerinden (bütün imzalar için) alınan toplam harçın miktarı en az harç miktarı olarak 5 liradan 500 liraya, en çok harç miktarı olarak da 25.000 liradan 250.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu hüküm 1.1.1981 tarihinden itibaren yukarıda belirtildiği şekilde uygulanacaktır.

b) Aynı tarifenin II-Maktu harçlar bölümünün 2. bendine 6830 sayılı Kanun hükümlerine göre noterlerce muhataba yapılacak tebliğler dahil edilmiş, aynı bölümün 4/a-aa pozisyonundaki "İşletme defteri" ibaresi genişletilerek, bb ve cc pozisyonları dışında kalan diğer her türlü defterler de bu pozisyona alınmış, eklenen (bb) pozisyonu ile serbest meslek kazanç defterleri, ayrı katagoride, tasdik harçına tabi tutulmuştur. Öte yandan, aynı bölümün 5. bendine "fotokopiler" dahil edilerek bunlar da suret harcına tabi tutulmuştur.

Diğer taraftan, anılan bölümün 11. bendinin başına eklenen bir ibare ile, fıkrada sayılan kağıtların belli bir meblağı ihtiva etmemesi halinde bu fıkra gereğince maktu harça tabi olması, hükme bağlanmıştır. Bu kağıtların muayyen bir meblağı ihtiva etmesi halinde ise, aynı tarifenin I. bölümünün 1. bendi gereğince nispi harca tabi tutulması gerekmektedir.

C _ (3) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

Bu tarifienin "IV-Suret harçları" bölümüne fotokopiler dahil edilerek, bunlar da suretler gibi harca tabi tutulmuştur.

D _ (4) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin I-Tapu işlemleriyle ilgli bölümünün 2. bendine eklenen "İzinli" ibaresiyle izin almak suetiyle deniz, göl ve nehir kayılarında doldurularak iktisap edilen yerlerin tescili, izinsiz doldurmalarda olduğu gibi, harç mevzuuna alınmak suretiyle mevzuattaki boşluk giderilmiştir.

b) Aynı tarifenin I/4. bendine ilave edilen bir hükümle kanuni mirascılar dışında intifa hakkından kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat edilmesi ve süre ile tesis edilen itifa haklarının süre dolması sebebiyle sona ermesi de kayıtlı değer üzerinden harca tabi tutulmuştur.

c) Tarifenen I/6. bendine ilâve edilen hükümle, (b ve c pozisyonları) terekeye dahil gayrimenkullerin kanuni ve mensup mirasçılar arasında aynen veya ifrazen yapılacak taksimi ile imar parselasyon planları uygulama sonucu şuyulanan parsellerin pay sahipleri arasında rızaen veya hükmen taskimi ve müşterek mülkiyete konu olan gayrimenkullerin rızaen veya hükmen pay sahipleri arasında aynen veya ifrazen taksimi de harç mevzuuna alınmıştır.

d) Tarifenin I/9. bendine ilâve edilen hükümle, tapu siciline şerh yanında, "tescil işlemi" de harç kapsamına dahil edilmiştir.

e) Ayrıca tarifenin I/13. bendine eklenen hükümlerle tapu sicilinde kayıtlı arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin teslimi veya hernevi vasıf değişiklikleri ile meşfu payın şuf'a hakkı sahibi tarafından ilâma müsteniden iktisabı harca tabi tutulmuştur.

f) Ayrıca, tarifenin I/17. bendine parantez içinde eklenen hükümle kayıt ve belge örneklerine ilaveten fotokopilerde harça tabi tutulmuştur.

E _ (5) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler ve ilâveler:

a) Tarifenin I inci bölümüne eklenen 3. bent ile yurt dışında konsolosluklara ve Büyükelçiliklere emaneten bırakılan kıymetli eşyanın teslimi harç mevzuuna alınmıştır.

b) Tarifenin I. bölümüne eklenen 4. bent hükmüyle Türkiye'ye ihraç olunacak malların listelerinden konsolosluklarımızca tasdiki gerekenler harcın kapsamına dahil edilmiştir.

Ayrıca, III Maktu Harçlar bölümünün 3 ve 4 numaralı bentlerinde fotokopilerden de harç alınması hükmü getirilmiştir.

F _ (6) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Anılan tarifenin I-Pasaport Harçları bölümünün 1. bendinin sonuna "münferit" ibaresi eklenerek, umumamahsus müşterek pasaportlarda olduğu gibi, "münferit" pasaportta kayıtlı her kişi için de ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınması hükme bağlanmış ve bu iki pasaport arasındaki fark giderilmiştir.

b) Aynı bölümün 2. bendine eklenen prantez içi hükmü ile işçi pasaportlarının refakatinde kayıtlı eş ve çocukların her birinden ayrı ayrı ve işçi pasaportundan alınacak miktarda harç alınması esası getirilmiştir. İşçi pasaportunun refakatinde kayıtlı olup da işçi eş ve çocuğu olmayanların (Örneğin ana ve baba) her birinden bu bende göre harç alınmayıp, 1 bent hükmünde belirtilen miktarlarla harç alınacaktır.

c) Kıbrıs'a seyahat edeceklere ait olan pasaportlar aynı bölümün 3. bendinden çıkarılarak 4. bende, 4 üncü bentteki hüküm ise 5 inci bende alınmış, tarife ona göre yeniden düzenlenmiş ve harç miktarları da ayrıca tespit olunmuştur. "Yalnız Kıbrıs için geçerlidir" damgasını taşıyan pasaportlar umuma mahsus münferit veya müşterek pasaport niteliğindedir. Bu nedenle, umuma mahsus münferit pasaportun refakathanesinde kayıtlı her kişi için Kanunda ayrı harç alınması öngörüldüğünden Kıbrıs'a ait pasaportların refakathanesine kayıtlı olanların her birinden de, asıl pasaport sahibinden alınacak miktarda, ayrıca harç alınması gerekmektedir. Kaldı ki, çalışmak amacıyla yurtdışına gidecek işçilere verilecek pasaportların refakathanesinde kayıtlı olanlardan da, ayrı ayrı olmak üzere harç alınmaktadır.

d) Diğer taraftan, tedavi ve öğrenim amacıyla yurt dışına gideceklere ve sarı basın kartı hamillerine ait pasaportların refakatinde kayıtlı olanların her birinden de umuma mahsus pasaportlara uygulanan harçlar tahsil olunacaktır.

e) Bu bölümün 5. bendinin sonuna eklenen bir ibare ile 5682 sayılı Psaport Kanununun 23 üncü maddesinin son fıkrası gereğince verilen ve yalnız Türkiye'ye dönüş için geçerli olan pasaportlarla aynı Kanunun 18 nci maddesinde yazılı olan yabancılara mahsus damgalı pasaportlarda kayıtlı her kişi için ayrı ayrı miktarda harcın alınması sağlanmıştır.

Diğer taraftan, 359 sayılı Kanunla onaylanan Mültecilerin Hukukî Durumuna Mütedair 1951 Cenevre Sözleşmesinin 2. maddesine göre, mültecilerin yurt dışına seyahatlerini sağlamak üzere Hükümetimiz tarafından verilen mültecilere mahsus seyahat belgeleri pasaport mahiyetinde olduğundan, bu belgeler 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununa ekli tablonun 1318 sayılı Kanunla değişik 3/c fıkrasındaki Diplomatik, özel ve hizmet damgalı pasaport olarak kabul edilmekte, dolayısiyle bunlardan değerli kağıt bedeli olarak 50 lira alınmakta ve bu miktar kadar damga pulu seyahat belgesine yapıştırılmakta, ayrıca 18.3.1976 tarihli ve 1977 sayılı Kanunla değişik (6) sayılı tarifenin I/4 bendi gereğince 250 lira harça tabi tutulmakta idi. 2343 ve 2345 sayılı Kanunlarla Değerli Kağıtlar ve Harçlar Kanununda bu defa yapılan değişikliklere göre, Mültecilere Mahsus Seyahat Belgelerinden 1250 lira değerli kağıt bedelinin pul yapıştırmak suretiyle alınması, ayrıca anılan belgelerin 750 lira harca tabi tutulması gerekmektedir.

f) Kanunla bu bölüme eklenen 6 numaralı bent ile, süresi biten pasaportların süresinin uzattırılması için konsolosluklara başvurulması halinde, sürenin bittiği tarih ile uzatma tarihi arasında kalan süre için ceza alınmayıp, yalnızca harç alınacaktır. Ancak pasaportun süresinin bitim tarihi ile süre uzatım tarihi arasında kalan müddet, toblada belirtilen sürelere tekâbül etmiyorsa, bu sürelere iblağ edilerek harç hesaplanacak, uzatılmak istenen sürenin harçı da ayrıcı hesaplanıp, birlikte tahsil edilecektir.

Bu husus aşağıdaki örneklerde açıklanmıştır.

Örnek: 1 _ Umuma mahsus bir pasaportun süresinin 20.6.1980 tarihinde sona erdiğini, buna karşılık süresinin uzattırılması için 21.9.1980 tarihinde konsolosluğa müracaat edildiğini kabul edelim. Bu iki tarih arasında 3 ay günlük bir boşluk vardır. Bu süre için 3 aylık pasaport harçının değil, tamam iblağ edilmek suretiyle 6 aylık harç tutarı olan 2500 liranın alınması gerekmektedir. Bundan sonra istenilen süre kadar pasaportun süresi uzatılacak ve uzatılan süre için ayrıca harç hesap edilip 2500 liralık harca ilave edilmek suretiyle ilgiliden tahsil edilecektir.

Örnek: 2 _ Yurt dışındaki işçilerimize ait bir pasaportun geçerlilik süresi 1 yıl 2 ay önce bitmiş ise önce 2 yıllık harç olan 600 lira hesaplanacak, sonra istenildiği kadar, pasaport süresi uzatılacak ve uzatılan süre içinde ayrıca gerekli harç hesaplanarak geçen süreye ait 600 liralık harca ilâve edilmek suretiye tahsil olunacaktır.

g) Aynı tablonun II, Vize Harçları bölümünün 2. bendinin sonundaki parantez içi hükmü değiştirilerek giriş ve transit vizesi verilen müşterek pasaportlarda, pasaportda kayıtlı her kişi için bu pozisyonlardaki harçların aynen alınması hükme bağlanmıştır.

h) Bilindiği üzere, Harçlar Kanununun 86. maddesinin (b) fıkrasında pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanların harçtan muaf tutulacağı hükme bağlanmış, ancak (yurt dışında konsolosluklarca müddetin uzatılması işlemleri hariç) denilmek suretiyle konsolosluklarda yapılacak süre uzatımlarında refakatte kayıtlı olanların bu muafiyetten yararlanamıyacağı belirtilmiştir. Bu hükme göre pasaportların refakat hanesine ilk defa kayıt yapılması veya yurt içinde Emniyet Müdürlüklerince pasaportların sürelerinin uzatılması halinde refakatta kayıtlı olanlardan harç alınmaması gerekmektedir.

G _ (7) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin II-Liman İşlemleri bölümünün 1-Denize elverişlilik bölgesi, 2- Ölçme belgesi bentlerindeki asgari ve azami harç miktarları yükseltilmiş. 3- Yola elverişlilik belgesinde 50 rüsüm tonilatoya kadar olan gemilerdeki muafiyet haddi 10 rüsum tonilatoya indirilmiştir.

b) Fotokopilerden suret harcı alınması sağlanmıştır.

F _ (8) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Anılan tarifenin II. bölümünde ihracatçı ruhsatnamelerinin her yıl için harca tabi tutulmuş olmasına karşılık ithalatla ilgili belgeler harçın kapsamı dışında bırakılmış idi. Bu defa yapılan değişiklikle ithalâtçı vesikaları da harcın kapsamına alınmış, bu vesikaların her yıl harca tabi tutulması sağlanmış, buna karşılık ihracatın teşviki amacı ile ihracatçı ruhsatnamelerinden her yıl yerine iki yılda bir harç alınması esası getirilmiştir.

Bilindiği üzere, 3018 sayılı Kanuna dayanılarak ihracatçı ruhsatnameleri verilmektedir. Bu ruhsatnamelerin verilmesi sırasında, 2500 lira harç alınacaktır. Ayrıca, ruhsatnamelerin verilmesinde, ihraç edilecek maddeler ayrı ayrı belirtiliyorsa her bir ihraç maddesi için de ayrı ayrı 250 lira harç alınacaktır. Yine bu ruhsatnamenin verilmesinde, ihraç maddeleri grubu belirtilmiş ise her bir ihraç maddesi gurubu için ayrı ayrı 500 lira harç, 2500 liralık ruhsatname harçına ilâveten alınacaktır.

Yukarıda belirtildiği şekilde harça tabi tutulması gereken ihracatçı ruhsatnamelerin, ruhsatnamenin verilmesinden sonra yeniden ilâve olunacak her bir ihraç maddesi için 250 liralık harç ve her bir ihraç maddeleri gurubu için de 500 liralık harç ayrıca tahsil olunacaktır.

Diğer taraftan, ihracatçı ruhsatnamesi yerine kaim olmak üzere verilen "ihracat belgesi"de anılan fıkra gereğince ve yukarıda açıklandığı şekilde harca tabiidir. Gerek ihracat ruhsatnameleri ve gerekse ihracat belgelerinin vizelerinde iki yılda bir harç alınacaktır. Vize muamelelerinde ruhsatnamenin tabi olduğu harç alınır..." denildiğinden, yapılan vize işleminde yalnızca ruhsatnamenin tabi olduğu 2500 liralık harç alınacaktır.

Diğer taraftan ithalatla ilgli belgeler, yukarıda belirtildiği üzere, 2345 sayılı Kanunla harcın kapsamına alınmıştır. Getirilen yeni hükümle, ithalatcı vesikaları 15.000 lira harca tabi olacak, bu vesikaların vizelerinden her yıl için 7.500 lira ayrıca harç alınacaktır. İthalâtçı vesikalarının vizeleri her yıl yapılmasa dahi, bu harçın ödenmesi kanuni bir zorunluluktur.

Öte yandan, ithalâtçı vesikalarına kaydedilecek her fasıl için 2.500 lira harç alınacağı hükmü getirilmiştir. Bu hükme göre ithalâtçı vesikası verilirken, bu vesikalara kaydedilecek her fasıl için 2.500 lira harç, 15.000 liralık ithalatçı vesikası harcına ilâveten alınacaktır.

Vesika verilmesinden sonra bu vesikalara kaydedilecek her fasıl için ayrıca 2.500 liralık harç tahsil edilecektir.

Ayrıca, ithlâtla ilgili mal değişikliği müracaatlarında, talep başına değişikliği istenen mal kıymeti üzerinden binde 5, ithalat taleplerinden ise her talep için, kıymet yekûnu üzerinden binde 1 nispetinde harç alınacağı öngörülmüştür.

Bu hükme göre, fatura değişkliği suretiyle yapılacak mal değişikliği talebi dahil olmak üzere, mal değişikliği taleplerinde, bu talepleri neticelendirecek yetkili makamlara başvurulmadan önce, talep başına, değişikliği istenilen malın talep tarihindeki cari kur üzerinden hesaplanmak suretiyle bulunacak Türk Lirası kıymeti üzerinden binde 5 nispetinde harç ilgili vergi dairesine makbuz karşılığı ödenecektir. İthalât talebi için de yine talep tarihindeki cari kur üzerinden Türk Lirası karşılığı bulunacak ve bu miktarın binde 1'ine tekabûl eden harç vergi dairesi makbuz karşılığı ödenecektir.

Gerek ithalât ve gerekse ihracatla ilgili harçlar, yukarıda belirtilen işlemler yapılmadan önce vergi dairesine ödeneceğinden, mükelleflerin hangi işlemle ilgili olduğunu belirten bir dilekçe ile vergi dairesine başvurmaları ve makbuz karşılığında bu harcı ödemeleri gerekir.

Harçların yatırıldığını gösterir vergi dairelerince düzenlenecek harç makbuzları her ithal talebi için ayrı ayrı düzenlenecek ve makbuzlarda;

- İthalatçı firma adı veya unvanı,

- Harca esas olan döviz miktarı,

- Uygulanan kur,

belirtilecektir.

Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinde, "Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz" hükmü gözönünde tutularak, özel kanunlarında harçla ilgili muafiyet hükmü bulunan kuruluşlar ilgili vergi dairesinden veya gerekli hallerde Bakanlığımız Gelirler Genel Müdürlüğünden bu konuda resmi bir yazı alacaklardır.

Ayrıca, ihracatın teşviki ve geliştirilmesi ile ilgili 8/182 sayılı Kararname ve buna ek karar ve tebliğler gereğince harç istisnasının kapsamına giren işlemler için ise, Başbakanlık Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığından (TAD) bu konuda resmî bir yazı alınacaktır.

İthalât ve ihracatla ilgili harca konu olan işlemi yapan makam (ilgili bakanlık, gümrük idareler veya bankalar) harca ait makbuzu veya harç istisnası ile ilgili resmî yazıyı görmeden işlem yapamayacaklardır. Aksi halde Harçlar Kanununun 127 inci maddesindeki "Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu işlem yapılmaz." hükmü ve 128 nci maddesindeki "Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harçın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar," hükmü gereğince ilgililer hakkında işlem yapılacaktır.

b) III. bölümde yer alan maden arama ve işletme ruhsatnameleri ile maden işletme imtiyazlarının bir defa yerine her yıl harça tabi tutulması sağlanmış ve ayrıca Taşocağı Nizamnamesi gereğince verilecek ruhsatnameler de her yıl için harça tabi tutulmuştur. Buna göre, gerek bundan sonra alınacak söz konusu ruhsatnameler ve gerekse evvelce alınmış bulunan ruhsatnameler 1.1.1981 tarihinden itibaren kanunda belirtilen miktarlarda her yıl harca tabi olacaktır.

c) VI. bölümün 15 numaralı bendinde yer alan kara ve deniz av tezkereleri ile ilgili hüküm değiştirilerek, köylülerle ilgili harç muafiyeti kaldırılmış, 16. bende de silah bulundurma vesikalarından iki yılda bir harç alınacağına dair hüküm getirilmiştir.

d) Aynı bölümün özel okul işletme ruhsatnameleriyle ilgili 18. bendinin (c) pozisyonunda yer alan ve yüksek tahsil seviyesindeki okullardan harç alınmasını öngören hüküm, özel yüksek okulların 1472 sayılı Kanunla kapatılmış olması sebebiyle kaldırılmıştır. Ayrıca (b) pozisyonunda yer alan hüküm orta ve lise kısmı için ayrı ayrı harç alınmasını sağlamak üzere" orta tahsil seviyesindeki okullardan, orta ve lise kısmı için ayrı ayrı olmak üzere (Her yıl için)" şeklinde değiştirilmiştir.

e) Aynı bölüme eklenen 19 numaralı bent ile turizm müesseselerine verilecek kuruluş ve işletme belgeleri sınıflarına göre ayrı miktarlarda harca tabi tutulmuştur.

I _ (9) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin 1-Kayıt ve Tescil Harçları bölümünün 2 numaralı bendinde motosiklet dışındaki tüm taşıtların kayıt ve tescilleri aynı miktarda harça tabi iken bu pozisyon değiştirilerek motorlu taşıtlardan olan motosikletler 500. TL; kamyon, otobüs, tır ve çekici araçlar 3000.- TL; otmobil, kaptıkaçtı, kamyonet, minübüs, lastik tekerlekli traktör ve benzerleri 1500.TL kayıt ve tescil harçına tabi tutulmuştur.

b) Aynı tarifenin VI-Ruhsat Harçları ile ilgili bölümünün 1, 2, 3, 4, ve 5 bentlerinde karayolları trafik tüzüğünün 17.19/1, 19/2, 19/3, 19/5: 19/7. maddelerine göre verilecek ruhsatlar bir defa ve tabloda belirtilen miktarlarda harça tabi iken yapılan değişiklikle, harçların her yıl alınması esası getirilmiştir.

Uygulamada kolaylık sağlamak amacıyla, Karayolları Trafik Tüzüğünün bu bölümde belirtilen 17 ve 19 uncu maddeleri aşağıya çıkarılmıştır.

"Madde: 17 _ Karayollarının kaplama, banket, bordür taşı, hendek, şev gibi esas yapılarıyle, büz menfez, köprü, istinat duvarları, hemzemin geçit, alt geçit, üst geçit, tünel, iksali şev olduğu, rögar gibi sanat yapılarının ve kar tüneli, kar siperi, korkuluk duvarı, kurp (Dönemeç taşları) gibi emniyet tesislerinin bozulması, tahrip edilmesi yasaktır. Yaya kaldırımı veya karayollarının altlarından geçirilecek tesisler için, yarılması icabeden zarurî hallerde bu işlere başlamadan önce ilgililerden ruhsat alınması ve faaliyete geçilmeden önce yaya ve taşıt trafiğini emniyete almak üzere, Karayolları Genel Müdürlüğünce tesbit edilen esaslar dahilinde, gündüz ve gece görülebilir şekilde, gerekli emniyet tedbirlerinin alınması şarttır.

Herhangi bir sebeble yaya kaldırımı veya karayollarında vukua gelecek çökme ve benzeri hallerde, arızalı kesimlerde bu yolları yapan ve bakım altında bulunduranlarca, aynı esaslar dahilinde tedbir alınacaktır.

Madde: 19 _ Karayolları Genel Müdürlüğünce:

1. Benzin istasyonları, akaryakıt depoları, umumi garaj, taşıt parkı servis istasyonu, taşıt kiralama yerleri, araç tamir ve sökme yerleri. Millî Savunma Bakanlığına ait geçici veya gezici olanlar hariç, şöför veya sürücü okul veya kursları veya benzeri tesislere,

2. Fabrika, tamir atelyesi gibi tesislere,

3. Otel, lokanta, kahvehane gibi tesislere,

4. Mesken ve bina şeklindeki her nevi tesislere,

5. Kireç, tuğla, kiremit ocak ve harmanları ile taş ocaklarına,

6. Çitler, ihata duvarları ve benzeri tesislere,

7. Reklâm ve ilân levhalarına,

8. Su arkları ve benzeri tesislere,

9. Kesif ağaçlıkların ihdasına,

10. Her türlü boru ve kablo döşenmesi, enerji nakil ve telekomünikasyon hatları çekilmesi ve benzeri tesislere,

18 inci madde gereğince ruhsat verilebilmesi için, bunlarda aranacak vasıf ve şartlar, Karayolları Genel Müdürlüğünce yapılacak yönetmelikte gösterilir."

III _ HARÇLARIN TAHSİLİNDE YAPILACAK İŞLEMLER VE UYULACAK ESASLAR:

Bilindiği üzere, 492 sayılı Kanunun 131 nci maddesinin son fıkrasında"... Maliye Bakanlığı, konunun özelliğini gözönünde bulundururarak, harçların, pul yapıştırılması, makbuz karşılığı veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için ilgili dairelere yetki verebilir" denilmekedir.

Bu hüküm gereğince, evvelce Bakanlığımız tarafından ödeme şekli tesbit edilip bildirilenlerle, Harçlar Kanununda harç pulu yapıştırma dışındaki ödeme şekillerinden biri ile ödeneceği kesin hükme bağlanan harçlar (Örneğin Noter Harçları) haricinde kalan ve (1-9) sayılı tarifelerde belirtilen tüm harçların makbuz karşılığı ödeneceği 10.12.1980 günlü ve HARÇ-2232301-38/83472 sayılı tamimle Defterdarlıklara duyurulmuştur. Anılan tamimde makbuz karşılığı ödemenin hangi şekil ve şartlara uyularak yapılacağı belirtilmiştir. Makbuz Karşılığı ödeme;

a) Harça mevzu olan işlem, belge veya kağıtla ilgili olarak ödenen harca ait makbuzun; işlem, kağıt veya belgeye eklenmek suretiyle ilgili makama gönderilmesi veya gösterilmesi,

b) İlgili makamlarca harcın Kanuna uygun olarak ödenip ödenmediğininin kontrol edilmesi,

c) İlgili daire ve idarelerce harca konu olan işlemler yapılmadan önce gerek bu daire ve idarelerde kalan dosyaya ve gerekse belge veya kağıt üzerine "......................., TL. harç alındığı ........................................ Defterdarlığının .................../................/ tarih ve ................................... sayılı makbuzundan anlaşılmıştır." şeklinde bir kaşe vurularak imza yetkisini haiz olan memurlarca tasdik edilmesi,

d) Harcın tahsili ile ilgili olarak tahsilatı yapanlarca düzenlenecek makbuzlarda harçın tarifeler itibariyle hangi işlemle ilgili olduğununun belirlenmesi,

e) Harçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak makbuz karşılığı harç ödenmeden harça konu olan belge ve kağıtların düzenlenmemesi veya belgeler üzerinde işlem yapılmaması,

Şartına bağlanmıştır. Ancak aynı tebliğde, makbuz mukabili ödeme yapılması mümkün olmayan hallerde, harça konu olan işlem belge veya kağıdın harç pulu yapıştırılmak suretiyle harçın ödemesinde bir sakınca bulunmadığı da belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Harçlar Kanununun 123. maddesinde, "Özel Kanunlarla Harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz." hükmü gözönünde tutularak, özel kanunlarında harçla ilgili muafiyet hükmü bulunan kuruluşlar, ilgili vergi dairesinden veya gerekli hallerde Bakanlığımız Gelirler Genel Müdürlüğünden harçtan muaf olduğuna dair resmî bir yazı alıp harça konu olan işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir. Ayrıca, İhracatın Teşviki ve Geliştirilmesi ile ilgili 8/182 Sayılı Kararname ve buna ek karar ve tebliğler gereğince harç istisnasının kapsamına giren işlemler için, Başbakanlık Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığından (TUD) bu konuda resmî bir yazı alıp işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir.

Harca konu olan işlemi yapan veya kağıt veya belgeyi düzenleyen kuruluşlar harcın ödendiğine ait makbuzu veya harç istisnası ile ilgili resmî yazıyı görmeden işlem yapmıyacaklardır. Aksi halde Harçlar Kanununun 127. maddesindeki, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harça mevzu işlem yapılmaz." ve 128. maddesindeki, "Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar." hükümleri gereğince ilgililer hakkında işlem yapılacaktır.

Bu harçların vergi dairelerince makbuz karşılığı tahsilinde düzenlenen tahsilat makbuzlarının, vergi dairelerince diğer vergi resim ve harçların tahsilinde düzenlenen makbuzlarda olduğu gibi, 2344 Sayılı Kanunla değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (1) sayılı tablonun IV-Makbuzlar ve diğer kağıtlar bölümünün 1/af fıkraları gereğince, ihtiva ettiği meblağ üzerinden, 10 ile 100 lira arasında maktu damga vergisine tabi tutulması kanuni bir zorunluluktur.

IV _ YÜRÜRLÜK MADDESİ İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK İŞLEM:

Kanuna ekli tarifeler gereğince alınmakta olan harçları;

a) Devletçe yapılan hizmetler karşılığında ve hizmet yapılmadan önce bir defaya mahsus olmak üzere peşin olarak alınanlar,

b) Yine Devletçe yapılan hizmet karşılığında muayyen sürelerde (Örneğin aylık, yıllık, iki yıllık gibi) alınanlar,

Olmak üzere 2 gurupta toplamak mümkündür.

Bu ayırımdan hareketle, 2345 sayılı Kanunda yürürlük maddesi, "Bu Kanuna ilişkin hükümler yayımını takibeden aybaşında, harçın konusuna yeni giren yıllık harçlar ile miktarları arttırılan yıllık harçlar ise 1.1.1981 tarihinde yürürlüğe girer." şeklinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre birinci guruba giren ve kanunda aksine hüküm bulunmadığı takdirde peşin olarak hizmet yapılmadan önce alınmakta olan harçlarla ilgili hükümler 1.12.1980 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İkinci guruba giren ve muayyen sürelerde tahsil edilmesi gereken ve madde de yıllık harçlar olarak belirtilen harçlarla ilgili hükümler ise 1.1.1981 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Bu güne kadar alınmakta olan yıllık harçlarla ilgili maktu miktarlar 2345 sayılı Kanunla arttırılmış, yine aynı Kanunla bazı işlemler yıllık harca tabi tutulmak suretiyle harcın kapsamına alınmış, ayrıca evvelce bir defa harca tabi olan bazı işlemler ise yıllık harcın konusuna alınmıştır. Yıllık harçlarla ilgili hükümler 1.1.1981 tarihinde diğer hükümleri ise 1.12.1980 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Diğer taraftan Harçlar Kanununun 113 ncü maddesinin son fıkrasında, yıllık harçların her mali yılın ilk ayı (Mart) içinde ödeneceği belirtilmiştir.

Bu hükümler gereğince, gerek evvelce yıllık harca tabi iken miktarları artırılanlar, gerek önceden bir defaya mahsus olmak üzere harca tabi iken bu defa yıllık harcın kapsamına alınanlar ve gerekse evvelce harcın konusu dışındayken bu Kanunla yıllık harçın kapsamına dahil edilenlerin harçları aşağıda açıklandığı şekilde tahsil edilecektir.

Örnek: 1 _ Kanuna ekli (8) sayılı tarifenin VI. bölümünün 12/a pozisyonunda ödünç para verme işleri ile meşgul olacak özel ve tüzel kişilere verilecek izin vesikaları her yıl için 100 lira harça tabi iken bu miktar 2345 sayılı Kanunla 7500 lira çıkarılmıştır. Buna göre 1.1.1981-28.2.1981 dönemine ilişkin olarak 7500-100=7400: 12=617,50x2=1235 lira harç alınacaktır. Bu harç 25. Şubat. 1981 günü akşamına kadar tahsil edilecektir. Mart 1981 ayında ise 1981 yılına ait yıllık harç olan 7500 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek: 2 _ Kanuna ekli (9) sayılı tarifenin IV. bölümünün 2. bendinde Karayolları Trafik Tüzüğünün 19/1 (Benzin istasyonları, akaryakıt depoları gibi) ve 19/2 (Fabrika gibi) maddesine göre verilecek ruhsatlar, bir defaya mahsus olmak üzere 1000 lira harca tabi iken, bu miktar 15.000 liraya çıkarılmıştır. Bu kanununun yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinde bu tesislerden 1980 mali yılı (1.1.1981-28.2.1981 dönemi) için 15.000: 12=1250x2=2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 akşamına kadar, tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart, 1981 ayında da 1981 yılı harcı olarak 15.000 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek: 3 _ Taşocağı Nizamnamesi gereğince verilecek ruhsatnameler harcın konusu dışındayken bu defa 2345 sayılı Kanunla değiştirilen (8) sayılı tarifenin III. bölümünün 5. bendi ile ve her yıl olmak üzere 15.0000 lira harca tabi tutulmuştur.

Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinde bu ruhsatnamelerden 1980 mali yılı (1.1.1981-28.2.1981 dönemi) için 15.000: 12=1250x2=2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 günü akşamına kadar tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart-1981 ayında da 1981 mali yılı harcı olarak ayrıca 15.000 lira tahsil olunacaktır.

V _ YILLIK HARÇLARIN TAHSİLİNDE UYULACAK ESASLAR:

492 sayılı Kanunun 131. maddesi hükmüne göre kanuna ekli (1-9) sayılı tarifelerde yer alan harçları vergi dairelerine veya saymanlıklara yahut her hangi bir kuruluşa tahsil ettirmeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Tanınan bu yetkiye istinaden, yıllık harçların, bu tebliğ tarihinden itibaren işlemin yapıldığı yerdeki harcı tahsile yetkili vergi dairesince tahsil edilmesi uygun görülmüştür.

a) Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihi itibariyle harca tabi olan ve tebliğin IV. bölümünde tahsil şekli açıklanan harçlar mükelleflerinden 25.2.1981 günü akşamına kadar makbuz karşılığı tahsil edilecektir.

b) Yıllık harca tabi olan her mükellef için sicil numarası verilmek suretiyle ayrı bir dosya açılacak ve harçların zamanında ödenip ödenmediği bu dosyalarda takip edilerek gerekli işlem yapılacaktır.

c) Bu tebliğin IV. bölümünde de açıklandığı üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 113 ncü maddesi gereğince yıllık harçlar her mali yılın ilk ayı olan Mart ayında ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen harçlar, mükellef dosyaları taranarak Vergi Usul Kanununun vergi cezalarına ilişkin hükümleride gözönünde bulundurulmak suretiyle tarh ve tahsil olunacaktır.

d) Yıllık harca tabi olmakla birlikte yenilenmesi veya vize zorunluluğu olmayan kağıt, belge, ruhsatname ve işlemlere ait harçların (Örneğin, Karayolları Trafik Tüzüğünün 17, 19/1, 19/2, 19/3, 19/5 ve 19/7. maddesine göre verilecek ruhsatlar.) tahsilini sağlıyabilmek, yapılacak kontrollarla mümkün olduğundan vergi dairelerince mahallinde sürekli olarak denetlemelerin yapılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını önemle rica ederim.

İçerik 1:

 

1318 ve 1977 sayılı Kanunlarla değişik 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesi ve kanuna ekli (1-9) sayılı tarifeler, 28.11.1980 günlü ve 17174 sayıl Resmi Gazete'de yayımlanan 2345 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Ayrıca 31.12.1980 tarihli ve 17207 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2366 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanununun istisna ve Muaflıklarla ilgili 13 üncü maddesinin (c) fıkrası ve Kanuna ekli ve 2345 sayılı Kanunla değişik Noter Harçlarına ilişkin (2) sayılı tarifenin I/1. fıkrası değiştirilmiştir.

Söz konusu kanunlarla Harçlar Kanununda yaplan değişikliklerin mahiyeti ve bunların ne şekilde uygulanacağı aşağıda açıklanmıştır

I _ HARÇLAR KANUNUNUN MADDELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanunun 13. maddesinde yapılan değişiklik:

2366 Sayılı Kanunun 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 13 üncü maddesinin (c) fıkrası değiştirilerek (Ayda 5000 lirayı geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler, "Birden fazla kişiler lehine nafakaya hükmedilmesine dair ilâmlarda her kişi lehine hükmedilen miktar müstakil olarak nazara alanır.") hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce mevcut hükme göre, 250 lirayı geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler harçtan müstesna tutulmakta iken 2366 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 250 liralık istisna haddi 5000 liraya yükseltilmiştir.

Bu hüküm 1.1.1981 tarihinden itibren uygulamaya başlamıştır.

B _ Kanunun 79. maddesinde yapılan değişiklikler:

2345 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanununun 79. maddesi değiştirilerek "Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarını yaptıkları her türlü işlemler, bu işlemlerle ilgili tarifelerin Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilân edilecek yabancı para karşılıkları esas alınmak suretiyle harça tabi tutulur." hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere, evvelce mevcut hükme göre, konsolosluk harçları ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlerde, tarifede yazılı harçların Merkez Bankasının tespit ve ilân etmiş olduğu resmî kurlar üzerinden, mahalli paraya çevrilmesi suretiyle Maliye ve Dışişleri Bakanlığınca hazırlanacak cetvellere göre, harca tabi tutulacağı döviz kurlarında sonradan yapılacak değişikliklerin dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştı. Bu hükme istinaden Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları bir defaya mahsus olmak üzere ve 1.4.1976 tarihinde Merkez Bankasınca tesbit ve ilân edilmiş resmi kurlara göre yabancı para karşılıklarını belirlenmiş, bu tarihten sonra kurlarda değişiklik meydana geldiği halde anılan maddenin son fıkrası hükmü gereğince bu değişiklikler nazara alınmamıştır. Bu uygulama yurt içindeki ve yurt dışındaki vatandaşlarımızdan alınan harç miktarları arasında, yurt dışındaki vatandaşlarımız aleyhine bir durum yaratmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 2345 sayılı Kanunla bu maddedede yapılan değişiklikle, yabancı para karşılıklarını tesbit etme konusunda Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Bakanlığımız tesbit işlemini her yıl yapacaktır. Ancak, yabancı para karşılıkları tesbit olunurken Merkez Bankasınca tesbit edilmiş kurlar nazara alınmıyacaktır.

Kanunla tanınan bu yetkiye istinaden Bakanlığımızca yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızca yapılacak işlemler için yabancı para karşılıkları tesbit edilmiş ve Dışişleri Bakanlığı kanalıyle yurt dışındaki kuruluşlarımıza duyurulmuştur.

II _ KANUNA EKLİ (1-9) SAYILI TARİFELERDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

2345 sayılı Kanunla söz konusu tarifelerde yapılan değişikliklerin başında, para değerindeki değişmeler gözönünde tutulmak suretiyle maktu harç miktarlarının artırılarak yeniden tesbit edilmesi gelmektedir. Ayrıca uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları gidermek amacıyla tarifelerde bazı değişiklikler yapılmıştır.

Bahse konu değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

A _ (1) sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Yargı harçlarıyla ilgili (1) sayılı tarifenin A- Mahkeme Harçları kısmına, "il idare kurullarında" ibaresi eklenmiştir. Bu değişiklikle hukuk ve ticaret davalarıyla, idari davalarda, ihtilâfsız yargı konularında ve icra tetkik mercilerinde yapılan işlemlerden alınmakta olan mahkame harçı gibi mahkeme sıfatına haiz olması nedeniyle, il idare kurullarında yapılan işlemlerden de harç alınacaktır.

b) Tarifenin "Başvurma Harçı" bölümünde daha önce dar kapsamlı olarak yer alan ve yalnızca, dilekçe veya tutanakla dava açma veya davaa müdahale harça tabi iken, bu kez yeni düzenlemeyle, tevdi mahallininin tayini, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tesbiti delâil ile ilgili talepler de mahkeme harçlarının mevzuuna alınmıştır. Bundan böyle tevdi mahillinin tayini, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tesbiti delâil ile ilgili olarak mahkemelere yapılacak taleplerden de tabloda belirtilen miktarlarda harç alınacaktır.

c) Aynı tarifenin II- Celse Harçları bölümünde; sulh mahkemelerinde, asliye mahkemelirinde ve idari yargı mercilerinde konusu belli bir değerle ilgili olsun veya olmasın bugüne kadar maktu olarak alınmakta olan celse harçları, bundan sonra sulh mahkemelerinde; konusu belli bir değerle ilgili davalarda, dava konusu miktarlardan (250 liradan az olamamak üzere) binde 1, belli bir değer bulunmayan davalarda 250 lira maktu, asliye mahkemeleri ile idarî yargı mercilerinde ise (500 liradan az olmamak üzere) binde 1 olarak alınacaktır.

d) Aynı tarifenin "Karar ve İlâm Harçları"yla ilgili III. bölümünün 1 pozisyonunun sonunda yer alan asgari 15 liralık nispi harç miktarı 500 liraya çıkarılmış ve ayrıca başvurma harçlarına eklenen hükme paralel olarak, aynı bölümün 2-Maktu Harçlar fıkrasına (d) pozisyonu eklenmek suretiyle; tesbiti delâil, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarının 750 lira maktu harça tabi tutulması hükme bağlanmıştır.

e) Aynı tarifenin "Bİcra ve İflas Harçları" kısmının "I-İcra Harçları" bölümünün 3/c pozisyonuna "rehinli mallar" ibaresi ilave edilmiş, (e) pozisyonundaki hüküm (f) pozisyonuna alınmış ve (e) pozisyonunda takip talebi bulunmayan alacaklılara İcra ve İflas Kanununun 225. maddesinin 3. fıkrası gereğine ödenen paralardan yüzde 1 nispetinde harç alınması hakkında yeni bir hüküm getirilmiştir. Ayrıca 3 bende eklenen (g) pozisyonu ile, bu bölümün 1 ve 2. bentleri gereğince alınacak maktu harçların dışında kalan ve değeri belli olan icra takiplerinde değer üzerinden alınacak nispi tahsil harçlarını, başka bir ifade ile I-İcra Harçları bölümünün 3/af pozisyonlarında yer alan işlemlerden alınacak harçların, 500 liradan aşağı olamıyacağı hükme bağlanmıştır. Bu itibarla hesaplanan nispi harç miktarı 500 liradan aşağı olsa dahi bu hükme göre 500 lira harç alınacaktır.

f) Anılan tarifenen C-Ticaret Sicili Harçları kısmında yapılan değişikliklerle, "ticari işletme rehni"ne ilişkin kayıt, tescil değişikliklerin tescili ve kayıt silinmesi de bu bölümdeki harçların kapsamına alınmıştır. Ayrıca I nci bölümün 2 nci bendinin sonuna eklene parantez içi hükmüne göre de temsile yetkili kılınan kimselerin tescil ve ilânında her kişi için ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınması gerekmektedir.

Aynı kısmın II. bölümünde yapılan değişiklikle Ticaret Sicili Tüzüğünün 11/1,11/2,104 ve 105 nci maddelerine göre verilen suretler ve tasdiknameler harça tabi tutulmuştur.

g) "D-Diğer yargı harçları" kısmının I. bölümüne fotokopiler dahil edilerek, suretler gibi fotokopilerde harça tabi tutulmuştur. Bu meyanda V-Vasiyetname tanzimine ait harçların vasiyetnamenin belli bir meblağı ihtiva etmesi halinde binde 0.50 nispi, belli bir meblağ taşımaması halinde ise maktu olarak alınması esası getirilmiştir.

B _ (2) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Noter harçlarıyla ilgili tarifenin I/1 bendindeki, muayeyen bir meblağı ihtiva eden senet, mukavelename ve kağıtlarından alınacak toplam harç miktarı 5 liradan az ve 25.000 liradan çok olamaz hükmü 28.11.1980 günlü ve 2345 sayılı Kanunla 75-250.000 lira olarak değiştirilmiş ve ayrıca bu hadlerin her imza için ayrı ayrı uygulaması esası getirilmiş iken 31.12.1980 tarihli ve 2366 sayılı Kanunla "Muayyen bir meblağı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kağıtlardan beher imza için.... (binde 0.50)

Bütün imzalar için bu suretle alınacak harcın toplam miktarı 500 liradan az 250.000 liradan çok olamaz." şeklinde değiştirilmiştir.

Bu hükme göre (2) sayılı tarifenin I/1. bendi, 2345 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki şekliyle uygulanacak ancak, değer üzerinden alınacak toplam harç 500 liradan az 250.000 liradan çok olamıyacaktır. Başka bir deyişle, son olarak yapılan değişiklikle değer üzerinden (bütün imzalar için) alınan toplam harçın miktarı en az harç miktarı olarak 5 liradan 500 liraya, en çok harç miktarı olarak da 25.000 liradan 250.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu hüküm 1.1.1981 tarihinden itibaren yukarıda belirtildiği şekilde uygulanacaktır.

b) Aynı tarifenin II-Maktu harçlar bölümünün 2. bendine 6830 sayılı Kanun hükümlerine göre noterlerce muhataba yapılacak tebliğler dahil edilmiş, aynı bölümün 4/a-aa pozisyonundaki "İşletme defteri" ibaresi genişletilerek, bb ve cc pozisyonları dışında kalan diğer her türlü defterler de bu pozisyona alınmış, eklenen (bb) pozisyonu ile serbest meslek kazanç defterleri, ayrı katagoride, tasdik harçına tabi tutulmuştur. Öte yandan, aynı bölümün 5. bendine "fotokopiler" dahil edilerek bunlar da suret harcına tabi tutulmuştur.

Diğer taraftan, anılan bölümün 11. bendinin başına eklenen bir ibare ile, fıkrada sayılan kağıtların belli bir meblağı ihtiva etmemesi halinde bu fıkra gereğince maktu harça tabi olması, hükme bağlanmıştır. Bu kağıtların muayyen bir meblağı ihtiva etmesi halinde ise, aynı tarifenin I. bölümünün 1. bendi gereğince nispi harca tabi tutulması gerekmektedir.

C _ (3) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

Bu tarifienin "IV-Suret harçları" bölümüne fotokopiler dahil edilerek, bunlar da suretler gibi harca tabi tutulmuştur.

D _ (4) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin I-Tapu işlemleriyle ilgli bölümünün 2. bendine eklenen "İzinli" ibaresiyle izin almak suetiyle deniz, göl ve nehir kayılarında doldurularak iktisap edilen yerlerin tescili, izinsiz doldurmalarda olduğu gibi, harç mevzuuna alınmak suretiyle mevzuattaki boşluk giderilmiştir.

b) Aynı tarifenin I/4. bendine ilave edilen bir hükümle kanuni mirascılar dışında intifa hakkından kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat edilmesi ve süre ile tesis edilen itifa haklarının süre dolması sebebiyle sona ermesi de kayıtlı değer üzerinden harca tabi tutulmuştur.

c) Tarifenen I/6. bendine ilâve edilen hükümle, (b ve c pozisyonları) terekeye dahil gayrimenkullerin kanuni ve mensup mirasçılar arasında aynen veya ifrazen yapılacak taksimi ile imar parselasyon planları uygulama sonucu şuyulanan parsellerin pay sahipleri arasında rızaen veya hükmen taskimi ve müşterek mülkiyete konu olan gayrimenkullerin rızaen veya hükmen pay sahipleri arasında aynen veya ifrazen taksimi de harç mevzuuna alınmıştır.

d) Tarifenin I/9. bendine ilâve edilen hükümle, tapu siciline şerh yanında, "tescil işlemi" de harç kapsamına dahil edilmiştir.

e) Ayrıca tarifenin I/13. bendine eklenen hükümlerle tapu sicilinde kayıtlı arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin teslimi veya hernevi vasıf değişiklikleri ile meşfu payın şuf'a hakkı sahibi tarafından ilâma müsteniden iktisabı harca tabi tutulmuştur.

f) Ayrıca, tarifenin I/17. bendine parantez içinde eklenen hükümle kayıt ve belge örneklerine ilaveten fotokopilerde harça tabi tutulmuştur.

E _ (5) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler ve ilâveler:

a) Tarifenin I inci bölümüne eklenen 3. bent ile yurt dışında konsolosluklara ve Büyükelçiliklere emaneten bırakılan kıymetli eşyanın teslimi harç mevzuuna alınmıştır.

b) Tarifenin I. bölümüne eklenen 4. bent hükmüyle Türkiye'ye ihraç olunacak malların listelerinden konsolosluklarımızca tasdiki gerekenler harcın kapsamına dahil edilmiştir.

Ayrıca, III Maktu Harçlar bölümünün 3 ve 4 numaralı bentlerinde fotokopilerden de harç alınması hükmü getirilmiştir.

F _ (6) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Anılan tarifenin I-Pasaport Harçları bölümünün 1. bendinin sonuna "münferit" ibaresi eklenerek, umumamahsus müşterek pasaportlarda olduğu gibi, "münferit" pasaportta kayıtlı her kişi için de ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınması hükme bağlanmış ve bu iki pasaport arasındaki fark giderilmiştir.

b) Aynı bölümün 2. bendine eklenen prantez içi hükmü ile işçi pasaportlarının refakatinde kayıtlı eş ve çocukların her birinden ayrı ayrı ve işçi pasaportundan alınacak miktarda harç alınması esası getirilmiştir. İşçi pasaportunun refakatinde kayıtlı olup da işçi eş ve çocuğu olmayanların (Örneğin ana ve baba) her birinden bu bende göre harç alınmayıp, 1 bent hükmünde belirtilen miktarlarla harç alınacaktır.

c) Kıbrıs'a seyahat edeceklere ait olan pasaportlar aynı bölümün 3. bendinden çıkarılarak 4. bende, 4 üncü bentteki hüküm ise 5 inci bende alınmış, tarife ona göre yeniden düzenlenmiş ve harç miktarları da ayrıca tespit olunmuştur. "Yalnız Kıbrıs için geçerlidir" damgasını taşıyan pasaportlar umuma mahsus münferit veya müşterek pasaport niteliğindedir. Bu nedenle, umuma mahsus münferit pasaportun refakathanesinde kayıtlı her kişi için Kanunda ayrı harç alınması öngörüldüğünden Kıbrıs'a ait pasaportların refakathanesine kayıtlı olanların her birinden de, asıl pasaport sahibinden alınacak miktarda, ayrıca harç alınması gerekmektedir. Kaldı ki, çalışmak amacıyla yurtdışına gidecek işçilere verilecek pasaportların refakathanesinde kayıtlı olanlardan da, ayrı ayrı olmak üzere harç alınmaktadır.

d) Diğer taraftan, tedavi ve öğrenim amacıyla yurt dışına gideceklere ve sarı basın kartı hamillerine ait pasaportların refakatinde kayıtlı olanların her birinden de umuma mahsus pasaportlara uygulanan harçlar tahsil olunacaktır.

e) Bu bölümün 5. bendinin sonuna eklenen bir ibare ile 5682 sayılı Psaport Kanununun 23 üncü maddesinin son fıkrası gereğince verilen ve yalnız Türkiye'ye dönüş için geçerli olan pasaportlarla aynı Kanunun 18 nci maddesinde yazılı olan yabancılara mahsus damgalı pasaportlarda kayıtlı her kişi için ayrı ayrı miktarda harcın alınması sağlanmıştır.

Diğer taraftan, 359 sayılı Kanunla onaylanan Mültecilerin Hukukî Durumuna Mütedair 1951 Cenevre Sözleşmesinin 2. maddesine göre, mültecilerin yurt dışına seyahatlerini sağlamak üzere Hükümetimiz tarafından verilen mültecilere mahsus seyahat belgeleri pasaport mahiyetinde olduğundan, bu belgeler 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununa ekli tablonun 1318 sayılı Kanunla değişik 3/c fıkrasındaki Diplomatik, özel ve hizmet damgalı pasaport olarak kabul edilmekte, dolayısiyle bunlardan değerli kağıt bedeli olarak 50 lira alınmakta ve bu miktar kadar damga pulu seyahat belgesine yapıştırılmakta, ayrıca 18.3.1976 tarihli ve 1977 sayılı Kanunla değişik (6) sayılı tarifenin I/4 bendi gereğince 250 lira harça tabi tutulmakta idi. 2343 ve 2345 sayılı Kanunlarla Değerli Kağıtlar ve Harçlar Kanununda bu defa yapılan değişikliklere göre, Mültecilere Mahsus Seyahat Belgelerinden 1250 lira değerli kağıt bedelinin pul yapıştırmak suretiyle alınması, ayrıca anılan belgelerin 750 lira harca tabi tutulması gerekmektedir.

f) Kanunla bu bölüme eklenen 6 numaralı bent ile, süresi biten pasaportların süresinin uzattırılması için konsolosluklara başvurulması halinde, sürenin bittiği tarih ile uzatma tarihi arasında kalan süre için ceza alınmayıp, yalnızca harç alınacaktır. Ancak pasaportun süresinin bitim tarihi ile süre uzatım tarihi arasında kalan müddet, toblada belirtilen sürelere tekâbül etmiyorsa, bu sürelere iblağ edilerek harç hesaplanacak, uzatılmak istenen sürenin harçı da ayrıcı hesaplanıp, birlikte tahsil edilecektir.

Bu husus aşağıdaki örneklerde açıklanmıştır.

Örnek: 1 _ Umuma mahsus bir pasaportun süresinin 20.6.1980 tarihinde sona erdiğini, buna karşılık süresinin uzattırılması için 21.9.1980 tarihinde konsolosluğa müracaat edildiğini kabul edelim. Bu iki tarih arasında 3 ay günlük bir boşluk vardır. Bu süre için 3 aylık pasaport harçının değil, tamam iblağ edilmek suretiyle 6 aylık harç tutarı olan 2500 liranın alınması gerekmektedir. Bundan sonra istenilen süre kadar pasaportun süresi uzatılacak ve uzatılan süre için ayrıca harç hesap edilip 2500 liralık harca ilave edilmek suretiyle ilgiliden tahsil edilecektir.

Örnek: 2 _ Yurt dışındaki işçilerimize ait bir pasaportun geçerlilik süresi 1 yıl 2 ay önce bitmiş ise önce 2 yıllık harç olan 600 lira hesaplanacak, sonra istenildiği kadar, pasaport süresi uzatılacak ve uzatılan süre içinde ayrıca gerekli harç hesaplanarak geçen süreye ait 600 liralık harca ilâve edilmek suretiye tahsil olunacaktır.

g) Aynı tablonun II, Vize Harçları bölümünün 2. bendinin sonundaki parantez içi hükmü değiştirilerek giriş ve transit vizesi verilen müşterek pasaportlarda, pasaportda kayıtlı her kişi için bu pozisyonlardaki harçların aynen alınması hükme bağlanmıştır.

h) Bilindiği üzere, Harçlar Kanununun 86. maddesinin (b) fıkrasında pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanların harçtan muaf tutulacağı hükme bağlanmış, ancak (yurt dışında konsolosluklarca müddetin uzatılması işlemleri hariç) denilmek suretiyle konsolosluklarda yapılacak süre uzatımlarında refakatte kayıtlı olanların bu muafiyetten yararlanamıyacağı belirtilmiştir. Bu hükme göre pasaportların refakat hanesine ilk defa kayıt yapılması veya yurt içinde Emniyet Müdürlüklerince pasaportların sürelerinin uzatılması halinde refakatta kayıtlı olanlardan harç alınmaması gerekmektedir.

G _ (7) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin II-Liman İşlemleri bölümünün 1-Denize elverişlilik bölgesi, 2- Ölçme belgesi bentlerindeki asgari ve azami harç miktarları yükseltilmiş. 3- Yola elverişlilik belgesinde 50 rüsüm tonilatoya kadar olan gemilerdeki muafiyet haddi 10 rüsum tonilatoya indirilmiştir.

b) Fotokopilerden suret harcı alınması sağlanmıştır.

F _ (8) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Anılan tarifenin II. bölümünde ihracatçı ruhsatnamelerinin her yıl için harca tabi tutulmuş olmasına karşılık ithalatla ilgili belgeler harçın kapsamı dışında bırakılmış idi. Bu defa yapılan değişiklikle ithalâtçı vesikaları da harcın kapsamına alınmış, bu vesikaların her yıl harca tabi tutulması sağlanmış, buna karşılık ihracatın teşviki amacı ile ihracatçı ruhsatnamelerinden her yıl yerine iki yılda bir harç alınması esası getirilmiştir.

Bilindiği üzere, 3018 sayılı Kanuna dayanılarak ihracatçı ruhsatnameleri verilmektedir. Bu ruhsatnamelerin verilmesi sırasında, 2500 lira harç alınacaktır. Ayrıca, ruhsatnamelerin verilmesinde, ihraç edilecek maddeler ayrı ayrı belirtiliyorsa her bir ihraç maddesi için de ayrı ayrı 250 lira harç alınacaktır. Yine bu ruhsatnamenin verilmesinde, ihraç maddeleri grubu belirtilmiş ise her bir ihraç maddesi gurubu için ayrı ayrı 500 lira harç, 2500 liralık ruhsatname harçına ilâveten alınacaktır.

Yukarıda belirtildiği şekilde harça tabi tutulması gereken ihracatçı ruhsatnamelerin, ruhsatnamenin verilmesinden sonra yeniden ilâve olunacak her bir ihraç maddesi için 250 liralık harç ve her bir ihraç maddeleri gurubu için de 500 liralık harç ayrıca tahsil olunacaktır.

Diğer taraftan, ihracatçı ruhsatnamesi yerine kaim olmak üzere verilen "ihracat belgesi"de anılan fıkra gereğince ve yukarıda açıklandığı şekilde harca tabiidir. Gerek ihracat ruhsatnameleri ve gerekse ihracat belgelerinin vizelerinde iki yılda bir harç alınacaktır. Vize muamelelerinde ruhsatnamenin tabi olduğu harç alınır..." denildiğinden, yapılan vize işleminde yalnızca ruhsatnamenin tabi olduğu 2500 liralık harç alınacaktır.

Diğer taraftan ithalatla ilgli belgeler, yukarıda belirtildiği üzere, 2345 sayılı Kanunla harcın kapsamına alınmıştır. Getirilen yeni hükümle, ithalatcı vesikaları 15.000 lira harca tabi olacak, bu vesikaların vizelerinden her yıl için 7.500 lira ayrıca harç alınacaktır. İthalâtçı vesikalarının vizeleri her yıl yapılmasa dahi, bu harçın ödenmesi kanuni bir zorunluluktur.

Öte yandan, ithalâtçı vesikalarına kaydedilecek her fasıl için 2.500 lira harç alınacağı hükmü getirilmiştir. Bu hükme göre ithalâtçı vesikası verilirken, bu vesikalara kaydedilecek her fasıl için 2.500 lira harç, 15.000 liralık ithalatçı vesikası harcına ilâveten alınacaktır.

Vesika verilmesinden sonra bu vesikalara kaydedilecek her fasıl için ayrıca 2.500 liralık harç tahsil edilecektir.

Ayrıca, ithlâtla ilgili mal değişikliği müracaatlarında, talep başına değişikliği istenen mal kıymeti üzerinden binde 5, ithalat taleplerinden ise her talep için, kıymet yekûnu üzerinden binde 1 nispetinde harç alınacağı öngörülmüştür.

Bu hükme göre, fatura değişkliği suretiyle yapılacak mal değişikliği talebi dahil olmak üzere, mal değişikliği taleplerinde, bu talepleri neticelendirecek yetkili makamlara başvurulmadan önce, talep başına, değişikliği istenilen malın talep tarihindeki cari kur üzerinden hesaplanmak suretiyle bulunacak Türk Lirası kıymeti üzerinden binde 5 nispetinde harç ilgili vergi dairesine makbuz karşılığı ödenecektir. İthalât talebi için de yine talep tarihindeki cari kur üzerinden Türk Lirası karşılığı bulunacak ve bu miktarın binde 1'ine tekabûl eden harç vergi dairesi makbuz karşılığı ödenecektir.

Gerek ithalât ve gerekse ihracatla ilgili harçlar, yukarıda belirtilen işlemler yapılmadan önce vergi dairesine ödeneceğinden, mükelleflerin hangi işlemle ilgili olduğunu belirten bir dilekçe ile vergi dairesine başvurmaları ve makbuz karşılığında bu harcı ödemeleri gerekir.

Harçların yatırıldığını gösterir vergi dairelerince düzenlenecek harç makbuzları her ithal talebi için ayrı ayrı düzenlenecek ve makbuzlarda;

- İthalatçı firma adı veya unvanı,

- Harca esas olan döviz miktarı,

- Uygulanan kur,

belirtilecektir.

Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinde, "Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz" hükmü gözönünde tutularak, özel kanunlarında harçla ilgili muafiyet hükmü bulunan kuruluşlar ilgili vergi dairesinden veya gerekli hallerde Bakanlığımız Gelirler Genel Müdürlüğünden bu konuda resmi bir yazı alacaklardır.

Ayrıca, ihracatın teşviki ve geliştirilmesi ile ilgili 8/182 sayılı Kararname ve buna ek karar ve tebliğler gereğince harç istisnasının kapsamına giren işlemler için ise, Başbakanlık Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığından (TAD) bu konuda resmî bir yazı alınacaktır.

İthalât ve ihracatla ilgili harca konu olan işlemi yapan makam (ilgili bakanlık, gümrük idareler veya bankalar) harca ait makbuzu veya harç istisnası ile ilgili resmî yazıyı görmeden işlem yapamayacaklardır. Aksi halde Harçlar Kanununun 127 inci maddesindeki "Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu işlem yapılmaz." hükmü ve 128 nci maddesindeki "Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harçın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar," hükmü gereğince ilgililer hakkında işlem yapılacaktır.

b) III. bölümde yer alan maden arama ve işletme ruhsatnameleri ile maden işletme imtiyazlarının bir defa yerine her yıl harça tabi tutulması sağlanmış ve ayrıca Taşocağı Nizamnamesi gereğince verilecek ruhsatnameler de her yıl için harça tabi tutulmuştur. Buna göre, gerek bundan sonra alınacak söz konusu ruhsatnameler ve gerekse evvelce alınmış bulunan ruhsatnameler 1.1.1981 tarihinden itibaren kanunda belirtilen miktarlarda her yıl harca tabi olacaktır.

c) VI. bölümün 15 numaralı bendinde yer alan kara ve deniz av tezkereleri ile ilgili hüküm değiştirilerek, köylülerle ilgili harç muafiyeti kaldırılmış, 16. bende de silah bulundurma vesikalarından iki yılda bir harç alınacağına dair hüküm getirilmiştir.

d) Aynı bölümün özel okul işletme ruhsatnameleriyle ilgili 18. bendinin (c) pozisyonunda yer alan ve yüksek tahsil seviyesindeki okullardan harç alınmasını öngören hüküm, özel yüksek okulların 1472 sayılı Kanunla kapatılmış olması sebebiyle kaldırılmıştır. Ayrıca (b) pozisyonunda yer alan hüküm orta ve lise kısmı için ayrı ayrı harç alınmasını sağlamak üzere" orta tahsil seviyesindeki okullardan, orta ve lise kısmı için ayrı ayrı olmak üzere (Her yıl için)" şeklinde değiştirilmiştir.

e) Aynı bölüme eklenen 19 numaralı bent ile turizm müesseselerine verilecek kuruluş ve işletme belgeleri sınıflarına göre ayrı miktarlarda harca tabi tutulmuştur.

I _ (9) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin 1-Kayıt ve Tescil Harçları bölümünün 2 numaralı bendinde motosiklet dışındaki tüm taşıtların kayıt ve tescilleri aynı miktarda harça tabi iken bu pozisyon değiştirilerek motorlu taşıtlardan olan motosikletler 500. TL; kamyon, otobüs, tır ve çekici araçlar 3000.- TL; otmobil, kaptıkaçtı, kamyonet, minübüs, lastik tekerlekli traktör ve benzerleri 1500.TL kayıt ve tescil harçına tabi tutulmuştur.

b) Aynı tarifenin VI-Ruhsat Harçları ile ilgili bölümünün 1, 2, 3, 4, ve 5 bentlerinde karayolları trafik tüzüğünün 17.19/1, 19/2, 19/3, 19/5: 19/7. maddelerine göre verilecek ruhsatlar bir defa ve tabloda belirtilen miktarlarda harça tabi iken yapılan değişiklikle, harçların her yıl alınması esası getirilmiştir.

Uygulamada kolaylık sağlamak amacıyla, Karayolları Trafik Tüzüğünün bu bölümde belirtilen 17 ve 19 uncu maddeleri aşağıya çıkarılmıştır.

"Madde: 17 _ Karayollarının kaplama, banket, bordür taşı, hendek, şev gibi esas yapılarıyle, büz menfez, köprü, istinat duvarları, hemzemin geçit, alt geçit, üst geçit, tünel, iksali şev olduğu, rögar gibi sanat yapılarının ve kar tüneli, kar siperi, korkuluk duvarı, kurp (Dönemeç taşları) gibi emniyet tesislerinin bozulması, tahrip edilmesi yasaktır. Yaya kaldırımı veya karayollarının altlarından geçirilecek tesisler için, yarılması icabeden zarurî hallerde bu işlere başlamadan önce ilgililerden ruhsat alınması ve faaliyete geçilmeden önce yaya ve taşıt trafiğini emniyete almak üzere, Karayolları Genel Müdürlüğünce tesbit edilen esaslar dahilinde, gündüz ve gece görülebilir şekilde, gerekli emniyet tedbirlerinin alınması şarttır.

Herhangi bir sebeble yaya kaldırımı veya karayollarında vukua gelecek çökme ve benzeri hallerde, arızalı kesimlerde bu yolları yapan ve bakım altında bulunduranlarca, aynı esaslar dahilinde tedbir alınacaktır.

Madde: 19 _ Karayolları Genel Müdürlüğünce:

1. Benzin istasyonları, akaryakıt depoları, umumi garaj, taşıt parkı servis istasyonu, taşıt kiralama yerleri, araç tamir ve sökme yerleri. Millî Savunma Bakanlığına ait geçici veya gezici olanlar hariç, şöför veya sürücü okul veya kursları veya benzeri tesislere,

2. Fabrika, tamir atelyesi gibi tesislere,

3. Otel, lokanta, kahvehane gibi tesislere,

4. Mesken ve bina şeklindeki her nevi tesislere,

5. Kireç, tuğla, kiremit ocak ve harmanları ile taş ocaklarına,

6. Çitler, ihata duvarları ve benzeri tesislere,

7. Reklâm ve ilân levhalarına,

8. Su arkları ve benzeri tesislere,

9. Kesif ağaçlıkların ihdasına,

10. Her türlü boru ve kablo döşenmesi, enerji nakil ve telekomünikasyon hatları çekilmesi ve benzeri tesislere,

18 inci madde gereğince ruhsat verilebilmesi için, bunlarda aranacak vasıf ve şartlar, Karayolları Genel Müdürlüğünce yapılacak yönetmelikte gösterilir."

III _ HARÇLARIN TAHSİLİNDE YAPILACAK İŞLEMLER VE UYULACAK ESASLAR:

Bilindiği üzere, 492 sayılı Kanunun 131 nci maddesinin son fıkrasında"... Maliye Bakanlığı, konunun özelliğini gözönünde bulundururarak, harçların, pul yapıştırılması, makbuz karşılığı veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için ilgili dairelere yetki verebilir" denilmekedir.

Bu hüküm gereğince, evvelce Bakanlığımız tarafından ödeme şekli tesbit edilip bildirilenlerle, Harçlar Kanununda harç pulu yapıştırma dışındaki ödeme şekillerinden biri ile ödeneceği kesin hükme bağlanan harçlar (Örneğin Noter Harçları) haricinde kalan ve (1-9) sayılı tarifelerde belirtilen tüm harçların makbuz karşılığı ödeneceği 10.12.1980 günlü ve HARÇ-2232301-38/83472 sayılı tamimle Defterdarlıklara duyurulmuştur. Anılan tamimde makbuz karşılığı ödemenin hangi şekil ve şartlara uyularak yapılacağı belirtilmiştir. Makbuz Karşılığı ödeme;

a) Harça mevzu olan işlem, belge veya kağıtla ilgili olarak ödenen harca ait makbuzun; işlem, kağıt veya belgeye eklenmek suretiyle ilgili makama gönderilmesi veya gösterilmesi,

b) İlgili makamlarca harcın Kanuna uygun olarak ödenip ödenmediğininin kontrol edilmesi,

c) İlgili daire ve idarelerce harca konu olan işlemler yapılmadan önce gerek bu daire ve idarelerde kalan dosyaya ve gerekse belge veya kağıt üzerine "......................., TL. harç alındığı ........................................ Defterdarlığının .................../................/ tarih ve ................................... sayılı makbuzundan anlaşılmıştır." şeklinde bir kaşe vurularak imza yetkisini haiz olan memurlarca tasdik edilmesi,

d) Harcın tahsili ile ilgili olarak tahsilatı yapanlarca düzenlenecek makbuzlarda harçın tarifeler itibariyle hangi işlemle ilgili olduğununun belirlenmesi,

e) Harçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak makbuz karşılığı harç ödenmeden harça konu olan belge ve kağıtların düzenlenmemesi veya belgeler üzerinde işlem yapılmaması,

Şartına bağlanmıştır. Ancak aynı tebliğde, makbuz mukabili ödeme yapılması mümkün olmayan hallerde, harça konu olan işlem belge veya kağıdın harç pulu yapıştırılmak suretiyle harçın ödemesinde bir sakınca bulunmadığı da belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Harçlar Kanununun 123. maddesinde, "Özel Kanunlarla Harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz." hükmü gözönünde tutularak, özel kanunlarında harçla ilgili muafiyet hükmü bulunan kuruluşlar, ilgili vergi dairesinden veya gerekli hallerde Bakanlığımız Gelirler Genel Müdürlüğünden harçtan muaf olduğuna dair resmî bir yazı alıp harça konu olan işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir. Ayrıca, İhracatın Teşviki ve Geliştirilmesi ile ilgili 8/182 Sayılı Kararname ve buna ek karar ve tebliğler gereğince harç istisnasının kapsamına giren işlemler için, Başbakanlık Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığından (TUD) bu konuda resmî bir yazı alıp işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir.

Harca konu olan işlemi yapan veya kağıt veya belgeyi düzenleyen kuruluşlar harcın ödendiğine ait makbuzu veya harç istisnası ile ilgili resmî yazıyı görmeden işlem yapmıyacaklardır. Aksi halde Harçlar Kanununun 127. maddesindeki, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harça mevzu işlem yapılmaz." ve 128. maddesindeki, "Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar." hükümleri gereğince ilgililer hakkında işlem yapılacaktır.

Bu harçların vergi dairelerince makbuz karşılığı tahsilinde düzenlenen tahsilat makbuzlarının, vergi dairelerince diğer vergi resim ve harçların tahsilinde düzenlenen makbuzlarda olduğu gibi, 2344 Sayılı Kanunla değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (1) sayılı tablonun IV-Makbuzlar ve diğer kağıtlar bölümünün 1/af fıkraları gereğince, ihtiva ettiği meblağ üzerinden, 10 ile 100 lira arasında maktu damga vergisine tabi tutulması kanuni bir zorunluluktur.

IV _ YÜRÜRLÜK MADDESİ İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK İŞLEM:

Kanuna ekli tarifeler gereğince alınmakta olan harçları;

a) Devletçe yapılan hizmetler karşılığında ve hizmet yapılmadan önce bir defaya mahsus olmak üzere peşin olarak alınanlar,

b) Yine Devletçe yapılan hizmet karşılığında muayyen sürelerde (Örneğin aylık, yıllık, iki yıllık gibi) alınanlar,

Olmak üzere 2 gurupta toplamak mümkündür.

Bu ayırımdan hareketle, 2345 sayılı Kanunda yürürlük maddesi, "Bu Kanuna ilişkin hükümler yayımını takibeden aybaşında, harçın konusuna yeni giren yıllık harçlar ile miktarları arttırılan yıllık harçlar ise 1.1.1981 tarihinde yürürlüğe girer." şeklinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre birinci guruba giren ve kanunda aksine hüküm bulunmadığı takdirde peşin olarak hizmet yapılmadan önce alınmakta olan harçlarla ilgili hükümler 1.12.1980 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İkinci guruba giren ve muayyen sürelerde tahsil edilmesi gereken ve madde de yıllık harçlar olarak belirtilen harçlarla ilgili hükümler ise 1.1.1981 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Bu güne kadar alınmakta olan yıllık harçlarla ilgili maktu miktarlar 2345 sayılı Kanunla arttırılmış, yine aynı Kanunla bazı işlemler yıllık harca tabi tutulmak suretiyle harcın kapsamına alınmış, ayrıca evvelce bir defa harca tabi olan bazı işlemler ise yıllık harcın konusuna alınmıştır. Yıllık harçlarla ilgili hükümler 1.1.1981 tarihinde diğer hükümleri ise 1.12.1980 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Diğer taraftan Harçlar Kanununun 113 ncü maddesinin son fıkrasında, yıllık harçların her mali yılın ilk ayı (Mart) içinde ödeneceği belirtilmiştir.

Bu hükümler gereğince, gerek evvelce yıllık harca tabi iken miktarları artırılanlar, gerek önceden bir defaya mahsus olmak üzere harca tabi iken bu defa yıllık harcın kapsamına alınanlar ve gerekse evvelce harcın konusu dışındayken bu Kanunla yıllık harçın kapsamına dahil edilenlerin harçları aşağıda açıklandığı şekilde tahsil edilecektir.

Örnek: 1 _ Kanuna ekli (8) sayılı tarifenin VI. bölümünün 12/a pozisyonunda ödünç para verme işleri ile meşgul olacak özel ve tüzel kişilere verilecek izin vesikaları her yıl için 100 lira harça tabi iken bu miktar 2345 sayılı Kanunla 7500 lira çıkarılmıştır. Buna göre 1.1.1981-28.2.1981 dönemine ilişkin olarak 7500-100=7400: 12=617,50x2=1235 lira harç alınacaktır. Bu harç 25. Şubat. 1981 günü akşamına kadar tahsil edilecektir. Mart 1981 ayında ise 1981 yılına ait yıllık harç olan 7500 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek: 2 _ Kanuna ekli (9) sayılı tarifenin IV. bölümünün 2. bendinde Karayolları Trafik Tüzüğünün 19/1 (Benzin istasyonları, akaryakıt depoları gibi) ve 19/2 (Fabrika gibi) maddesine göre verilecek ruhsatlar, bir defaya mahsus olmak üzere 1000 lira harca tabi iken, bu miktar 15.000 liraya çıkarılmıştır. Bu kanununun yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinde bu tesislerden 1980 mali yılı (1.1.1981-28.2.1981 dönemi) için 15.000: 12=1250x2=2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 akşamına kadar, tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart, 1981 ayında da 1981 yılı harcı olarak 15.000 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek: 3 _ Taşocağı Nizamnamesi gereğince verilecek ruhsatnameler harcın konusu dışındayken bu defa 2345 sayılı Kanunla değiştirilen (8) sayılı tarifenin III. bölümünün 5. bendi ile ve her yıl olmak üzere 15.0000 lira harca tabi tutulmuştur.

Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinde bu ruhsatnamelerden 1980 mali yılı (1.1.1981-28.2.1981 dönemi) için 15.000: 12=1250x2=2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 günü akşamına kadar tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart-1981 ayında da 1981 mali yılı harcı olarak ayrıca 15.000 lira tahsil olunacaktır.

V _ YILLIK HARÇLARIN TAHSİLİNDE UYULACAK ESASLAR:

492 sayılı Kanunun 131. maddesi hükmüne göre kanuna ekli (1-9) sayılı tarifelerde yer alan harçları vergi dairelerine veya saymanlıklara yahut her hangi bir kuruluşa tahsil ettirmeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Tanınan bu yetkiye istinaden, yıllık harçların, bu tebliğ tarihinden itibaren işlemin yapıldığı yerdeki harcı tahsile yetkili vergi dairesince tahsil edilmesi uygun görülmüştür.

a) Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihi itibariyle harca tabi olan ve tebliğin IV. bölümünde tahsil şekli açıklanan harçlar mükelleflerinden 25.2.1981 günü akşamına kadar makbuz karşılığı tahsil edilecektir.

b) Yıllık harca tabi olan her mükellef için sicil numarası verilmek suretiyle ayrı bir dosya açılacak ve harçların zamanında ödenip ödenmediği bu dosyalarda takip edilerek gerekli işlem yapılacaktır.

c) Bu tebliğin IV. bölümünde de açıklandığı üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 113 ncü maddesi gereğince yıllık harçlar her mali yılın ilk ayı olan Mart ayında ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen harçlar, mükellef dosyaları taranarak Vergi Usul Kanununun vergi cezalarına ilişkin hükümleride gözönünde bulundurulmak suretiyle tarh ve tahsil olunacaktır.

d) Yıllık harca tabi olmakla birlikte yenilenmesi veya vize zorunluluğu olmayan kağıt, belge, ruhsatname ve işlemlere ait harçların (Örneğin, Karayolları Trafik Tüzüğünün 17, 19/1, 19/2, 19/3, 19/5 ve 19/7. maddesine göre verilecek ruhsatlar.) tahsilini sağlıyabilmek, yapılacak kontrollarla mümkün olduğundan vergi dairelerince mahallinde sürekli olarak denetlemelerin yapılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını önemle rica ederim.

İçerik 2:

 

1318 ve 1977 sayılı Kanunlarla değişik 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesi ve kanuna ekli (1-9) sayılı tarifeler, 28.11.1980 günlü ve 17174 sayıl Resmi Gazete'de yayımlanan 2345 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Ayrıca 31.12.1980 tarihli ve 17207 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2366 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanununun istisna ve Muaflıklarla ilgili 13 üncü maddesinin (c) fıkrası ve Kanuna ekli ve 2345 sayılı Kanunla değişik Noter Harçlarına ilişkin (2) sayılı tarifenin I/1. fıkrası değiştirilmiştir.

Söz konusu kanunlarla Harçlar Kanununda yaplan değişikliklerin mahiyeti ve bunların ne şekilde uygulanacağı aşağıda açıklanmıştır

I _ HARÇLAR KANUNUNUN MADDELERİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

A _ Kanunun 13. maddesinde yapılan değişiklik:

2366 Sayılı Kanunun 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 13 üncü maddesinin (c) fıkrası değiştirilerek (Ayda 5000 lirayı geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler, "Birden fazla kişiler lehine nafakaya hükmedilmesine dair ilâmlarda her kişi lehine hükmedilen miktar müstakil olarak nazara alanır.") hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere evvelce mevcut hükme göre, 250 lirayı geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler harçtan müstesna tutulmakta iken 2366 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 250 liralık istisna haddi 5000 liraya yükseltilmiştir.

Bu hüküm 1.1.1981 tarihinden itibren uygulamaya başlamıştır.

B _ Kanunun 79. maddesinde yapılan değişiklikler:

2345 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanununun 79. maddesi değiştirilerek "Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarını yaptıkları her türlü işlemler, bu işlemlerle ilgili tarifelerin Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilân edilecek yabancı para karşılıkları esas alınmak suretiyle harça tabi tutulur." hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere, evvelce mevcut hükme göre, konsolosluk harçları ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlerde, tarifede yazılı harçların Merkez Bankasının tespit ve ilân etmiş olduğu resmî kurlar üzerinden, mahalli paraya çevrilmesi suretiyle Maliye ve Dışişleri Bakanlığınca hazırlanacak cetvellere göre, harca tabi tutulacağı döviz kurlarında sonradan yapılacak değişikliklerin dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştı. Bu hükme istinaden Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları bir defaya mahsus olmak üzere ve 1.4.1976 tarihinde Merkez Bankasınca tesbit ve ilân edilmiş resmi kurlara göre yabancı para karşılıklarını belirlenmiş, bu tarihten sonra kurlarda değişiklik meydana geldiği halde anılan maddenin son fıkrası hükmü gereğince bu değişiklikler nazara alınmamıştır. Bu uygulama yurt içindeki ve yurt dışındaki vatandaşlarımızdan alınan harç miktarları arasında, yurt dışındaki vatandaşlarımız aleyhine bir durum yaratmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 2345 sayılı Kanunla bu maddedede yapılan değişiklikle, yabancı para karşılıklarını tesbit etme konusunda Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Bakanlığımız tesbit işlemini her yıl yapacaktır. Ancak, yabancı para karşılıkları tesbit olunurken Merkez Bankasınca tesbit edilmiş kurlar nazara alınmıyacaktır.

Kanunla tanınan bu yetkiye istinaden Bakanlığımızca yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızca yapılacak işlemler için yabancı para karşılıkları tesbit edilmiş ve Dışişleri Bakanlığı kanalıyle yurt dışındaki kuruluşlarımıza duyurulmuştur.

II _ KANUNA EKLİ (1-9) SAYILI TARİFELERDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

2345 sayılı Kanunla söz konusu tarifelerde yapılan değişikliklerin başında, para değerindeki değişmeler gözönünde tutulmak suretiyle maktu harç miktarlarının artırılarak yeniden tesbit edilmesi gelmektedir. Ayrıca uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları gidermek amacıyla tarifelerde bazı değişiklikler yapılmıştır.

Bahse konu değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

A _ (1) sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Yargı harçlarıyla ilgili (1) sayılı tarifenin A- Mahkeme Harçları kısmına, "il idare kurullarında" ibaresi eklenmiştir. Bu değişiklikle hukuk ve ticaret davalarıyla, idari davalarda, ihtilâfsız yargı konularında ve icra tetkik mercilerinde yapılan işlemlerden alınmakta olan mahkame harçı gibi mahkeme sıfatına haiz olması nedeniyle, il idare kurullarında yapılan işlemlerden de harç alınacaktır.

b) Tarifenin "Başvurma Harçı" bölümünde daha önce dar kapsamlı olarak yer alan ve yalnızca, dilekçe veya tutanakla dava açma veya davaa müdahale harça tabi iken, bu kez yeni düzenlemeyle, tevdi mahallininin tayini, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tesbiti delâil ile ilgili talepler de mahkeme harçlarının mevzuuna alınmıştır. Bundan böyle tevdi mahillinin tayini, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tesbiti delâil ile ilgili olarak mahkemelere yapılacak taleplerden de tabloda belirtilen miktarlarda harç alınacaktır.

c) Aynı tarifenin II- Celse Harçları bölümünde; sulh mahkemelerinde, asliye mahkemelirinde ve idari yargı mercilerinde konusu belli bir değerle ilgili olsun veya olmasın bugüne kadar maktu olarak alınmakta olan celse harçları, bundan sonra sulh mahkemelerinde; konusu belli bir değerle ilgili davalarda, dava konusu miktarlardan (250 liradan az olamamak üzere) binde 1, belli bir değer bulunmayan davalarda 250 lira maktu, asliye mahkemeleri ile idarî yargı mercilerinde ise (500 liradan az olmamak üzere) binde 1 olarak alınacaktır.

d) Aynı tarifenin "Karar ve İlâm Harçları"yla ilgili III. bölümünün 1 pozisyonunun sonunda yer alan asgari 15 liralık nispi harç miktarı 500 liraya çıkarılmış ve ayrıca başvurma harçlarına eklenen hükme paralel olarak, aynı bölümün 2-Maktu Harçlar fıkrasına (d) pozisyonu eklenmek suretiyle; tesbiti delâil, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarının 750 lira maktu harça tabi tutulması hükme bağlanmıştır.

e) Aynı tarifenin "Bİcra ve İflas Harçları" kısmının "I-İcra Harçları" bölümünün 3/c pozisyonuna "rehinli mallar" ibaresi ilave edilmiş, (e) pozisyonundaki hüküm (f) pozisyonuna alınmış ve (e) pozisyonunda takip talebi bulunmayan alacaklılara İcra ve İflas Kanununun 225. maddesinin 3. fıkrası gereğine ödenen paralardan yüzde 1 nispetinde harç alınması hakkında yeni bir hüküm getirilmiştir. Ayrıca 3 bende eklenen (g) pozisyonu ile, bu bölümün 1 ve 2. bentleri gereğince alınacak maktu harçların dışında kalan ve değeri belli olan icra takiplerinde değer üzerinden alınacak nispi tahsil harçlarını, başka bir ifade ile I-İcra Harçları bölümünün 3/af pozisyonlarında yer alan işlemlerden alınacak harçların, 500 liradan aşağı olamıyacağı hükme bağlanmıştır. Bu itibarla hesaplanan nispi harç miktarı 500 liradan aşağı olsa dahi bu hükme göre 500 lira harç alınacaktır.

f) Anılan tarifenen C-Ticaret Sicili Harçları kısmında yapılan değişikliklerle, "ticari işletme rehni"ne ilişkin kayıt, tescil değişikliklerin tescili ve kayıt silinmesi de bu bölümdeki harçların kapsamına alınmıştır. Ayrıca I nci bölümün 2 nci bendinin sonuna eklene parantez içi hükmüne göre de temsile yetkili kılınan kimselerin tescil ve ilânında her kişi için ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınması gerekmektedir.

Aynı kısmın II. bölümünde yapılan değişiklikle Ticaret Sicili Tüzüğünün 11/1,11/2,104 ve 105 nci maddelerine göre verilen suretler ve tasdiknameler harça tabi tutulmuştur.

g) "D-Diğer yargı harçları" kısmının I. bölümüne fotokopiler dahil edilerek, suretler gibi fotokopilerde harça tabi tutulmuştur. Bu meyanda V-Vasiyetname tanzimine ait harçların vasiyetnamenin belli bir meblağı ihtiva etmesi halinde binde 0.50 nispi, belli bir meblağ taşımaması halinde ise maktu olarak alınması esası getirilmiştir.

B _ (2) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Noter harçlarıyla ilgili tarifenin I/1 bendindeki, muayeyen bir meblağı ihtiva eden senet, mukavelename ve kağıtlarından alınacak toplam harç miktarı 5 liradan az ve 25.000 liradan çok olamaz hükmü 28.11.1980 günlü ve 2345 sayılı Kanunla 75-250.000 lira olarak değiştirilmiş ve ayrıca bu hadlerin her imza için ayrı ayrı uygulaması esası getirilmiş iken 31.12.1980 tarihli ve 2366 sayılı Kanunla "Muayyen bir meblağı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kağıtlardan beher imza için.... (binde 0.50)

Bütün imzalar için bu suretle alınacak harcın toplam miktarı 500 liradan az 250.000 liradan çok olamaz." şeklinde değiştirilmiştir.

Bu hükme göre (2) sayılı tarifenin I/1. bendi, 2345 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki şekliyle uygulanacak ancak, değer üzerinden alınacak toplam harç 500 liradan az 250.000 liradan çok olamıyacaktır. Başka bir deyişle, son olarak yapılan değişiklikle değer üzerinden (bütün imzalar için) alınan toplam harçın miktarı en az harç miktarı olarak 5 liradan 500 liraya, en çok harç miktarı olarak da 25.000 liradan 250.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu hüküm 1.1.1981 tarihinden itibaren yukarıda belirtildiği şekilde uygulanacaktır.

b) Aynı tarifenin II-Maktu harçlar bölümünün 2. bendine 6830 sayılı Kanun hükümlerine göre noterlerce muhataba yapılacak tebliğler dahil edilmiş, aynı bölümün 4/a-aa pozisyonundaki "İşletme defteri" ibaresi genişletilerek, bb ve cc pozisyonları dışında kalan diğer her türlü defterler de bu pozisyona alınmış, eklenen (bb) pozisyonu ile serbest meslek kazanç defterleri, ayrı katagoride, tasdik harçına tabi tutulmuştur. Öte yandan, aynı bölümün 5. bendine "fotokopiler" dahil edilerek bunlar da suret harcına tabi tutulmuştur.

Diğer taraftan, anılan bölümün 11. bendinin başına eklenen bir ibare ile, fıkrada sayılan kağıtların belli bir meblağı ihtiva etmemesi halinde bu fıkra gereğince maktu harça tabi olması, hükme bağlanmıştır. Bu kağıtların muayyen bir meblağı ihtiva etmesi halinde ise, aynı tarifenin I. bölümünün 1. bendi gereğince nispi harca tabi tutulması gerekmektedir.

C _ (3) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

Bu tarifienin "IV-Suret harçları" bölümüne fotokopiler dahil edilerek, bunlar da suretler gibi harca tabi tutulmuştur.

D _ (4) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin I-Tapu işlemleriyle ilgli bölümünün 2. bendine eklenen "İzinli" ibaresiyle izin almak suetiyle deniz, göl ve nehir kayılarında doldurularak iktisap edilen yerlerin tescili, izinsiz doldurmalarda olduğu gibi, harç mevzuuna alınmak suretiyle mevzuattaki boşluk giderilmiştir.

b) Aynı tarifenin I/4. bendine ilave edilen bir hükümle kanuni mirascılar dışında intifa hakkından kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat edilmesi ve süre ile tesis edilen itifa haklarının süre dolması sebebiyle sona ermesi de kayıtlı değer üzerinden harca tabi tutulmuştur.

c) Tarifenen I/6. bendine ilâve edilen hükümle, (b ve c pozisyonları) terekeye dahil gayrimenkullerin kanuni ve mensup mirasçılar arasında aynen veya ifrazen yapılacak taksimi ile imar parselasyon planları uygulama sonucu şuyulanan parsellerin pay sahipleri arasında rızaen veya hükmen taskimi ve müşterek mülkiyete konu olan gayrimenkullerin rızaen veya hükmen pay sahipleri arasında aynen veya ifrazen taksimi de harç mevzuuna alınmıştır.

d) Tarifenin I/9. bendine ilâve edilen hükümle, tapu siciline şerh yanında, "tescil işlemi" de harç kapsamına dahil edilmiştir.

e) Ayrıca tarifenin I/13. bendine eklenen hükümlerle tapu sicilinde kayıtlı arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin teslimi veya hernevi vasıf değişiklikleri ile meşfu payın şuf'a hakkı sahibi tarafından ilâma müsteniden iktisabı harca tabi tutulmuştur.

f) Ayrıca, tarifenin I/17. bendine parantez içinde eklenen hükümle kayıt ve belge örneklerine ilaveten fotokopilerde harça tabi tutulmuştur.

E _ (5) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler ve ilâveler:

a) Tarifenin I inci bölümüne eklenen 3. bent ile yurt dışında konsolosluklara ve Büyükelçiliklere emaneten bırakılan kıymetli eşyanın teslimi harç mevzuuna alınmıştır.

b) Tarifenin I. bölümüne eklenen 4. bent hükmüyle Türkiye'ye ihraç olunacak malların listelerinden konsolosluklarımızca tasdiki gerekenler harcın kapsamına dahil edilmiştir.

Ayrıca, III Maktu Harçlar bölümünün 3 ve 4 numaralı bentlerinde fotokopilerden de harç alınması hükmü getirilmiştir.

F _ (6) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Anılan tarifenin I-Pasaport Harçları bölümünün 1. bendinin sonuna "münferit" ibaresi eklenerek, umumamahsus müşterek pasaportlarda olduğu gibi, "münferit" pasaportta kayıtlı her kişi için de ayrı ayrı ve aynı miktarda harç alınması hükme bağlanmış ve bu iki pasaport arasındaki fark giderilmiştir.

b) Aynı bölümün 2. bendine eklenen prantez içi hükmü ile işçi pasaportlarının refakatinde kayıtlı eş ve çocukların her birinden ayrı ayrı ve işçi pasaportundan alınacak miktarda harç alınması esası getirilmiştir. İşçi pasaportunun refakatinde kayıtlı olup da işçi eş ve çocuğu olmayanların (Örneğin ana ve baba) her birinden bu bende göre harç alınmayıp, 1 bent hükmünde belirtilen miktarlarla harç alınacaktır.

c) Kıbrıs'a seyahat edeceklere ait olan pasaportlar aynı bölümün 3. bendinden çıkarılarak 4. bende, 4 üncü bentteki hüküm ise 5 inci bende alınmış, tarife ona göre yeniden düzenlenmiş ve harç miktarları da ayrıca tespit olunmuştur. "Yalnız Kıbrıs için geçerlidir" damgasını taşıyan pasaportlar umuma mahsus münferit veya müşterek pasaport niteliğindedir. Bu nedenle, umuma mahsus münferit pasaportun refakathanesinde kayıtlı her kişi için Kanunda ayrı harç alınması öngörüldüğünden Kıbrıs'a ait pasaportların refakathanesine kayıtlı olanların her birinden de, asıl pasaport sahibinden alınacak miktarda, ayrıca harç alınması gerekmektedir. Kaldı ki, çalışmak amacıyla yurtdışına gidecek işçilere verilecek pasaportların refakathanesinde kayıtlı olanlardan da, ayrı ayrı olmak üzere harç alınmaktadır.

d) Diğer taraftan, tedavi ve öğrenim amacıyla yurt dışına gideceklere ve sarı basın kartı hamillerine ait pasaportların refakatinde kayıtlı olanların her birinden de umuma mahsus pasaportlara uygulanan harçlar tahsil olunacaktır.

e) Bu bölümün 5. bendinin sonuna eklenen bir ibare ile 5682 sayılı Psaport Kanununun 23 üncü maddesinin son fıkrası gereğince verilen ve yalnız Türkiye'ye dönüş için geçerli olan pasaportlarla aynı Kanunun 18 nci maddesinde yazılı olan yabancılara mahsus damgalı pasaportlarda kayıtlı her kişi için ayrı ayrı miktarda harcın alınması sağlanmıştır.

Diğer taraftan, 359 sayılı Kanunla onaylanan Mültecilerin Hukukî Durumuna Mütedair 1951 Cenevre Sözleşmesinin 2. maddesine göre, mültecilerin yurt dışına seyahatlerini sağlamak üzere Hükümetimiz tarafından verilen mültecilere mahsus seyahat belgeleri pasaport mahiyetinde olduğundan, bu belgeler 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununa ekli tablonun 1318 sayılı Kanunla değişik 3/c fıkrasındaki Diplomatik, özel ve hizmet damgalı pasaport olarak kabul edilmekte, dolayısiyle bunlardan değerli kağıt bedeli olarak 50 lira alınmakta ve bu miktar kadar damga pulu seyahat belgesine yapıştırılmakta, ayrıca 18.3.1976 tarihli ve 1977 sayılı Kanunla değişik (6) sayılı tarifenin I/4 bendi gereğince 250 lira harça tabi tutulmakta idi. 2343 ve 2345 sayılı Kanunlarla Değerli Kağıtlar ve Harçlar Kanununda bu defa yapılan değişikliklere göre, Mültecilere Mahsus Seyahat Belgelerinden 1250 lira değerli kağıt bedelinin pul yapıştırmak suretiyle alınması, ayrıca anılan belgelerin 750 lira harca tabi tutulması gerekmektedir.

f) Kanunla bu bölüme eklenen 6 numaralı bent ile, süresi biten pasaportların süresinin uzattırılması için konsolosluklara başvurulması halinde, sürenin bittiği tarih ile uzatma tarihi arasında kalan süre için ceza alınmayıp, yalnızca harç alınacaktır. Ancak pasaportun süresinin bitim tarihi ile süre uzatım tarihi arasında kalan müddet, toblada belirtilen sürelere tekâbül etmiyorsa, bu sürelere iblağ edilerek harç hesaplanacak, uzatılmak istenen sürenin harçı da ayrıcı hesaplanıp, birlikte tahsil edilecektir.

Bu husus aşağıdaki örneklerde açıklanmıştır.

Örnek: 1 _ Umuma mahsus bir pasaportun süresinin 20.6.1980 tarihinde sona erdiğini, buna karşılık süresinin uzattırılması için 21.9.1980 tarihinde konsolosluğa müracaat edildiğini kabul edelim. Bu iki tarih arasında 3 ay günlük bir boşluk vardır. Bu süre için 3 aylık pasaport harçının değil, tamam iblağ edilmek suretiyle 6 aylık harç tutarı olan 2500 liranın alınması gerekmektedir. Bundan sonra istenilen süre kadar pasaportun süresi uzatılacak ve uzatılan süre için ayrıca harç hesap edilip 2500 liralık harca ilave edilmek suretiyle ilgiliden tahsil edilecektir.

Örnek: 2 _ Yurt dışındaki işçilerimize ait bir pasaportun geçerlilik süresi 1 yıl 2 ay önce bitmiş ise önce 2 yıllık harç olan 600 lira hesaplanacak, sonra istenildiği kadar, pasaport süresi uzatılacak ve uzatılan süre içinde ayrıca gerekli harç hesaplanarak geçen süreye ait 600 liralık harca ilâve edilmek suretiye tahsil olunacaktır.

g) Aynı tablonun II, Vize Harçları bölümünün 2. bendinin sonundaki parantez içi hükmü değiştirilerek giriş ve transit vizesi verilen müşterek pasaportlarda, pasaportda kayıtlı her kişi için bu pozisyonlardaki harçların aynen alınması hükme bağlanmıştır.

h) Bilindiği üzere, Harçlar Kanununun 86. maddesinin (b) fıkrasında pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanların harçtan muaf tutulacağı hükme bağlanmış, ancak (yurt dışında konsolosluklarca müddetin uzatılması işlemleri hariç) denilmek suretiyle konsolosluklarda yapılacak süre uzatımlarında refakatte kayıtlı olanların bu muafiyetten yararlanamıyacağı belirtilmiştir. Bu hükme göre pasaportların refakat hanesine ilk defa kayıt yapılması veya yurt içinde Emniyet Müdürlüklerince pasaportların sürelerinin uzatılması halinde refakatta kayıtlı olanlardan harç alınmaması gerekmektedir.

G _ (7) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin II-Liman İşlemleri bölümünün 1-Denize elverişlilik bölgesi, 2- Ölçme belgesi bentlerindeki asgari ve azami harç miktarları yükseltilmiş. 3- Yola elverişlilik belgesinde 50 rüsüm tonilatoya kadar olan gemilerdeki muafiyet haddi 10 rüsum tonilatoya indirilmiştir.

b) Fotokopilerden suret harcı alınması sağlanmıştır.

F _ (8) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Anılan tarifenin II. bölümünde ihracatçı ruhsatnamelerinin her yıl için harca tabi tutulmuş olmasına karşılık ithalatla ilgili belgeler harçın kapsamı dışında bırakılmış idi. Bu defa yapılan değişiklikle ithalâtçı vesikaları da harcın kapsamına alınmış, bu vesikaların her yıl harca tabi tutulması sağlanmış, buna karşılık ihracatın teşviki amacı ile ihracatçı ruhsatnamelerinden her yıl yerine iki yılda bir harç alınması esası getirilmiştir.

Bilindiği üzere, 3018 sayılı Kanuna dayanılarak ihracatçı ruhsatnameleri verilmektedir. Bu ruhsatnamelerin verilmesi sırasında, 2500 lira harç alınacaktır. Ayrıca, ruhsatnamelerin verilmesinde, ihraç edilecek maddeler ayrı ayrı belirtiliyorsa her bir ihraç maddesi için de ayrı ayrı 250 lira harç alınacaktır. Yine bu ruhsatnamenin verilmesinde, ihraç maddeleri grubu belirtilmiş ise her bir ihraç maddesi gurubu için ayrı ayrı 500 lira harç, 2500 liralık ruhsatname harçına ilâveten alınacaktır.

Yukarıda belirtildiği şekilde harça tabi tutulması gereken ihracatçı ruhsatnamelerin, ruhsatnamenin verilmesinden sonra yeniden ilâve olunacak her bir ihraç maddesi için 250 liralık harç ve her bir ihraç maddeleri gurubu için de 500 liralık harç ayrıca tahsil olunacaktır.

Diğer taraftan, ihracatçı ruhsatnamesi yerine kaim olmak üzere verilen "ihracat belgesi"de anılan fıkra gereğince ve yukarıda açıklandığı şekilde harca tabiidir. Gerek ihracat ruhsatnameleri ve gerekse ihracat belgelerinin vizelerinde iki yılda bir harç alınacaktır. Vize muamelelerinde ruhsatnamenin tabi olduğu harç alınır..." denildiğinden, yapılan vize işleminde yalnızca ruhsatnamenin tabi olduğu 2500 liralık harç alınacaktır.

Diğer taraftan ithalatla ilgli belgeler, yukarıda belirtildiği üzere, 2345 sayılı Kanunla harcın kapsamına alınmıştır. Getirilen yeni hükümle, ithalatcı vesikaları 15.000 lira harca tabi olacak, bu vesikaların vizelerinden her yıl için 7.500 lira ayrıca harç alınacaktır. İthalâtçı vesikalarının vizeleri her yıl yapılmasa dahi, bu harçın ödenmesi kanuni bir zorunluluktur.

Öte yandan, ithalâtçı vesikalarına kaydedilecek her fasıl için 2.500 lira harç alınacağı hükmü getirilmiştir. Bu hükme göre ithalâtçı vesikası verilirken, bu vesikalara kaydedilecek her fasıl için 2.500 lira harç, 15.000 liralık ithalatçı vesikası harcına ilâveten alınacaktır.

Vesika verilmesinden sonra bu vesikalara kaydedilecek her fasıl için ayrıca 2.500 liralık harç tahsil edilecektir.

Ayrıca, ithlâtla ilgili mal değişikliği müracaatlarında, talep başına değişikliği istenen mal kıymeti üzerinden binde 5, ithalat taleplerinden ise her talep için, kıymet yekûnu üzerinden binde 1 nispetinde harç alınacağı öngörülmüştür.

Bu hükme göre, fatura değişkliği suretiyle yapılacak mal değişikliği talebi dahil olmak üzere, mal değişikliği taleplerinde, bu talepleri neticelendirecek yetkili makamlara başvurulmadan önce, talep başına, değişikliği istenilen malın talep tarihindeki cari kur üzerinden hesaplanmak suretiyle bulunacak Türk Lirası kıymeti üzerinden binde 5 nispetinde harç ilgili vergi dairesine makbuz karşılığı ödenecektir. İthalât talebi için de yine talep tarihindeki cari kur üzerinden Türk Lirası karşılığı bulunacak ve bu miktarın binde 1'ine tekabûl eden harç vergi dairesi makbuz karşılığı ödenecektir.

Gerek ithalât ve gerekse ihracatla ilgili harçlar, yukarıda belirtilen işlemler yapılmadan önce vergi dairesine ödeneceğinden, mükelleflerin hangi işlemle ilgili olduğunu belirten bir dilekçe ile vergi dairesine başvurmaları ve makbuz karşılığında bu harcı ödemeleri gerekir.

Harçların yatırıldığını gösterir vergi dairelerince düzenlenecek harç makbuzları her ithal talebi için ayrı ayrı düzenlenecek ve makbuzlarda;

- İthalatçı firma adı veya unvanı,

- Harca esas olan döviz miktarı,

- Uygulanan kur,

belirtilecektir.

Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinde, "Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz" hükmü gözönünde tutularak, özel kanunlarında harçla ilgili muafiyet hükmü bulunan kuruluşlar ilgili vergi dairesinden veya gerekli hallerde Bakanlığımız Gelirler Genel Müdürlüğünden bu konuda resmi bir yazı alacaklardır.

Ayrıca, ihracatın teşviki ve geliştirilmesi ile ilgili 8/182 sayılı Kararname ve buna ek karar ve tebliğler gereğince harç istisnasının kapsamına giren işlemler için ise, Başbakanlık Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığından (TAD) bu konuda resmî bir yazı alınacaktır.

İthalât ve ihracatla ilgili harca konu olan işlemi yapan makam (ilgili bakanlık, gümrük idareler veya bankalar) harca ait makbuzu veya harç istisnası ile ilgili resmî yazıyı görmeden işlem yapamayacaklardır. Aksi halde Harçlar Kanununun 127 inci maddesindeki "Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu işlem yapılmaz." hükmü ve 128 nci maddesindeki "Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harçın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar," hükmü gereğince ilgililer hakkında işlem yapılacaktır.

b) III. bölümde yer alan maden arama ve işletme ruhsatnameleri ile maden işletme imtiyazlarının bir defa yerine her yıl harça tabi tutulması sağlanmış ve ayrıca Taşocağı Nizamnamesi gereğince verilecek ruhsatnameler de her yıl için harça tabi tutulmuştur. Buna göre, gerek bundan sonra alınacak söz konusu ruhsatnameler ve gerekse evvelce alınmış bulunan ruhsatnameler 1.1.1981 tarihinden itibaren kanunda belirtilen miktarlarda her yıl harca tabi olacaktır.

c) VI. bölümün 15 numaralı bendinde yer alan kara ve deniz av tezkereleri ile ilgili hüküm değiştirilerek, köylülerle ilgili harç muafiyeti kaldırılmış, 16. bende de silah bulundurma vesikalarından iki yılda bir harç alınacağına dair hüküm getirilmiştir.

d) Aynı bölümün özel okul işletme ruhsatnameleriyle ilgili 18. bendinin (c) pozisyonunda yer alan ve yüksek tahsil seviyesindeki okullardan harç alınmasını öngören hüküm, özel yüksek okulların 1472 sayılı Kanunla kapatılmış olması sebebiyle kaldırılmıştır. Ayrıca (b) pozisyonunda yer alan hüküm orta ve lise kısmı için ayrı ayrı harç alınmasını sağlamak üzere" orta tahsil seviyesindeki okullardan, orta ve lise kısmı için ayrı ayrı olmak üzere (Her yıl için)" şeklinde değiştirilmiştir.

e) Aynı bölüme eklenen 19 numaralı bent ile turizm müesseselerine verilecek kuruluş ve işletme belgeleri sınıflarına göre ayrı miktarlarda harca tabi tutulmuştur.

I _ (9) Sayılı tarifede yapılan değişiklikler:

a) Tarifenin 1-Kayıt ve Tescil Harçları bölümünün 2 numaralı bendinde motosiklet dışındaki tüm taşıtların kayıt ve tescilleri aynı miktarda harça tabi iken bu pozisyon değiştirilerek motorlu taşıtlardan olan motosikletler 500. TL; kamyon, otobüs, tır ve çekici araçlar 3000.- TL; otmobil, kaptıkaçtı, kamyonet, minübüs, lastik tekerlekli traktör ve benzerleri 1500.TL kayıt ve tescil harçına tabi tutulmuştur.

b) Aynı tarifenin VI-Ruhsat Harçları ile ilgili bölümünün 1, 2, 3, 4, ve 5 bentlerinde karayolları trafik tüzüğünün 17.19/1, 19/2, 19/3, 19/5: 19/7. maddelerine göre verilecek ruhsatlar bir defa ve tabloda belirtilen miktarlarda harça tabi iken yapılan değişiklikle, harçların her yıl alınması esası getirilmiştir.

Uygulamada kolaylık sağlamak amacıyla, Karayolları Trafik Tüzüğünün bu bölümde belirtilen 17 ve 19 uncu maddeleri aşağıya çıkarılmıştır.

"Madde: 17 _ Karayollarının kaplama, banket, bordür taşı, hendek, şev gibi esas yapılarıyle, büz menfez, köprü, istinat duvarları, hemzemin geçit, alt geçit, üst geçit, tünel, iksali şev olduğu, rögar gibi sanat yapılarının ve kar tüneli, kar siperi, korkuluk duvarı, kurp (Dönemeç taşları) gibi emniyet tesislerinin bozulması, tahrip edilmesi yasaktır. Yaya kaldırımı veya karayollarının altlarından geçirilecek tesisler için, yarılması icabeden zarurî hallerde bu işlere başlamadan önce ilgililerden ruhsat alınması ve faaliyete geçilmeden önce yaya ve taşıt trafiğini emniyete almak üzere, Karayolları Genel Müdürlüğünce tesbit edilen esaslar dahilinde, gündüz ve gece görülebilir şekilde, gerekli emniyet tedbirlerinin alınması şarttır.

Herhangi bir sebeble yaya kaldırımı veya karayollarında vukua gelecek çökme ve benzeri hallerde, arızalı kesimlerde bu yolları yapan ve bakım altında bulunduranlarca, aynı esaslar dahilinde tedbir alınacaktır.

Madde: 19 _ Karayolları Genel Müdürlüğünce:

1. Benzin istasyonları, akaryakıt depoları, umumi garaj, taşıt parkı servis istasyonu, taşıt kiralama yerleri, araç tamir ve sökme yerleri. Millî Savunma Bakanlığına ait geçici veya gezici olanlar hariç, şöför veya sürücü okul veya kursları veya benzeri tesislere,

2. Fabrika, tamir atelyesi gibi tesislere,

3. Otel, lokanta, kahvehane gibi tesislere,

4. Mesken ve bina şeklindeki her nevi tesislere,

5. Kireç, tuğla, kiremit ocak ve harmanları ile taş ocaklarına,

6. Çitler, ihata duvarları ve benzeri tesislere,

7. Reklâm ve ilân levhalarına,

8. Su arkları ve benzeri tesislere,

9. Kesif ağaçlıkların ihdasına,

10. Her türlü boru ve kablo döşenmesi, enerji nakil ve telekomünikasyon hatları çekilmesi ve benzeri tesislere,

18 inci madde gereğince ruhsat verilebilmesi için, bunlarda aranacak vasıf ve şartlar, Karayolları Genel Müdürlüğünce yapılacak yönetmelikte gösterilir."

III _ HARÇLARIN TAHSİLİNDE YAPILACAK İŞLEMLER VE UYULACAK ESASLAR:

Bilindiği üzere, 492 sayılı Kanunun 131 nci maddesinin son fıkrasında"... Maliye Bakanlığı, konunun özelliğini gözönünde bulundururarak, harçların, pul yapıştırılması, makbuz karşılığı veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için ilgili dairelere yetki verebilir" denilmekedir.

Bu hüküm gereğince, evvelce Bakanlığımız tarafından ödeme şekli tesbit edilip bildirilenlerle, Harçlar Kanununda harç pulu yapıştırma dışındaki ödeme şekillerinden biri ile ödeneceği kesin hükme bağlanan harçlar (Örneğin Noter Harçları) haricinde kalan ve (1-9) sayılı tarifelerde belirtilen tüm harçların makbuz karşılığı ödeneceği 10.12.1980 günlü ve HARÇ-2232301-38/83472 sayılı tamimle Defterdarlıklara duyurulmuştur. Anılan tamimde makbuz karşılığı ödemenin hangi şekil ve şartlara uyularak yapılacağı belirtilmiştir. Makbuz Karşılığı ödeme;

a) Harça mevzu olan işlem, belge veya kağıtla ilgili olarak ödenen harca ait makbuzun; işlem, kağıt veya belgeye eklenmek suretiyle ilgili makama gönderilmesi veya gösterilmesi,

b) İlgili makamlarca harcın Kanuna uygun olarak ödenip ödenmediğininin kontrol edilmesi,

c) İlgili daire ve idarelerce harca konu olan işlemler yapılmadan önce gerek bu daire ve idarelerde kalan dosyaya ve gerekse belge veya kağıt üzerine "......................., TL. harç alındığı ........................................ Defterdarlığının .................../................/ tarih ve ................................... sayılı makbuzundan anlaşılmıştır." şeklinde bir kaşe vurularak imza yetkisini haiz olan memurlarca tasdik edilmesi,

d) Harcın tahsili ile ilgili olarak tahsilatı yapanlarca düzenlenecek makbuzlarda harçın tarifeler itibariyle hangi işlemle ilgili olduğununun belirlenmesi,

e) Harçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak makbuz karşılığı harç ödenmeden harça konu olan belge ve kağıtların düzenlenmemesi veya belgeler üzerinde işlem yapılmaması,

Şartına bağlanmıştır. Ancak aynı tebliğde, makbuz mukabili ödeme yapılması mümkün olmayan hallerde, harça konu olan işlem belge veya kağıdın harç pulu yapıştırılmak suretiyle harçın ödemesinde bir sakınca bulunmadığı da belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Harçlar Kanununun 123. maddesinde, "Özel Kanunlarla Harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz." hükmü gözönünde tutularak, özel kanunlarında harçla ilgili muafiyet hükmü bulunan kuruluşlar, ilgili vergi dairesinden veya gerekli hallerde Bakanlığımız Gelirler Genel Müdürlüğünden harçtan muaf olduğuna dair resmî bir yazı alıp harça konu olan işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir. Ayrıca, İhracatın Teşviki ve Geliştirilmesi ile ilgili 8/182 Sayılı Kararname ve buna ek karar ve tebliğler gereğince harç istisnasının kapsamına giren işlemler için, Başbakanlık Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığından (TUD) bu konuda resmî bir yazı alıp işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir.

Harca konu olan işlemi yapan veya kağıt veya belgeyi düzenleyen kuruluşlar harcın ödendiğine ait makbuzu veya harç istisnası ile ilgili resmî yazıyı görmeden işlem yapmıyacaklardır. Aksi halde Harçlar Kanununun 127. maddesindeki, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harça mevzu işlem yapılmaz." ve 128. maddesindeki, "Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar." hükümleri gereğince ilgililer hakkında işlem yapılacaktır.

Bu harçların vergi dairelerince makbuz karşılığı tahsilinde düzenlenen tahsilat makbuzlarının, vergi dairelerince diğer vergi resim ve harçların tahsilinde düzenlenen makbuzlarda olduğu gibi, 2344 Sayılı Kanunla değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (1) sayılı tablonun IV-Makbuzlar ve diğer kağıtlar bölümünün 1/af fıkraları gereğince, ihtiva ettiği meblağ üzerinden, 10 ile 100 lira arasında maktu damga vergisine tabi tutulması kanuni bir zorunluluktur.

IV _ YÜRÜRLÜK MADDESİ İLE İLGİLİ OLARAK YAPILACAK İŞLEM:

Kanuna ekli tarifeler gereğince alınmakta olan harçları;

a) Devletçe yapılan hizmetler karşılığında ve hizmet yapılmadan önce bir defaya mahsus olmak üzere peşin olarak alınanlar,

b) Yine Devletçe yapılan hizmet karşılığında muayyen sürelerde (Örneğin aylık, yıllık, iki yıllık gibi) alınanlar,

Olmak üzere 2 gurupta toplamak mümkündür.

Bu ayırımdan hareketle, 2345 sayılı Kanunda yürürlük maddesi, "Bu Kanuna ilişkin hükümler yayımını takibeden aybaşında, harçın konusuna yeni giren yıllık harçlar ile miktarları arttırılan yıllık harçlar ise 1.1.1981 tarihinde yürürlüğe girer." şeklinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre birinci guruba giren ve kanunda aksine hüküm bulunmadığı takdirde peşin olarak hizmet yapılmadan önce alınmakta olan harçlarla ilgili hükümler 1.12.1980 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İkinci guruba giren ve muayyen sürelerde tahsil edilmesi gereken ve madde de yıllık harçlar olarak belirtilen harçlarla ilgili hükümler ise 1.1.1981 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Bu güne kadar alınmakta olan yıllık harçlarla ilgili maktu miktarlar 2345 sayılı Kanunla arttırılmış, yine aynı Kanunla bazı işlemler yıllık harca tabi tutulmak suretiyle harcın kapsamına alınmış, ayrıca evvelce bir defa harca tabi olan bazı işlemler ise yıllık harcın konusuna alınmıştır. Yıllık harçlarla ilgili hükümler 1.1.1981 tarihinde diğer hükümleri ise 1.12.1980 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Diğer taraftan Harçlar Kanununun 113 ncü maddesinin son fıkrasında, yıllık harçların her mali yılın ilk ayı (Mart) içinde ödeneceği belirtilmiştir.

Bu hükümler gereğince, gerek evvelce yıllık harca tabi iken miktarları artırılanlar, gerek önceden bir defaya mahsus olmak üzere harca tabi iken bu defa yıllık harcın kapsamına alınanlar ve gerekse evvelce harcın konusu dışındayken bu Kanunla yıllık harçın kapsamına dahil edilenlerin harçları aşağıda açıklandığı şekilde tahsil edilecektir.

Örnek: 1 _ Kanuna ekli (8) sayılı tarifenin VI. bölümünün 12/a pozisyonunda ödünç para verme işleri ile meşgul olacak özel ve tüzel kişilere verilecek izin vesikaları her yıl için 100 lira harça tabi iken bu miktar 2345 sayılı Kanunla 7500 lira çıkarılmıştır. Buna göre 1.1.1981-28.2.1981 dönemine ilişkin olarak 7500-100=7400: 12=617,50x2=1235 lira harç alınacaktır. Bu harç 25. Şubat. 1981 günü akşamına kadar tahsil edilecektir. Mart 1981 ayında ise 1981 yılına ait yıllık harç olan 7500 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek: 2 _ Kanuna ekli (9) sayılı tarifenin IV. bölümünün 2. bendinde Karayolları Trafik Tüzüğünün 19/1 (Benzin istasyonları, akaryakıt depoları gibi) ve 19/2 (Fabrika gibi) maddesine göre verilecek ruhsatlar, bir defaya mahsus olmak üzere 1000 lira harca tabi iken, bu miktar 15.000 liraya çıkarılmıştır. Bu kanununun yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinde bu tesislerden 1980 mali yılı (1.1.1981-28.2.1981 dönemi) için 15.000: 12=1250x2=2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 akşamına kadar, tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart, 1981 ayında da 1981 yılı harcı olarak 15.000 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek: 3 _ Taşocağı Nizamnamesi gereğince verilecek ruhsatnameler harcın konusu dışındayken bu defa 2345 sayılı Kanunla değiştirilen (8) sayılı tarifenin III. bölümünün 5. bendi ile ve her yıl olmak üzere 15.0000 lira harca tabi tutulmuştur.

Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinde bu ruhsatnamelerden 1980 mali yılı (1.1.1981-28.2.1981 dönemi) için 15.000: 12=1250x2=2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 günü akşamına kadar tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart-1981 ayında da 1981 mali yılı harcı olarak ayrıca 15.000 lira tahsil olunacaktır.

V _ YILLIK HARÇLARIN TAHSİLİNDE UYULACAK ESASLAR:

492 sayılı Kanunun 131. maddesi hükmüne göre kanuna ekli (1-9) sayılı tarifelerde yer alan harçları vergi dairelerine veya saymanlıklara yahut her hangi bir kuruluşa tahsil ettirmeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Tanınan bu yetkiye istinaden, yıllık harçların, bu tebliğ tarihinden itibaren işlemin yapıldığı yerdeki harcı tahsile yetkili vergi dairesince tahsil edilmesi uygun görülmüştür.

a) Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihi itibariyle harca tabi olan ve tebliğin IV. bölümünde tahsil şekli açıklanan harçlar mükelleflerinden 25.2.1981 günü akşamına kadar makbuz karşılığı tahsil edilecektir.

b) Yıllık harca tabi olan her mükellef için sicil numarası verilmek suretiyle ayrı bir dosya açılacak ve harçların zamanında ödenip ödenmediği bu dosyalarda takip edilerek gerekli işlem yapılacaktır.

c) Bu tebliğin IV. bölümünde de açıklandığı üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 113 ncü maddesi gereğince yıllık harçlar her mali yılın ilk ayı olan Mart ayında ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen harçlar, mükellef dosyaları taranarak Vergi Usul Kanununun vergi cezalarına ilişkin hükümleride gözönünde bulundurulmak suretiyle tarh ve tahsil olunacaktır.

d) Yıllık harca tabi olmakla birlikte yenilenmesi veya vize zorunluluğu olmayan kağıt, belge, ruhsatname ve işlemlere ait harçların (Örneğin, Karayolları Trafik Tüzüğünün 17, 19/1, 19/2, 19/3, 19/5 ve 19/7. maddesine göre verilecek ruhsatlar.) tahsilini sağlıyabilmek, yapılacak kontrollarla mümkün olduğundan vergi dairelerince mahallinde sürekli olarak denetlemelerin yapılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını önemle rica ederim.

Resmi Gazete No: 25333 Resmi Gazete Tarihi: Çarşamba, 31 Aralık, 2003 Adı: UID: 92O1QNRJCCTDSW4Y
İçerik:

 

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesinde, Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçların, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edileceği, 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise bu Kanunun kapsamına giren veya diğer kanunlarla kapsama alınacak olan değerli kağıtların basımı, dağıtımı ve bedellerinin tahsili ile ilgili usul ve esasları ve bu kağıtların bedellerini tespite Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerdeki maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler 01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden tespit edilmiştir. 210 sayılı Kanun kapsamındaki değerli kağıtlar ise 01/01/2004 tarihinden itibaren yeni bedelleri üzerinden satılacaktır.

Bu değişiklikler karşısında, konsolosluklarımızca döviz cinsinden alınmakta olan harç miktarları ve bu meyanda değerli kağıt bedellerinin hesaplanmasına esas olacak döviz kuru ve emsal sayılarının yeniden tespit edilmesine gerek duyulmuştur.

Yukarıda belirtilen Kanun maddelerinin Bakanlığımıza tanıdığı yetkiye dayanılarak, 01/01/2004 tarihinden itibaren Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızın yapacağı işlemlerden alınacak harç miktarları ve değerli kağıt bedellerinin hesaplanmasına esas olacak döviz kuru 1 ABD Doları 1.500.000 TL. olarak belirlenmiştir. Buna göre, emsal sayılar 492 sayılı Kanuna bağlı;









 

(2) sayılı tarifedeki miktarlar için


11
 

(5) sayılı tarifedeki miktarlar için


2
 

(6) sayılı tarifedeki miktarlar için


0,22
 

(7) sayılı tarifenin II. Bölümündeki miktarlar için


1,4

olarak uygulanacaktır.

210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununa ekli değerli kağıtlar tablosundaki miktarlar için ise emsal sayı 1( bir ) olarak tespit edilmiştir.

Tebliğ ve ilan olunur.









İçerik 1:

 

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesinde, Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçların, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edileceği, 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise bu Kanunun kapsamına giren veya diğer kanunlarla kapsama alınacak olan değerli kağıtların basımı, dağıtımı ve bedellerinin tahsili ile ilgili usul ve esasları ve bu kağıtların bedellerini tespite Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerdeki maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler 01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden tespit edilmiştir. 210 sayılı Kanun kapsamındaki değerli kağıtlar ise 01/01/2004 tarihinden itibaren yeni bedelleri üzerinden satılacaktır.

Bu değişiklikler karşısında, konsolosluklarımızca döviz cinsinden alınmakta olan harç miktarları ve bu meyanda değerli kağıt bedellerinin hesaplanmasına esas olacak döviz kuru ve emsal sayılarının yeniden tespit edilmesine gerek duyulmuştur.

Yukarıda belirtilen Kanun maddelerinin Bakanlığımıza tanıdığı yetkiye dayanılarak, 01/01/2004 tarihinden itibaren Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızın yapacağı işlemlerden alınacak harç miktarları ve değerli kağıt bedellerinin hesaplanmasına esas olacak döviz kuru 1 ABD Doları 1.500.000 TL. olarak belirlenmiştir. Buna göre, emsal sayılar 492 sayılı Kanuna bağlı;









 

(2) sayılı tarifedeki miktarlar için


11
 

(5) sayılı tarifedeki miktarlar için


2
 

(6) sayılı tarifedeki miktarlar için


0,22
 

(7) sayılı tarifenin II. Bölümündeki miktarlar için


1,4

olarak uygulanacaktır.

210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununa ekli değerli kağıtlar tablosundaki miktarlar için ise emsal sayı 1( bir ) olarak tespit edilmiştir.

Tebliğ ve ilan olunur.









İçerik 2:

 

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesinde, Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçların, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edileceği, 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise bu Kanunun kapsamına giren veya diğer kanunlarla kapsama alınacak olan değerli kağıtların basımı, dağıtımı ve bedellerinin tahsili ile ilgili usul ve esasları ve bu kağıtların bedellerini tespite Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerdeki maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler 01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden tespit edilmiştir. 210 sayılı Kanun kapsamındaki değerli kağıtlar ise 01/01/2004 tarihinden itibaren yeni bedelleri üzerinden satılacaktır.

Bu değişiklikler karşısında, konsolosluklarımızca döviz cinsinden alınmakta olan harç miktarları ve bu meyanda değerli kağıt bedellerinin hesaplanmasına esas olacak döviz kuru ve emsal sayılarının yeniden tespit edilmesine gerek duyulmuştur.

Yukarıda belirtilen Kanun maddelerinin Bakanlığımıza tanıdığı yetkiye dayanılarak, 01/01/2004 tarihinden itibaren Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızın yapacağı işlemlerden alınacak harç miktarları ve değerli kağıt bedellerinin hesaplanmasına esas olacak döviz kuru 1 ABD Doları 1.500.000 TL. olarak belirlenmiştir. Buna göre, emsal sayılar 492 sayılı Kanuna bağlı;









 

(2) sayılı tarifedeki miktarlar için


11
 

(5) sayılı tarifedeki miktarlar için


2
 

(6) sayılı tarifedeki miktarlar için


0,22
 

(7) sayılı tarifenin II. Bölümündeki miktarlar için


1,4

olarak uygulanacaktır.

210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununa ekli değerli kağıtlar tablosundaki miktarlar için ise emsal sayı 1( bir ) olarak tespit edilmiştir.

Tebliğ ve ilan olunur.









Resmi Gazete No: 27449 Resmi Gazete Tarihi: Perşembe, 31 Aralık, 2009 Adı: UID: 9ayU1ATnzJI9Oumc
İçerik:

 

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesinde, Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçların, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerdeki maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler 1/1/2010 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden tespit edilmiştir.

Bu değişiklikler karşısında, konsolosluklarımızca döviz cinsinden alınmakta olan harç miktarlarının hesaplanmasına esas olacak döviz kuru ve emsal sayılarının yeniden tespit edilmesine gerek duyulmuştur.

Yukarıda belirtilen hükümlerin Bakanlığımıza tanıdığı yetkiye dayanılarak, 1/1/2010 tarihinden itibaren Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızın yapacağı işlemlerden alınacak harç miktarlarının hesaplanmasına esas olacak döviz kuru 1 ABD Doları = 1.50 TL olarak; bu işlemlere uygulanacak emsal sayılar ise 492 sayılı Kanuna bağlı;

             (2) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      3,9

             (5) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      1,38

             (6) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      0,4

             (7) sayılı tarifenin II. Bölümündeki miktarlar için            1,14

olarak belirlenmiştir.

Tebliğ ve ilan olunur.

İçerik 1:

 

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesinde, Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçların, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerdeki maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler 1/1/2010 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden tespit edilmiştir.

Bu değişiklikler karşısında, konsolosluklarımızca döviz cinsinden alınmakta olan harç miktarlarının hesaplanmasına esas olacak döviz kuru ve emsal sayılarının yeniden tespit edilmesine gerek duyulmuştur.

Yukarıda belirtilen hükümlerin Bakanlığımıza tanıdığı yetkiye dayanılarak, 1/1/2010 tarihinden itibaren Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızın yapacağı işlemlerden alınacak harç miktarlarının hesaplanmasına esas olacak döviz kuru 1 ABD Doları = 1.50 TL olarak; bu işlemlere uygulanacak emsal sayılar ise 492 sayılı Kanuna bağlı;

             (2) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      3,9

             (5) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      1,38

             (6) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      0,4

             (7) sayılı tarifenin II. Bölümündeki miktarlar için            1,14

olarak belirlenmiştir.

Tebliğ ve ilan olunur.

İçerik 2:

 

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 79 uncu maddesinde, Konsolosluk Harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçların, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerdeki maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler 1/1/2010 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden tespit edilmiştir.

Bu değişiklikler karşısında, konsolosluklarımızca döviz cinsinden alınmakta olan harç miktarlarının hesaplanmasına esas olacak döviz kuru ve emsal sayılarının yeniden tespit edilmesine gerek duyulmuştur.

Yukarıda belirtilen hükümlerin Bakanlığımıza tanıdığı yetkiye dayanılarak, 1/1/2010 tarihinden itibaren Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarımızın yapacağı işlemlerden alınacak harç miktarlarının hesaplanmasına esas olacak döviz kuru 1 ABD Doları = 1.50 TL olarak; bu işlemlere uygulanacak emsal sayılar ise 492 sayılı Kanuna bağlı;

             (2) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      3,9

             (5) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      1,38

             (6) sayılı tarifedeki miktarlar için                                      0,4

             (7) sayılı tarifenin II. Bölümündeki miktarlar için            1,14

olarak belirlenmiştir.

Tebliğ ve ilan olunur.

Resmi Gazete No: 21453 Resmi Gazete Tarihi: Cumartesi, 2 Ocak, 1993 Adı: UID: 9DHIZSFQS7IMLAZN
İçerik:

 

Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkındaki 3824 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine 1/1/1993 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere fıkralar eklenmiş ve yapılan bu düzenleme sonucu sözkonusu madde metni aşağıdaki şekli almıştır.

"Kayıtlı değer:

Madde 63 _ Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" deyimi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tesbit edilen vergi değerlerini ifade eder.

Bu Kanunun uygulanmasında , vergi değerinin tespitinde aşağıdaki hususlar ayrıca dikkate alınır.

a) Kayıtlı değer (emlak vergisi değeri), beyan dönemini takip eden yıllarda Emlâk Vergisi Kanunu hükümlerine göre hesaplanacak değerden az olmamak üzere mükellef tarafından beyan edilen değerin, her yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenmiş olan "yeniden değerleıne oranı"nda artırılması suretiyle tespit olunur.

b) Yeniden değerleme oranı; daha önce yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından emlak vergisi veya tapu ve kadastro harcına esas olmak üzere beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanına uygulanır.

c) Yeni inşa edilen binalarda harca esas değerin hesaplanmasında, Emlak Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre arsa veya arsa payı (arazi dahil) değeri olarak daha önce beyan edilmiş olan değere "yeniden değerleme oranı" uygulanmak suretiyle tespit olunan, değer esas alınır.

d) Tapu ve kadastro harcı, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.

e) Mükelleflerin yukarıdaki hükümlere göre tespit edilecek değerlerden daha düşük beyanda bulunmaları halinde; harcın hesabında yeniden değerleme oranı uygulanarak tespit edilecek değerler esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilir.

f) Harcın hesabında yüzbin liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.

Bakanlar Kurulu, kalkınmada öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde artış oranını (0) sıfır (sıfır dahil) ile yeniden değerleme oranı arasında tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki kalkınmada birinci ve ikinci derecede öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir.

Bu maddenin uygulanmasında işlemin yapıldığı yıl için herhangi bir artış oranı dikkate alınmaz. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir."

Öte yandan, bu Kanunun verdiği yetkiye istinaden 31/12/1992 gün ve 21452 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 19/12/1992 tarihli ve 92/3899 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki Kararda,

"Madde 1 _ Vergi değerinin tespitinde artış oranı, Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranlarının;

l) Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde % 25'i nispetinde,

2) Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde % 50'si nispetinde,

3) Emlak Vergisi Kanunununa göre arazi olarak vergilendirilen,

a) Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde % 0 nispetinde,

b) Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde % 10'u nispetinde,

c) Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki tarım arazilerinde % 25'i nispetinde, uygulanır.

Madde 2_ Bu Karar 1/1/1993 tarihinde yürürlüğe girer" denilmiştir.

Mezkur Kanun ve Bakanlar Kurulu Kararının 1/1/1993 tarihinden itibaren uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek görülmüştür.

I _ GENEL AÇIKLAMALAR

492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde belirtilen kayıtlı değer deyimi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit edilen vergi değerini ifade etmektedir. Vergi Usul Kanununun birinci maddesinde vergi değerinin Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre belirleneceği hükmü yer almıştır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinde ise vergi değeri, emlak vergisinin mevzuuna giren bina ve arazinin rayiç bedeli olarak tanımlanmıştır.

Bu hükümlere göre, kayıtlı değer deyimi emlak vergisi değerini, emlak vergisi değeri de rayiç bedeli ifade etmektedir.

Yapılan düzenleme ile tapu harcı uygulaması açısından kayıtlı değer; beyan dönemini takip eden yılda, Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre beyan olunan emlak vergisi değerine, takip eden yıllarda ise bir önceki yıl için belirlenen değere, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle tespit olunacaktır.

Gayrimenkulün, emlak vergisi dönemi içinde tapu harcı hesaplanmasını gerektirir bir muameleye tabi tutulması halinde, (alım-satım, inşa, veraseten intikal vs.) işlemin meydana geldiği yılı takip eden yıldan itibaren yeniden değerleme oranı;

a) Tapu harcına esas olmak üzere beyan olunan,

b) Gayrimenkulü iktisap edenin verdiği emlak vergisi beyannamesinde beyan edilen ve emlak vergisi tarhına esas olan,

c) Yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan,

değerlerden en yükseğine uygulanacaktır.

Tapuda yapılan işlemler sırasında, tapu memurlarınca; devir ve iktisap dolayısıyla mükelleflerce bildirilen değerin bu gayrimenkulun emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunacak değerden düşük olmaması gerektiği, aksi halde, fark üzerinden alınması icabeden harcın kusur cezası ve gecikme faizi ile birlikte aranılacağı işlemin yapılması sırasında mükelleflere hatırlatılacaktır. Bu işlemler sırasında mükelleften emlak vergisi değerini tevsik edici herhangi bir belge istenmeyecektir.

Uygulama emlak vergisi beyan dönemleri ile sınırlı olacaktır. Emlak vergisi genel beyan dönemi nedeniyle bir emlak vergisi değeri esas alınarak başlıyan dört yıllık süre sonunda yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle oluşan değer ile, bu dönemi takip eden emlak vergisi genel beyan döneminde mükelleflerin emlak vergisi beyannameleri ile (veya emlak vergisi asgari beyan değeri üzerinden Emlak Vergisi Kanununun 32 nci maddesine göre idarece yapılacak tarhiyatlarda belirlenecek değer) beyan edecekleri değer arasında herhangi hir karşılaştırma yapılmayacaktır. Bir başka ifade ile, yeniden değerleme oranı uygulaması dört yıllık emlak vergisi dönemi için müstakil olarak uygulanacaktır. Emlak vergisi genel beyan döneminin dört yıldan erkene alınması halinde katsayı uygulaması kısa dönem itibariyle hesaplanacaktır.

II _ 1/1/1993 TARİHİNDEN İTİBAREN YAPILACAK UYGULAMA

213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca yeniden değerleme oranı 1992 yılı için

% 61,5 olarak tespit edilmiştir.

1. Normal Yörelerde Uygulama :

Kalkınmada öncelikli yöreler dışında kalan yörelerde 1/1/1993 tarihinden itibaren, tapu harcı hesabına esas olmak üzere hesaplanacak kayıtlı değer, 1992 yılına ait emlak vergisi tarhına esas olan değerin, 1992 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle tespit edilecektir. Mükellefler hesaplanan bu değerden daha düşük bir beyanda bulunamayacaklardır.

ÖRNEK:











1990 yılı emlak vergisi değeri
10.000.000.-
(Genel beyan) 
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (10.000.000X% 61,5=6.150.000.- 
10.000.000+6.150.000=)
16.150.000.-


1990 yılı genel beyan döneminde emlak vergisi değeri 10.000.000.- lira olarak beyan olunan gayrimenkulün 1993 yılında tapu harcı tahsilini gerektiren bir işleme tabi tutulması halinde, tapu harcı matrahı olarak beyan olunacak değer 16.150.000.-liradan az olamayacaktır.

Arsa üzerine inşa olunan binalar nedeniyle 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin 13/a maddesine göre hesaplanacak harcın matrahı, bina değerini oluşturan arsa veya arsa payına ait 1992 yılı emlak vergisi değerine, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda yeniden değerleme oranı uygulanıp bulunan 1993 yılı kayıtlı değeri ile bina değerinin toplanması suretiyle belirlenecektir.

2. Kalkınmada öncelikli Yörelerde ve Tarım Arazilerinde Uygulama :

Bakanlar Kurulu Kararının Eki Karar'da öngörüldüğü şekilde kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde yeniden değerleme oranı,







1992 yılı için(% 61,5x% 25=)% 15,375
Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde yeniden değerleme oranı
1992 yılı için% 61,5x% 50=% 30,375


olarak uygulanacaktır.

Bakanlar Kurulu Kararında kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde uygulanacak yeniden değerleme oranı sıfır nispetinde tesbit edildiğinden, bu yörelerdeki tarım arazilerinin emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır.

Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı ,







1992 yılı için(% 61,5x% 10=)% 6,15
Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı
1992 yılı için(% 61,5x% 25=)% 15,375


olarak uygulanacaktır.

Kalkınmada öncelikli yörelerdeki gayrimenkuller ile tarım arazilerinin 1993 yılına ait kayıtlı değeri, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde hesaplanacaktır. Uygulamada tarım arazisi deyimi Emlak Vergisi Kanununa göre arazi olarak vergilendirilen gayrimenkulleri ifade etmektedir.

III _ TAPU DAİRELERİ, BELEDİYELER VE NOTERLERCE YAPILACAK İŞLEMLER :

492 sayılı Harçlar Kanununun Mükerrer 69 uncu maddesinde "Tapu ve kadastro idareleri, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün harca esas tutulan değerini ve vasıflarını, noterler de düzenledikleri veya tasdik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini şekil ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirmekle mükelleftirler.

Bu kanuna göre bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150 inci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan ceza hükmolunur."

denilmiştir.

Bu hususta 31/12/1985 tarihli ve 18975 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin "Sorumluluk" başlıklı dördüncü bölümünün 3 üncü kısmında gerekli açıklamalar yapılmıştır.

1/1/1993 tarihinden itibaren başlanacak uygulamada da aynı esaslar dahilinde hareket edilecektir.

Ancak tebliğde bahsedilen yollama listeleri yerine 1/1/1993 tarihinden itibaren "Gayrimenkullerle İlgili Olarak Tapu Sicil Müdürlükleri Tarafından Doldurulacak Bilgi Formu (1 No.lu)" düzenlenecektir. Bu konuda gerekli açıklama 25/12/1992 gün ve 21446 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 220 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunun Genel Tebliğinde yapılmıştır.

Buna göre, tapu sicil müdürlükleri tapu harcına esas olan işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde 5 örnek olarak düzenlenecek olan bilgi formunun birinci örneğini Maliye ve Gümrük Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Vergi İstihbarat Şubesine, ikinci ve üçüncü örneğini ilgili belediye başkanlığına, dördüncü örneğini, bir aylık dönem içinde kullanılan formların belirtildiği liste ile birlikte ilgili vergi dairesine göndereceklerdir. Beşinci örnek ise tapu dairesinde yapılan işleme ait evraklarla birlikte dosyasında saklanacaktır.

Belediye, tapu sicil müdürlüğü tarafından iki örnek olarak gönderilen formuna doldurup onayladıktan sonra bir örneğini, formun kendilerine ulaştığı tarihi izleyen 15 gün içinde ilgili vergi dairesine gönderecektir.

Bilgi formlarını belirlenen sürelerde düzenlemeyen, istenilen bilgileri vermeyen, eksik, yanlış veya yanıltıcı olarak veren yetkili makam ve memurlar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 361 inci maddesi gereğince işlem yapılacaktır.

IV _ VERGİ DAiRESİNCE YAPILACAK iŞLEMLER

Bilindiği üzere, 1/1/1993 tarihinden önce gayrimenkulün mükelleflerce tapu harcı matrahı olarak beyan edilen değeri, gayrimenkulün emlak vergisi değeri ile mukayese edilmekteydi. 1/1/1993 tarihinden itabaren sözkonusu mukayese, tebliğin yukarıda yer alan bölümlerinde açıklanan usul ve esaslar dahilinde hesaplanacak kayıtlı değerle yapılacaktır.

Vergi dairesi, kendisine intikal eden bilgi formlarını birleştirip formun arkasında yer alan tablo üzerinde işleme konu olan gayrimenkulün, işlem tarihi itibariyle yeniden değerleme oranı uygulayarak kayıtlı değerini hesaplayıp bu değer ile tapuda beyan olunan değeri karşılaştıracaktır. Mükellef yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan kayıtlı değerden daha düşük beyanda bulunmuş ise, harç yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer üzerinden hesaplanıp aradaki fark kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilecektir.

Tapu harcı, ilgili vergi dairesine beyanname verilmek suretiyle tahsil olunan işlemlerde, (tarifenin 13/a ve 20/a fıkrasının ikinci paragrafına göre tapusuz gayrimenkullerden heyannamenin verilmesi sırasında mükellefe; beyan edilen emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunan değerden düşük beyanda bulunulmayacağı, bu değerden düşük beyanda bulunması halinde aradaki fark üzerinden kusur cezası ve gecikme faizi ile birlikte harç aranılacağı hatırlatılacaktır. Mükelleflerden bu işlemler sırasında emlak vergisi değerini tevsik edici herhangi bir belge aranılmayacaktır.

Yapılacak tarhiyatlarda 100.000.- liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmayacak, 100.000.- liraya kadar olan matrah farkları için ikmal tarhiyat yapılmayacaktır.

V _ UYGULAMAYA YÖNELİK ÖRNEKLER :

Örnek 1 _ Mükellef (A) 1971 yılında iktisap ettiği gayrimenkulünü 1993 yılında satmıştır. Mükellefin 1990 genel beyan döneminde gayrimenkulü için beyan ettiği emlak vergisi değeri 30.000.000.- liradır. Satılan bu gayrimenkul için 1993 yılında tapu harcı matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
30.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oran
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (30.000.000X% 61,5=18.450.000.- 
30.000.000+18.450.000=)
48.450.000.-


1993 yılında satışa konu gayrimenkulün tapu harcı matrahına esas olan değeri 48.450.000.- liranın altında olamayacaktır.

1990 genel beyan dneminde emlak vergisi beyannamesi verilmemesi halinde ise yeniden değerleme oranı 1990 genel heyan dönemi için Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilecek asgari beyan değerine uygulanacaktır.

Örnek: 2 - Mükellef (A) 1980 yılında iktisap ettiği gayrimenkulü için 1990 genel beyan döneminde 15.000.000.- lira değer beyan etmiş ve 1991 yılında 16.000.000.- liraya (B)'ye satmış, (B) tarafından verilen emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 16.000.000.- lira beyan edilmiştir. Yine (B) aynı gayrimenkulü 1993 yılında (C)'ye satmıştır. Bu satış sırasında tapu harcının matrahına esas olacak değer ne olmalıdır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
15.000.000
1992 yılı emlak vergisi değeri
16.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (16.000.000X% 61,5=)
25.840.000.-


1993 yılında satılan gayrimenkul için tapu harcı matrahına esas olan değer 25.840.000.- liranın altında olamayacaktır. Olayda, gayrimenkul 1991 yılında satılmış ve emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 16.000.000.- lira beyan edilmiştir. 1993 yılına ait kayıtlı değerin hesabında bu değer dikkate alınacaktır.

Örnek: 3 - Mükellef (A) 1990 genel döneminde 40.000.000.- lira değer beyan ettiği gayrimenkulünü 1991 yılında 55.000.000.- liraya (B)'ye satmıştır. (B) iktisap ettiği gayrimenkulü için 1991 yılında verdiği emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 80.000.000.- lira değer beyan etmiştir. (B) bu gayrimenkulü 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcı matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
40.000.000
1992 yılı emlak vergisi değeri
80.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (80.000.000X% 61,5=)
129.200.000.-


Olayda, 1991 yılı için verilen değişiklik beyannamesinde 80.000.000.- lira beyan edildiğinden yeniden değerleme oranı, 80.000.000.- liraya uygulanmıştır. Dolayısıyla 1993 yılında tapu harcının matrahı 129.200.000.- liradan az olmayacaktır.

Örnek : 4- Mükellef (A) 1989 yılında iktisap ettiği ve 1990 genel beyan döneminde 10.000.000.- lira değer beyan ettiği arsası üzerine 1993 yılında bina inşa etmiş ve vergi dairesine verdiği 2 nolu harç beyannamesinde 10.000.000.- lira arsa payı değeri + 50.000.000.- lira bina değeri = 60.000.000.- lira değer beyan etmiştir. Tapu harcı hangi değer üzerinden hesaplanacaktır?

















Çözüm: 
1990 yılı arsa payı değeri:
10.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi (arsa) değeri
10.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı (arsa) değeri 
(10.000.000X % 61,5=)
16.150.000.-
Gayrimenkulün 1993 yılında bina değeri:
50.000.000.-
Gayrimenkulün 1993 yılı tapu harcının matrahına esas değeri: 

16.150.000.-TL.+50.000.000.- TL.=66.150.000.- liradan az olamayacaktır.

Örnek : 5- Mükellef (A) sahibi bulunduğu gayrimenkulü için 1990 genel beyan döneminde 70.000.000.- lira değer beyan etmiş ve 1993 yılında vefat etmiştir. Sözkonusu gayrimenkulün mirasçılar adına tapuya tescilinde tapu harcının matrahı ne şekilde hesaplanacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
70.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
70.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (70.000.000X% 61,5=)
113.050.000.-

Gayrimenkulün mirasçılar adına tapuya tescilinde, 113.050.000.- lira üzerinden tapu harcı hesaplanacaktır.

Örnek : 6 - Mükellef (A) kalkınmada birinci derecede öncelikli yörede bulunan ve 1990 genel beyan döneminde 10.000.000.- lira değer beyan ettiği binasını 1993 yılında satmıştır 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
10.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
10.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 15,375
1993 yılı kayıtlı değeri (10.000.000X% 15,375=)
11.537.500.-

1993 yılında satılan gayrimenkul için tapu harcı matrahına esas olan değer 11.537.500.- liradan az olamayacaktır.

Örnekte Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yöreler için tespit olunan yeniden değerleme oranı (% 61,5X% 25=) % 15,375 oranı ile hesaplama yapılmıştır.

Örnek 7 - Mükellef (A) maliki bulunduğu ve 1990 genel beyan döneminde 20.000.000.- lira değer beyan ettiği kalkınmada ikinci derecede öncelikli yöredeki tarım arazisini 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
20.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
20.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 6,15
1993 yılı kayıtlı değeri (20.000.000X%6,15=)
21.230.000.-

1993 yılında satılan arazi için tapu harcı matrahına esas olan değer 21.230.000 liradan az olamayacaktır.

Örnekte Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki arazi için tespit olunan yeniden değerleme oranı (% 61,5x% 10=) % 6,15 oranı ile hesaplama yapılmıştır.

Örnek 8: Mükellef (A) Maliki bulunduğu ve 1990 genel beyan döneminde 15.000.000.-Lira değer beyan ettiği kalkınmada birinci derecede öncelikli yöredeki tarım arazisini 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır.









Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
15.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 0
1993 yılı kayıtlı değeri
15.000.000.-


Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı % 10 nispetinde tespit olunduğundan sözkonusu gayrimenkul için yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır. Ancak beyan edilen bu değer gayrimenkulün satış bedeli ile mukayese edilecektir.

Yukarıda sekiz madde halinde uygulamaya yönelik olarak verilen örnekler Kanunun yürürlüğe gireceği 1993 yılına ait işlemlere yönelik bulunmaktadır.

Örneklerde hesaplanan kayıtlı değerin tapu harcının matrahı olması halinde, 100.000 liraya kadar olan matrah kesirleri atıldıktan sonra harç hesaplanacaktır.

1994 yılında 7. emlak vergisi genel beyan dönemi başlayacaktır. Bu yılda emlak vergisi mükellefleri ilgili belediyelere verecekleri emlak vergisi beyannamesi ile gayrimenkullerinin emlak vergisi değerlerini yeniden belirleyeceklerdir.

Tebliğin, birinci ve ikinci bölümünde açıklandığı gibi, 1994 yılında mükellefler tarafından tapu harcı matrah olarak beyan olunan değerler, genel beyan nedeniyle beyan olunan ve emlak vergisi tarhına esas olan değerle mukayese edilecektir.

Emlak vergisi genel beyan döneminin başlangıç yıllarında (1994 yılında) yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır. Genel beyan döneminin takip eden yıllarında ise bu tebliğde açıklanan usul ve esaslar dahilinde uygulamaya devam edilecektir.

Tebliğ olunur.

İçerik 1:

 

Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkındaki 3824 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine 1/1/1993 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere fıkralar eklenmiş ve yapılan bu düzenleme sonucu sözkonusu madde metni aşağıdaki şekli almıştır.

"Kayıtlı değer:

Madde 63 _ Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" deyimi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tesbit edilen vergi değerlerini ifade eder.

Bu Kanunun uygulanmasında , vergi değerinin tespitinde aşağıdaki hususlar ayrıca dikkate alınır.

a) Kayıtlı değer (emlak vergisi değeri), beyan dönemini takip eden yıllarda Emlâk Vergisi Kanunu hükümlerine göre hesaplanacak değerden az olmamak üzere mükellef tarafından beyan edilen değerin, her yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenmiş olan "yeniden değerleıne oranı"nda artırılması suretiyle tespit olunur.

b) Yeniden değerleme oranı; daha önce yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından emlak vergisi veya tapu ve kadastro harcına esas olmak üzere beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanına uygulanır.

c) Yeni inşa edilen binalarda harca esas değerin hesaplanmasında, Emlak Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre arsa veya arsa payı (arazi dahil) değeri olarak daha önce beyan edilmiş olan değere "yeniden değerleme oranı" uygulanmak suretiyle tespit olunan, değer esas alınır.

d) Tapu ve kadastro harcı, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.

e) Mükelleflerin yukarıdaki hükümlere göre tespit edilecek değerlerden daha düşük beyanda bulunmaları halinde; harcın hesabında yeniden değerleme oranı uygulanarak tespit edilecek değerler esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilir.

f) Harcın hesabında yüzbin liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.

Bakanlar Kurulu, kalkınmada öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde artış oranını (0) sıfır (sıfır dahil) ile yeniden değerleme oranı arasında tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki kalkınmada birinci ve ikinci derecede öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir.

Bu maddenin uygulanmasında işlemin yapıldığı yıl için herhangi bir artış oranı dikkate alınmaz. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir."

Öte yandan, bu Kanunun verdiği yetkiye istinaden 31/12/1992 gün ve 21452 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 19/12/1992 tarihli ve 92/3899 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki Kararda,

"Madde 1 _ Vergi değerinin tespitinde artış oranı, Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranlarının;

l) Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde % 25'i nispetinde,

2) Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde % 50'si nispetinde,

3) Emlak Vergisi Kanunununa göre arazi olarak vergilendirilen,

a) Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde % 0 nispetinde,

b) Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde % 10'u nispetinde,

c) Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki tarım arazilerinde % 25'i nispetinde, uygulanır.

Madde 2_ Bu Karar 1/1/1993 tarihinde yürürlüğe girer" denilmiştir.

Mezkur Kanun ve Bakanlar Kurulu Kararının 1/1/1993 tarihinden itibaren uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek görülmüştür.

I _ GENEL AÇIKLAMALAR

492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde belirtilen kayıtlı değer deyimi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit edilen vergi değerini ifade etmektedir. Vergi Usul Kanununun birinci maddesinde vergi değerinin Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre belirleneceği hükmü yer almıştır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinde ise vergi değeri, emlak vergisinin mevzuuna giren bina ve arazinin rayiç bedeli olarak tanımlanmıştır.

Bu hükümlere göre, kayıtlı değer deyimi emlak vergisi değerini, emlak vergisi değeri de rayiç bedeli ifade etmektedir.

Yapılan düzenleme ile tapu harcı uygulaması açısından kayıtlı değer; beyan dönemini takip eden yılda, Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre beyan olunan emlak vergisi değerine, takip eden yıllarda ise bir önceki yıl için belirlenen değere, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle tespit olunacaktır.

Gayrimenkulün, emlak vergisi dönemi içinde tapu harcı hesaplanmasını gerektirir bir muameleye tabi tutulması halinde, (alım-satım, inşa, veraseten intikal vs.) işlemin meydana geldiği yılı takip eden yıldan itibaren yeniden değerleme oranı;

a) Tapu harcına esas olmak üzere beyan olunan,

b) Gayrimenkulü iktisap edenin verdiği emlak vergisi beyannamesinde beyan edilen ve emlak vergisi tarhına esas olan,

c) Yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan,

değerlerden en yükseğine uygulanacaktır.

Tapuda yapılan işlemler sırasında, tapu memurlarınca; devir ve iktisap dolayısıyla mükelleflerce bildirilen değerin bu gayrimenkulun emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunacak değerden düşük olmaması gerektiği, aksi halde, fark üzerinden alınması icabeden harcın kusur cezası ve gecikme faizi ile birlikte aranılacağı işlemin yapılması sırasında mükelleflere hatırlatılacaktır. Bu işlemler sırasında mükelleften emlak vergisi değerini tevsik edici herhangi bir belge istenmeyecektir.

Uygulama emlak vergisi beyan dönemleri ile sınırlı olacaktır. Emlak vergisi genel beyan dönemi nedeniyle bir emlak vergisi değeri esas alınarak başlıyan dört yıllık süre sonunda yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle oluşan değer ile, bu dönemi takip eden emlak vergisi genel beyan döneminde mükelleflerin emlak vergisi beyannameleri ile (veya emlak vergisi asgari beyan değeri üzerinden Emlak Vergisi Kanununun 32 nci maddesine göre idarece yapılacak tarhiyatlarda belirlenecek değer) beyan edecekleri değer arasında herhangi hir karşılaştırma yapılmayacaktır. Bir başka ifade ile, yeniden değerleme oranı uygulaması dört yıllık emlak vergisi dönemi için müstakil olarak uygulanacaktır. Emlak vergisi genel beyan döneminin dört yıldan erkene alınması halinde katsayı uygulaması kısa dönem itibariyle hesaplanacaktır.

II _ 1/1/1993 TARİHİNDEN İTİBAREN YAPILACAK UYGULAMA

213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca yeniden değerleme oranı 1992 yılı için

% 61,5 olarak tespit edilmiştir.

1. Normal Yörelerde Uygulama :

Kalkınmada öncelikli yöreler dışında kalan yörelerde 1/1/1993 tarihinden itibaren, tapu harcı hesabına esas olmak üzere hesaplanacak kayıtlı değer, 1992 yılına ait emlak vergisi tarhına esas olan değerin, 1992 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle tespit edilecektir. Mükellefler hesaplanan bu değerden daha düşük bir beyanda bulunamayacaklardır.

ÖRNEK:











1990 yılı emlak vergisi değeri
10.000.000.-
(Genel beyan) 
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (10.000.000X% 61,5=6.150.000.- 
10.000.000+6.150.000=)
16.150.000.-


1990 yılı genel beyan döneminde emlak vergisi değeri 10.000.000.- lira olarak beyan olunan gayrimenkulün 1993 yılında tapu harcı tahsilini gerektiren bir işleme tabi tutulması halinde, tapu harcı matrahı olarak beyan olunacak değer 16.150.000.-liradan az olamayacaktır.

Arsa üzerine inşa olunan binalar nedeniyle 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin 13/a maddesine göre hesaplanacak harcın matrahı, bina değerini oluşturan arsa veya arsa payına ait 1992 yılı emlak vergisi değerine, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda yeniden değerleme oranı uygulanıp bulunan 1993 yılı kayıtlı değeri ile bina değerinin toplanması suretiyle belirlenecektir.

2. Kalkınmada öncelikli Yörelerde ve Tarım Arazilerinde Uygulama :

Bakanlar Kurulu Kararının Eki Karar'da öngörüldüğü şekilde kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde yeniden değerleme oranı,







1992 yılı için(% 61,5x% 25=)% 15,375
Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde yeniden değerleme oranı
1992 yılı için% 61,5x% 50=% 30,375


olarak uygulanacaktır.

Bakanlar Kurulu Kararında kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde uygulanacak yeniden değerleme oranı sıfır nispetinde tesbit edildiğinden, bu yörelerdeki tarım arazilerinin emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır.

Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı ,







1992 yılı için(% 61,5x% 10=)% 6,15
Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı
1992 yılı için(% 61,5x% 25=)% 15,375


olarak uygulanacaktır.

Kalkınmada öncelikli yörelerdeki gayrimenkuller ile tarım arazilerinin 1993 yılına ait kayıtlı değeri, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde hesaplanacaktır. Uygulamada tarım arazisi deyimi Emlak Vergisi Kanununa göre arazi olarak vergilendirilen gayrimenkulleri ifade etmektedir.

III _ TAPU DAİRELERİ, BELEDİYELER VE NOTERLERCE YAPILACAK İŞLEMLER :

492 sayılı Harçlar Kanununun Mükerrer 69 uncu maddesinde "Tapu ve kadastro idareleri, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün harca esas tutulan değerini ve vasıflarını, noterler de düzenledikleri veya tasdik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini şekil ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirmekle mükelleftirler.

Bu kanuna göre bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150 inci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan ceza hükmolunur."

denilmiştir.

Bu hususta 31/12/1985 tarihli ve 18975 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin "Sorumluluk" başlıklı dördüncü bölümünün 3 üncü kısmında gerekli açıklamalar yapılmıştır.

1/1/1993 tarihinden itibaren başlanacak uygulamada da aynı esaslar dahilinde hareket edilecektir.

Ancak tebliğde bahsedilen yollama listeleri yerine 1/1/1993 tarihinden itibaren "Gayrimenkullerle İlgili Olarak Tapu Sicil Müdürlükleri Tarafından Doldurulacak Bilgi Formu (1 No.lu)" düzenlenecektir. Bu konuda gerekli açıklama 25/12/1992 gün ve 21446 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 220 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunun Genel Tebliğinde yapılmıştır.

Buna göre, tapu sicil müdürlükleri tapu harcına esas olan işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde 5 örnek olarak düzenlenecek olan bilgi formunun birinci örneğini Maliye ve Gümrük Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Vergi İstihbarat Şubesine, ikinci ve üçüncü örneğini ilgili belediye başkanlığına, dördüncü örneğini, bir aylık dönem içinde kullanılan formların belirtildiği liste ile birlikte ilgili vergi dairesine göndereceklerdir. Beşinci örnek ise tapu dairesinde yapılan işleme ait evraklarla birlikte dosyasında saklanacaktır.

Belediye, tapu sicil müdürlüğü tarafından iki örnek olarak gönderilen formuna doldurup onayladıktan sonra bir örneğini, formun kendilerine ulaştığı tarihi izleyen 15 gün içinde ilgili vergi dairesine gönderecektir.

Bilgi formlarını belirlenen sürelerde düzenlemeyen, istenilen bilgileri vermeyen, eksik, yanlış veya yanıltıcı olarak veren yetkili makam ve memurlar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 361 inci maddesi gereğince işlem yapılacaktır.

IV _ VERGİ DAiRESİNCE YAPILACAK iŞLEMLER

Bilindiği üzere, 1/1/1993 tarihinden önce gayrimenkulün mükelleflerce tapu harcı matrahı olarak beyan edilen değeri, gayrimenkulün emlak vergisi değeri ile mukayese edilmekteydi. 1/1/1993 tarihinden itabaren sözkonusu mukayese, tebliğin yukarıda yer alan bölümlerinde açıklanan usul ve esaslar dahilinde hesaplanacak kayıtlı değerle yapılacaktır.

Vergi dairesi, kendisine intikal eden bilgi formlarını birleştirip formun arkasında yer alan tablo üzerinde işleme konu olan gayrimenkulün, işlem tarihi itibariyle yeniden değerleme oranı uygulayarak kayıtlı değerini hesaplayıp bu değer ile tapuda beyan olunan değeri karşılaştıracaktır. Mükellef yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan kayıtlı değerden daha düşük beyanda bulunmuş ise, harç yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer üzerinden hesaplanıp aradaki fark kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilecektir.

Tapu harcı, ilgili vergi dairesine beyanname verilmek suretiyle tahsil olunan işlemlerde, (tarifenin 13/a ve 20/a fıkrasının ikinci paragrafına göre tapusuz gayrimenkullerden heyannamenin verilmesi sırasında mükellefe; beyan edilen emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunan değerden düşük beyanda bulunulmayacağı, bu değerden düşük beyanda bulunması halinde aradaki fark üzerinden kusur cezası ve gecikme faizi ile birlikte harç aranılacağı hatırlatılacaktır. Mükelleflerden bu işlemler sırasında emlak vergisi değerini tevsik edici herhangi bir belge aranılmayacaktır.

Yapılacak tarhiyatlarda 100.000.- liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmayacak, 100.000.- liraya kadar olan matrah farkları için ikmal tarhiyat yapılmayacaktır.

V _ UYGULAMAYA YÖNELİK ÖRNEKLER :

Örnek 1 _ Mükellef (A) 1971 yılında iktisap ettiği gayrimenkulünü 1993 yılında satmıştır. Mükellefin 1990 genel beyan döneminde gayrimenkulü için beyan ettiği emlak vergisi değeri 30.000.000.- liradır. Satılan bu gayrimenkul için 1993 yılında tapu harcı matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
30.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oran
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (30.000.000X% 61,5=18.450.000.- 
30.000.000+18.450.000=)
48.450.000.-


1993 yılında satışa konu gayrimenkulün tapu harcı matrahına esas olan değeri 48.450.000.- liranın altında olamayacaktır.

1990 genel beyan dneminde emlak vergisi beyannamesi verilmemesi halinde ise yeniden değerleme oranı 1990 genel heyan dönemi için Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilecek asgari beyan değerine uygulanacaktır.

Örnek: 2 - Mükellef (A) 1980 yılında iktisap ettiği gayrimenkulü için 1990 genel beyan döneminde 15.000.000.- lira değer beyan etmiş ve 1991 yılında 16.000.000.- liraya (B)'ye satmış, (B) tarafından verilen emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 16.000.000.- lira beyan edilmiştir. Yine (B) aynı gayrimenkulü 1993 yılında (C)'ye satmıştır. Bu satış sırasında tapu harcının matrahına esas olacak değer ne olmalıdır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
15.000.000
1992 yılı emlak vergisi değeri
16.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (16.000.000X% 61,5=)
25.840.000.-


1993 yılında satılan gayrimenkul için tapu harcı matrahına esas olan değer 25.840.000.- liranın altında olamayacaktır. Olayda, gayrimenkul 1991 yılında satılmış ve emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 16.000.000.- lira beyan edilmiştir. 1993 yılına ait kayıtlı değerin hesabında bu değer dikkate alınacaktır.

Örnek: 3 - Mükellef (A) 1990 genel döneminde 40.000.000.- lira değer beyan ettiği gayrimenkulünü 1991 yılında 55.000.000.- liraya (B)'ye satmıştır. (B) iktisap ettiği gayrimenkulü için 1991 yılında verdiği emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 80.000.000.- lira değer beyan etmiştir. (B) bu gayrimenkulü 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcı matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
40.000.000
1992 yılı emlak vergisi değeri
80.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (80.000.000X% 61,5=)
129.200.000.-


Olayda, 1991 yılı için verilen değişiklik beyannamesinde 80.000.000.- lira beyan edildiğinden yeniden değerleme oranı, 80.000.000.- liraya uygulanmıştır. Dolayısıyla 1993 yılında tapu harcının matrahı 129.200.000.- liradan az olmayacaktır.

Örnek : 4- Mükellef (A) 1989 yılında iktisap ettiği ve 1990 genel beyan döneminde 10.000.000.- lira değer beyan ettiği arsası üzerine 1993 yılında bina inşa etmiş ve vergi dairesine verdiği 2 nolu harç beyannamesinde 10.000.000.- lira arsa payı değeri + 50.000.000.- lira bina değeri = 60.000.000.- lira değer beyan etmiştir. Tapu harcı hangi değer üzerinden hesaplanacaktır?

















Çözüm: 
1990 yılı arsa payı değeri:
10.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi (arsa) değeri
10.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı (arsa) değeri 
(10.000.000X % 61,5=)
16.150.000.-
Gayrimenkulün 1993 yılında bina değeri:
50.000.000.-
Gayrimenkulün 1993 yılı tapu harcının matrahına esas değeri: 

16.150.000.-TL.+50.000.000.- TL.=66.150.000.- liradan az olamayacaktır.

Örnek : 5- Mükellef (A) sahibi bulunduğu gayrimenkulü için 1990 genel beyan döneminde 70.000.000.- lira değer beyan etmiş ve 1993 yılında vefat etmiştir. Sözkonusu gayrimenkulün mirasçılar adına tapuya tescilinde tapu harcının matrahı ne şekilde hesaplanacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
70.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
70.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (70.000.000X% 61,5=)
113.050.000.-

Gayrimenkulün mirasçılar adına tapuya tescilinde, 113.050.000.- lira üzerinden tapu harcı hesaplanacaktır.

Örnek : 6 - Mükellef (A) kalkınmada birinci derecede öncelikli yörede bulunan ve 1990 genel beyan döneminde 10.000.000.- lira değer beyan ettiği binasını 1993 yılında satmıştır 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
10.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
10.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 15,375
1993 yılı kayıtlı değeri (10.000.000X% 15,375=)
11.537.500.-

1993 yılında satılan gayrimenkul için tapu harcı matrahına esas olan değer 11.537.500.- liradan az olamayacaktır.

Örnekte Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yöreler için tespit olunan yeniden değerleme oranı (% 61,5X% 25=) % 15,375 oranı ile hesaplama yapılmıştır.

Örnek 7 - Mükellef (A) maliki bulunduğu ve 1990 genel beyan döneminde 20.000.000.- lira değer beyan ettiği kalkınmada ikinci derecede öncelikli yöredeki tarım arazisini 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
20.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
20.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 6,15
1993 yılı kayıtlı değeri (20.000.000X%6,15=)
21.230.000.-

1993 yılında satılan arazi için tapu harcı matrahına esas olan değer 21.230.000 liradan az olamayacaktır.

Örnekte Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki arazi için tespit olunan yeniden değerleme oranı (% 61,5x% 10=) % 6,15 oranı ile hesaplama yapılmıştır.

Örnek 8: Mükellef (A) Maliki bulunduğu ve 1990 genel beyan döneminde 15.000.000.-Lira değer beyan ettiği kalkınmada birinci derecede öncelikli yöredeki tarım arazisini 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır.









Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
15.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 0
1993 yılı kayıtlı değeri
15.000.000.-


Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı % 10 nispetinde tespit olunduğundan sözkonusu gayrimenkul için yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır. Ancak beyan edilen bu değer gayrimenkulün satış bedeli ile mukayese edilecektir.

Yukarıda sekiz madde halinde uygulamaya yönelik olarak verilen örnekler Kanunun yürürlüğe gireceği 1993 yılına ait işlemlere yönelik bulunmaktadır.

Örneklerde hesaplanan kayıtlı değerin tapu harcının matrahı olması halinde, 100.000 liraya kadar olan matrah kesirleri atıldıktan sonra harç hesaplanacaktır.

1994 yılında 7. emlak vergisi genel beyan dönemi başlayacaktır. Bu yılda emlak vergisi mükellefleri ilgili belediyelere verecekleri emlak vergisi beyannamesi ile gayrimenkullerinin emlak vergisi değerlerini yeniden belirleyeceklerdir.

Tebliğin, birinci ve ikinci bölümünde açıklandığı gibi, 1994 yılında mükellefler tarafından tapu harcı matrah olarak beyan olunan değerler, genel beyan nedeniyle beyan olunan ve emlak vergisi tarhına esas olan değerle mukayese edilecektir.

Emlak vergisi genel beyan döneminin başlangıç yıllarında (1994 yılında) yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır. Genel beyan döneminin takip eden yıllarında ise bu tebliğde açıklanan usul ve esaslar dahilinde uygulamaya devam edilecektir.

Tebliğ olunur.

İçerik 2:

 

Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkındaki 3824 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine 1/1/1993 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere fıkralar eklenmiş ve yapılan bu düzenleme sonucu sözkonusu madde metni aşağıdaki şekli almıştır.

"Kayıtlı değer:

Madde 63 _ Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" deyimi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tesbit edilen vergi değerlerini ifade eder.

Bu Kanunun uygulanmasında , vergi değerinin tespitinde aşağıdaki hususlar ayrıca dikkate alınır.

a) Kayıtlı değer (emlak vergisi değeri), beyan dönemini takip eden yıllarda Emlâk Vergisi Kanunu hükümlerine göre hesaplanacak değerden az olmamak üzere mükellef tarafından beyan edilen değerin, her yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenmiş olan "yeniden değerleıne oranı"nda artırılması suretiyle tespit olunur.

b) Yeniden değerleme oranı; daha önce yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından emlak vergisi veya tapu ve kadastro harcına esas olmak üzere beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanına uygulanır.

c) Yeni inşa edilen binalarda harca esas değerin hesaplanmasında, Emlak Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre arsa veya arsa payı (arazi dahil) değeri olarak daha önce beyan edilmiş olan değere "yeniden değerleme oranı" uygulanmak suretiyle tespit olunan, değer esas alınır.

d) Tapu ve kadastro harcı, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.

e) Mükelleflerin yukarıdaki hükümlere göre tespit edilecek değerlerden daha düşük beyanda bulunmaları halinde; harcın hesabında yeniden değerleme oranı uygulanarak tespit edilecek değerler esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilir.

f) Harcın hesabında yüzbin liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.

Bakanlar Kurulu, kalkınmada öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde artış oranını (0) sıfır (sıfır dahil) ile yeniden değerleme oranı arasında tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki kalkınmada birinci ve ikinci derecede öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir.

Bu maddenin uygulanmasında işlemin yapıldığı yıl için herhangi bir artış oranı dikkate alınmaz. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir."

Öte yandan, bu Kanunun verdiği yetkiye istinaden 31/12/1992 gün ve 21452 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 19/12/1992 tarihli ve 92/3899 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki Kararda,

"Madde 1 _ Vergi değerinin tespitinde artış oranı, Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranlarının;

l) Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde % 25'i nispetinde,

2) Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde % 50'si nispetinde,

3) Emlak Vergisi Kanunununa göre arazi olarak vergilendirilen,

a) Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde % 0 nispetinde,

b) Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde % 10'u nispetinde,

c) Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki tarım arazilerinde % 25'i nispetinde, uygulanır.

Madde 2_ Bu Karar 1/1/1993 tarihinde yürürlüğe girer" denilmiştir.

Mezkur Kanun ve Bakanlar Kurulu Kararının 1/1/1993 tarihinden itibaren uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek görülmüştür.

I _ GENEL AÇIKLAMALAR

492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde belirtilen kayıtlı değer deyimi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit edilen vergi değerini ifade etmektedir. Vergi Usul Kanununun birinci maddesinde vergi değerinin Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre belirleneceği hükmü yer almıştır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinde ise vergi değeri, emlak vergisinin mevzuuna giren bina ve arazinin rayiç bedeli olarak tanımlanmıştır.

Bu hükümlere göre, kayıtlı değer deyimi emlak vergisi değerini, emlak vergisi değeri de rayiç bedeli ifade etmektedir.

Yapılan düzenleme ile tapu harcı uygulaması açısından kayıtlı değer; beyan dönemini takip eden yılda, Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre beyan olunan emlak vergisi değerine, takip eden yıllarda ise bir önceki yıl için belirlenen değere, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle tespit olunacaktır.

Gayrimenkulün, emlak vergisi dönemi içinde tapu harcı hesaplanmasını gerektirir bir muameleye tabi tutulması halinde, (alım-satım, inşa, veraseten intikal vs.) işlemin meydana geldiği yılı takip eden yıldan itibaren yeniden değerleme oranı;

a) Tapu harcına esas olmak üzere beyan olunan,

b) Gayrimenkulü iktisap edenin verdiği emlak vergisi beyannamesinde beyan edilen ve emlak vergisi tarhına esas olan,

c) Yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan,

değerlerden en yükseğine uygulanacaktır.

Tapuda yapılan işlemler sırasında, tapu memurlarınca; devir ve iktisap dolayısıyla mükelleflerce bildirilen değerin bu gayrimenkulun emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunacak değerden düşük olmaması gerektiği, aksi halde, fark üzerinden alınması icabeden harcın kusur cezası ve gecikme faizi ile birlikte aranılacağı işlemin yapılması sırasında mükelleflere hatırlatılacaktır. Bu işlemler sırasında mükelleften emlak vergisi değerini tevsik edici herhangi bir belge istenmeyecektir.

Uygulama emlak vergisi beyan dönemleri ile sınırlı olacaktır. Emlak vergisi genel beyan dönemi nedeniyle bir emlak vergisi değeri esas alınarak başlıyan dört yıllık süre sonunda yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle oluşan değer ile, bu dönemi takip eden emlak vergisi genel beyan döneminde mükelleflerin emlak vergisi beyannameleri ile (veya emlak vergisi asgari beyan değeri üzerinden Emlak Vergisi Kanununun 32 nci maddesine göre idarece yapılacak tarhiyatlarda belirlenecek değer) beyan edecekleri değer arasında herhangi hir karşılaştırma yapılmayacaktır. Bir başka ifade ile, yeniden değerleme oranı uygulaması dört yıllık emlak vergisi dönemi için müstakil olarak uygulanacaktır. Emlak vergisi genel beyan döneminin dört yıldan erkene alınması halinde katsayı uygulaması kısa dönem itibariyle hesaplanacaktır.

II _ 1/1/1993 TARİHİNDEN İTİBAREN YAPILACAK UYGULAMA

213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca yeniden değerleme oranı 1992 yılı için

% 61,5 olarak tespit edilmiştir.

1. Normal Yörelerde Uygulama :

Kalkınmada öncelikli yöreler dışında kalan yörelerde 1/1/1993 tarihinden itibaren, tapu harcı hesabına esas olmak üzere hesaplanacak kayıtlı değer, 1992 yılına ait emlak vergisi tarhına esas olan değerin, 1992 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle tespit edilecektir. Mükellefler hesaplanan bu değerden daha düşük bir beyanda bulunamayacaklardır.

ÖRNEK:











1990 yılı emlak vergisi değeri
10.000.000.-
(Genel beyan) 
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (10.000.000X% 61,5=6.150.000.- 
10.000.000+6.150.000=)
16.150.000.-


1990 yılı genel beyan döneminde emlak vergisi değeri 10.000.000.- lira olarak beyan olunan gayrimenkulün 1993 yılında tapu harcı tahsilini gerektiren bir işleme tabi tutulması halinde, tapu harcı matrahı olarak beyan olunacak değer 16.150.000.-liradan az olamayacaktır.

Arsa üzerine inşa olunan binalar nedeniyle 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin 13/a maddesine göre hesaplanacak harcın matrahı, bina değerini oluşturan arsa veya arsa payına ait 1992 yılı emlak vergisi değerine, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda yeniden değerleme oranı uygulanıp bulunan 1993 yılı kayıtlı değeri ile bina değerinin toplanması suretiyle belirlenecektir.

2. Kalkınmada öncelikli Yörelerde ve Tarım Arazilerinde Uygulama :

Bakanlar Kurulu Kararının Eki Karar'da öngörüldüğü şekilde kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde yeniden değerleme oranı,







1992 yılı için(% 61,5x% 25=)% 15,375
Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde yeniden değerleme oranı
1992 yılı için% 61,5x% 50=% 30,375


olarak uygulanacaktır.

Bakanlar Kurulu Kararında kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde uygulanacak yeniden değerleme oranı sıfır nispetinde tesbit edildiğinden, bu yörelerdeki tarım arazilerinin emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır.

Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı ,







1992 yılı için(% 61,5x% 10=)% 6,15
Kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı
1992 yılı için(% 61,5x% 25=)% 15,375


olarak uygulanacaktır.

Kalkınmada öncelikli yörelerdeki gayrimenkuller ile tarım arazilerinin 1993 yılına ait kayıtlı değeri, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde hesaplanacaktır. Uygulamada tarım arazisi deyimi Emlak Vergisi Kanununa göre arazi olarak vergilendirilen gayrimenkulleri ifade etmektedir.

III _ TAPU DAİRELERİ, BELEDİYELER VE NOTERLERCE YAPILACAK İŞLEMLER :

492 sayılı Harçlar Kanununun Mükerrer 69 uncu maddesinde "Tapu ve kadastro idareleri, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün harca esas tutulan değerini ve vasıflarını, noterler de düzenledikleri veya tasdik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini şekil ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirmekle mükelleftirler.

Bu kanuna göre bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150 inci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan ceza hükmolunur."

denilmiştir.

Bu hususta 31/12/1985 tarihli ve 18975 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin "Sorumluluk" başlıklı dördüncü bölümünün 3 üncü kısmında gerekli açıklamalar yapılmıştır.

1/1/1993 tarihinden itibaren başlanacak uygulamada da aynı esaslar dahilinde hareket edilecektir.

Ancak tebliğde bahsedilen yollama listeleri yerine 1/1/1993 tarihinden itibaren "Gayrimenkullerle İlgili Olarak Tapu Sicil Müdürlükleri Tarafından Doldurulacak Bilgi Formu (1 No.lu)" düzenlenecektir. Bu konuda gerekli açıklama 25/12/1992 gün ve 21446 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 220 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunun Genel Tebliğinde yapılmıştır.

Buna göre, tapu sicil müdürlükleri tapu harcına esas olan işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde 5 örnek olarak düzenlenecek olan bilgi formunun birinci örneğini Maliye ve Gümrük Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Vergi İstihbarat Şubesine, ikinci ve üçüncü örneğini ilgili belediye başkanlığına, dördüncü örneğini, bir aylık dönem içinde kullanılan formların belirtildiği liste ile birlikte ilgili vergi dairesine göndereceklerdir. Beşinci örnek ise tapu dairesinde yapılan işleme ait evraklarla birlikte dosyasında saklanacaktır.

Belediye, tapu sicil müdürlüğü tarafından iki örnek olarak gönderilen formuna doldurup onayladıktan sonra bir örneğini, formun kendilerine ulaştığı tarihi izleyen 15 gün içinde ilgili vergi dairesine gönderecektir.

Bilgi formlarını belirlenen sürelerde düzenlemeyen, istenilen bilgileri vermeyen, eksik, yanlış veya yanıltıcı olarak veren yetkili makam ve memurlar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 361 inci maddesi gereğince işlem yapılacaktır.

IV _ VERGİ DAiRESİNCE YAPILACAK iŞLEMLER

Bilindiği üzere, 1/1/1993 tarihinden önce gayrimenkulün mükelleflerce tapu harcı matrahı olarak beyan edilen değeri, gayrimenkulün emlak vergisi değeri ile mukayese edilmekteydi. 1/1/1993 tarihinden itabaren sözkonusu mukayese, tebliğin yukarıda yer alan bölümlerinde açıklanan usul ve esaslar dahilinde hesaplanacak kayıtlı değerle yapılacaktır.

Vergi dairesi, kendisine intikal eden bilgi formlarını birleştirip formun arkasında yer alan tablo üzerinde işleme konu olan gayrimenkulün, işlem tarihi itibariyle yeniden değerleme oranı uygulayarak kayıtlı değerini hesaplayıp bu değer ile tapuda beyan olunan değeri karşılaştıracaktır. Mükellef yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan kayıtlı değerden daha düşük beyanda bulunmuş ise, harç yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer üzerinden hesaplanıp aradaki fark kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilecektir.

Tapu harcı, ilgili vergi dairesine beyanname verilmek suretiyle tahsil olunan işlemlerde, (tarifenin 13/a ve 20/a fıkrasının ikinci paragrafına göre tapusuz gayrimenkullerden heyannamenin verilmesi sırasında mükellefe; beyan edilen emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunan değerden düşük beyanda bulunulmayacağı, bu değerden düşük beyanda bulunması halinde aradaki fark üzerinden kusur cezası ve gecikme faizi ile birlikte harç aranılacağı hatırlatılacaktır. Mükelleflerden bu işlemler sırasında emlak vergisi değerini tevsik edici herhangi bir belge aranılmayacaktır.

Yapılacak tarhiyatlarda 100.000.- liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmayacak, 100.000.- liraya kadar olan matrah farkları için ikmal tarhiyat yapılmayacaktır.

V _ UYGULAMAYA YÖNELİK ÖRNEKLER :

Örnek 1 _ Mükellef (A) 1971 yılında iktisap ettiği gayrimenkulünü 1993 yılında satmıştır. Mükellefin 1990 genel beyan döneminde gayrimenkulü için beyan ettiği emlak vergisi değeri 30.000.000.- liradır. Satılan bu gayrimenkul için 1993 yılında tapu harcı matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
30.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oran
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (30.000.000X% 61,5=18.450.000.- 
30.000.000+18.450.000=)
48.450.000.-


1993 yılında satışa konu gayrimenkulün tapu harcı matrahına esas olan değeri 48.450.000.- liranın altında olamayacaktır.

1990 genel beyan dneminde emlak vergisi beyannamesi verilmemesi halinde ise yeniden değerleme oranı 1990 genel heyan dönemi için Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilecek asgari beyan değerine uygulanacaktır.

Örnek: 2 - Mükellef (A) 1980 yılında iktisap ettiği gayrimenkulü için 1990 genel beyan döneminde 15.000.000.- lira değer beyan etmiş ve 1991 yılında 16.000.000.- liraya (B)'ye satmış, (B) tarafından verilen emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 16.000.000.- lira beyan edilmiştir. Yine (B) aynı gayrimenkulü 1993 yılında (C)'ye satmıştır. Bu satış sırasında tapu harcının matrahına esas olacak değer ne olmalıdır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
15.000.000
1992 yılı emlak vergisi değeri
16.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (16.000.000X% 61,5=)
25.840.000.-


1993 yılında satılan gayrimenkul için tapu harcı matrahına esas olan değer 25.840.000.- liranın altında olamayacaktır. Olayda, gayrimenkul 1991 yılında satılmış ve emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 16.000.000.- lira beyan edilmiştir. 1993 yılına ait kayıtlı değerin hesabında bu değer dikkate alınacaktır.

Örnek: 3 - Mükellef (A) 1990 genel döneminde 40.000.000.- lira değer beyan ettiği gayrimenkulünü 1991 yılında 55.000.000.- liraya (B)'ye satmıştır. (B) iktisap ettiği gayrimenkulü için 1991 yılında verdiği emlak vergisi değişiklik beyannamesinde 80.000.000.- lira değer beyan etmiştir. (B) bu gayrimenkulü 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcı matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
40.000.000
1992 yılı emlak vergisi değeri
80.000.000
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (80.000.000X% 61,5=)
129.200.000.-


Olayda, 1991 yılı için verilen değişiklik beyannamesinde 80.000.000.- lira beyan edildiğinden yeniden değerleme oranı, 80.000.000.- liraya uygulanmıştır. Dolayısıyla 1993 yılında tapu harcının matrahı 129.200.000.- liradan az olmayacaktır.

Örnek : 4- Mükellef (A) 1989 yılında iktisap ettiği ve 1990 genel beyan döneminde 10.000.000.- lira değer beyan ettiği arsası üzerine 1993 yılında bina inşa etmiş ve vergi dairesine verdiği 2 nolu harç beyannamesinde 10.000.000.- lira arsa payı değeri + 50.000.000.- lira bina değeri = 60.000.000.- lira değer beyan etmiştir. Tapu harcı hangi değer üzerinden hesaplanacaktır?

















Çözüm: 
1990 yılı arsa payı değeri:
10.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi (arsa) değeri
10.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı (arsa) değeri 
(10.000.000X % 61,5=)
16.150.000.-
Gayrimenkulün 1993 yılında bina değeri:
50.000.000.-
Gayrimenkulün 1993 yılı tapu harcının matrahına esas değeri: 

16.150.000.-TL.+50.000.000.- TL.=66.150.000.- liradan az olamayacaktır.

Örnek : 5- Mükellef (A) sahibi bulunduğu gayrimenkulü için 1990 genel beyan döneminde 70.000.000.- lira değer beyan etmiş ve 1993 yılında vefat etmiştir. Sözkonusu gayrimenkulün mirasçılar adına tapuya tescilinde tapu harcının matrahı ne şekilde hesaplanacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
70.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
70.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı
% 61,5
1993 yılı kayıtlı değeri (70.000.000X% 61,5=)
113.050.000.-

Gayrimenkulün mirasçılar adına tapuya tescilinde, 113.050.000.- lira üzerinden tapu harcı hesaplanacaktır.

Örnek : 6 - Mükellef (A) kalkınmada birinci derecede öncelikli yörede bulunan ve 1990 genel beyan döneminde 10.000.000.- lira değer beyan ettiği binasını 1993 yılında satmıştır 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
10.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
10.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 15,375
1993 yılı kayıtlı değeri (10.000.000X% 15,375=)
11.537.500.-

1993 yılında satılan gayrimenkul için tapu harcı matrahına esas olan değer 11.537.500.- liradan az olamayacaktır.

Örnekte Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yöreler için tespit olunan yeniden değerleme oranı (% 61,5X% 25=) % 15,375 oranı ile hesaplama yapılmıştır.

Örnek 7 - Mükellef (A) maliki bulunduğu ve 1990 genel beyan döneminde 20.000.000.- lira değer beyan ettiği kalkınmada ikinci derecede öncelikli yöredeki tarım arazisini 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır?











Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
20.000.000.-
1992 yılı emlak vergisi değeri:
20.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 6,15
1993 yılı kayıtlı değeri (20.000.000X%6,15=)
21.230.000.-

1993 yılında satılan arazi için tapu harcı matrahına esas olan değer 21.230.000 liradan az olamayacaktır.

Örnekte Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerdeki arazi için tespit olunan yeniden değerleme oranı (% 61,5x% 10=) % 6,15 oranı ile hesaplama yapılmıştır.

Örnek 8: Mükellef (A) Maliki bulunduğu ve 1990 genel beyan döneminde 15.000.000.-Lira değer beyan ettiği kalkınmada birinci derecede öncelikli yöredeki tarım arazisini 1993 yılında satmıştır. 1993 yılında tapu harcının matrahı ne olacaktır.









Çözüm: 
1990 yılı emlak vergisi değeri:
15.000.000.-
1992 yılı yeniden değerleme oranı:
% 0
1993 yılı kayıtlı değeri
15.000.000.-


Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yeniden değerleme oranı % 10 nispetinde tespit olunduğundan sözkonusu gayrimenkul için yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır. Ancak beyan edilen bu değer gayrimenkulün satış bedeli ile mukayese edilecektir.

Yukarıda sekiz madde halinde uygulamaya yönelik olarak verilen örnekler Kanunun yürürlüğe gireceği 1993 yılına ait işlemlere yönelik bulunmaktadır.

Örneklerde hesaplanan kayıtlı değerin tapu harcının matrahı olması halinde, 100.000 liraya kadar olan matrah kesirleri atıldıktan sonra harç hesaplanacaktır.

1994 yılında 7. emlak vergisi genel beyan dönemi başlayacaktır. Bu yılda emlak vergisi mükellefleri ilgili belediyelere verecekleri emlak vergisi beyannamesi ile gayrimenkullerinin emlak vergisi değerlerini yeniden belirleyeceklerdir.

Tebliğin, birinci ve ikinci bölümünde açıklandığı gibi, 1994 yılında mükellefler tarafından tapu harcı matrah olarak beyan olunan değerler, genel beyan nedeniyle beyan olunan ve emlak vergisi tarhına esas olan değerle mukayese edilecektir.

Emlak vergisi genel beyan döneminin başlangıç yıllarında (1994 yılında) yeniden değerleme oranı uygulanmayacaktır. Genel beyan döneminin takip eden yıllarında ise bu tebliğde açıklanan usul ve esaslar dahilinde uygulamaya devam edilecektir.

Tebliğ olunur.

Sayfalar