1.1. GENEL İADE SİSTEMİ

Bu Tebliğ kapsamındaki iade hakkı doğuran işlemlerden doğan KDV iade talepleri, aşağıda yapılan açıklamalara göre yerine getirilecektir.

Ancak, Tebliğin izleyen bölümlerinde farklı esaslar belirlenmişse, bu esaslara göre işlem tesis edilecektir.

1.1.1. Vergi İnceleme Raporu ve Teminat Aranmaksızın İade

(1) Tebliğin (III/B/1.1.1.1.1.) alt bölümü kapsamındaki borçlara mahsup yoluyla iade talepleri,

(2) Maliye Bakanlığınca belirlenen sınırı aşmayan nakden iade talepleri,

(3) YMM KDV İadesi Tasdik Raporuna dayalı nakden iade talepleri,

(4) Kamuya ait kuruluşların iade talepleri,

vergi inceleme raporu ve teminat aranılmaksızın yerine getirilir.

1.1.1.1. Mahsup Yoluyla İade

KDV iade alacağının mükellefin kendisinin veya ortaklık payı ile orantılı olmak üzere adi, kollektif ve adi komandit şirketlerde ortakların (komandit şirketlerde sadece komandite ortakların);

- Devlete ait olup vergi dairelerince takip edilen amme alacaklarına,

- İthalat sırasında uygulanan vergilere,

- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim borçlarına,

mahsup talepleri miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM KDV İadesi Tasdik Raporu veya teminat aranılmadan, 6183 sayılı Kanun hükümleri göz önünde bulundurularak yerine getirilir.

Mahsup talebi, bu bölümün (III/B/1.1.1.1.3.) alt bölümünde belirtilen belgelerin tamamlanıp Tebliğin (III/B/2) bölümüne ilişkin sorgulamaların yapılmasından sonra, olumsuzluk tespit edilmeyen tutarlar itibariyle kesinleşir. Olumsuzluk tespit edilen alımlara ilişkin KDV tutarlarının mahsuben iadesi ise olumsuzlukların giderilmesi veya aranan şartların sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.

Mahsup talebinin yerine getirilmesinde, iade hakkı doğuran işlemin tevsikinde kullanılan (gümrük beyannamesi, serbest bölge işlem formu, gümrükte onaylatılan özel fatura nüshası ve benzeri) belgelerin doğrulanmış (teyidinin alınmış) olması gereklidir.

1.1.1.1.1. Mahsup Edilebilecek Borçlar

Mükellefler, KDV iade alacaklarının; kendilerinin, ortaklık payı ile orantılı olmak üzere adi, kollektif ve adi komandit şirketlerde ortakların (komandit şirketlerde sadece komandite ortakların) aşağıda belirtilen borçlarına mahsubunu talep edebileceklerdir.

(1) Devlete Ait Olup Vergi Dairelerince Takip Edilen Amme Alacaklarına Mahsup

İade alacağının, vergi dairelerine olan bütün borçlara (Devlete ait olup vergi dairelerince takip edilen amme alacaklarına) mahsubu suretiyle iadesi talep edilebilir.
Vergi dairelerine olan borçlara mahsup talebi bulunan mükelleflerin bu işlemleri 15 gün içinde tamamlanır.

(2) İthalde Alınan Vergilere Mahsup

KDV iade alacağının ithalde alınan vergilere mahsubu için, ilgili gümrük idaresinden mükellefin vergi dairesine hitaben yazılan ve ithalde alınan vergiler ile varsa gecikme faizi, zam ve ceza tutarları ile ödemenin yapılacağı gümrük saymanlığı ve hesap numarasını belirten bir yazı alınır. Mahsup tutarını gösteren saymanlıklar arası işlem fişi ilgili gümrük saymanlığına gönderilir.

Herhangi bir nedenle mahsup yapılamaması halinde, gümrük saymanlığınca düzenlenecek saymanlıklar arası işlem fişi ile mahsup edilemeyen tutar ilgili vergi dairesine iade edilir.

(3) SGK Prim Borçlarına Mahsup

KDV iade alacağının, SGK’ya olan borçlara (sosyal sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası borçları ile bunların ferilerine) mahsubu mümkündür.

Bu talep, mükellefin SGK’dan alıp mahsup dilekçesine ekleyeceği, mahsubu talep edilecek prim borçlarını ve varsa gecikme zammı ve cezası tutarlarını gösteren belgeye göre değerlendirilir. Cari dönem borçlarına ilişkin mahsup taleplerinde söz konusu belge aranmaz.

Söz konusu belgeye prim alacaklısı SGK şubesinin banka hesap numarası da yazılır. Mahsup edilecek prim borcu tutarları mükellefin vergi dairesince ilgili şubenin banka hesap numarasına gönderilir.

Bu şubelerdeki prim borcu vergi iadesi talep eden mükellefin kurumdan getirdiği belgelerin tesliminden sonra, ödeme veya diğer nedenlerle vergi dairelerince gönderilen tutara göre azalmışsa, prim borcu tutarından arta kalan kısım ilgili SGK şubesi tarafından vergi dairesine iade edilir. Arta kalan tutarın prim borçlusuna iadesi veya ileride doğacak prim borçlarına mahsup edilmek üzere bekletilmesi mümkün değildir.

SGK prim borçlarının tahsilinde de 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulandığından, vergi dairesince bu işlemlerin gerçekleştirildiği tarihte prim borcunun vadesinin geçmiş olması halinde, borcun vade tarihi ile SGK’ya ödemenin yapıldığı tarihler arasında gecikme zammı uygulanabileceği hususunun mükelleflerce göz önünde bulundurulması gerekir.

KDV iade alacaklarının SGK prim borçlarına mahsubunu isteyecek mükelleflerin mahsup dilekçesi ve iade talebinde aranan belgeleri ilke olarak verilmesi mümkün olan en erken tarihte, en geç de KDV beyannamelerinin verildiği ayın son gününe kadar vergi dairelerine intikal ettirmeleri gerekmektedir.

SGK prim borçlarına mahsup işlemleri, bu Tebliğin (III/B/1.1.1.1.3.) alt bölümünde belirtilen belgelerin ibrazından sonra, en geç 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak lehine mahsup talep edilenler için belirlenecek prim borcu vade tarihinden önce tamamlanır.

1.1.1.1.2.  Mahsup Talebi

(1) Mahsup talebinin geçerlik kazanabilmesi için talebin, talebe ve dayanağına ilişkin bilgileri ihtiva eden bir dilekçeyle yapılması şarttır.

İade alacağının sonraki dönemlerde muaccel hale gelecek, vergi dairesine olan borçlarına mahsubunun talep edilmesi, bu durumun iade talep dilekçesinde belirtilmesi kaydıyla mümkündür. Muaccel hale gelen ayrı borç için ayrı dilekçe verilmek suretiyle mahsubun gerçekleştirilmesi de mümkündür.

Mahsup dilekçesi ve iade için aranan belgelerin eksiksiz ve tam olarak verilmiş olması kaydıyla, vergi dairelerince yapılan işlemler sırasında meydana gelen gecikme nedeniyle zamanında mahsubu yapılamayan, vergi dairesine olan borçlar için gecikme zammı uygulanmaz.

KDV iade alacağının kesinleştiği (iadeye hak kazanılan) tarih ve tutar itibarıyla, vadesi geçmiş borçlara bu tarihten sonra gecikme zammı uygulanmaz, bu tarihten sonra muaccel hale gelecek borçlar için ise gecikme zammı hesaplanmaz.

KDV iadesi için mahsup talep dilekçesi hariç, gerekli belgelerin ibraz edilmiş olması halinde, iade talebinde bulunulmamış sayılır. İlgili dönem KDV beyannamesinde iade beyanında bulunulmuş olması da bu şekilde işlem tesisine engel teşkil etmez.

(2) Vergi dairesine olan borçlara mahsup taleplerinde vergi daireleri, belge ya da belgelerdeki muhteviyat eksikliklerini tespit edecek ve bu eksiklikleri mükellefe yazı ile bildirecektir. Yazının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde eksiklikleri tamamlayan mükelleflerin mahsup talepleri, mahsup dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibariyle yerine getirilir ve bunlara gecikme zammı uygulanmaz.

30 günlük ek süreden sonra eksikliklerini tamamlayan mükelleflerin mahsup talepleri ise eksikliklerin tamamlandığı tarih itibariyle yerine getirilecek ve borcun vadesinden mahsup tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı uygulanır.

Mahsup dilekçesinin verilmesi ancak elektronik ortamda gönderilmesi gereken belgelerin gönderilmemesi veya belgelerin muhteviyatında eksiklikler bulunması halinde de yukarıda belirtilen doğrultuda işlem tesis edilir.

1.1.1.1.3. Mahsup Talebinde Aranılan Belgeler

İade taleplerinde iade hakkı doğuran işlem itibarıyla gerekli belgeler aşağıda sayılmıştır. İade talebinin geçerlilik kazanması ve sonuçlandırılması için işlemin tevsikinde kullanılan belgelerin yanı sıra aşağıda belirtilen diğer belgelerin ibrazı zorunludur.

1.1.1.1.3.1. İade Taleplerinde Aranacak Ortak Belgeler

Bu Tebliğin (III/B/1) bölümünde belirlenen esaslara tabi olan iade taleplerinde aşağıda belirtilen belgeler ortak mahiyette olup, ayrıca aranacak belgeler her bir işlem türü itibariyle izleyen bölümlerde belirtilmiştir.

Söz konusu bölümlerde, aranılan belgelerin fotokopilerinin verilmesinin mümkün görüldüğü hallerde, bu fotokopilerin aslının aynı olduğuna dair bir şerh verilerek kaşe tatbiki ve imzalanması suretiyle firma yetkililerince onaylanması gerekir.

Aşağıda yer verilen belgelerden Gelir İdaresi Başkanlığınca uygun görülenler elektronik ortamda alınır. Bu belgeler, Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen içeriğe uygun olarak gönderilir. Ancak, bu durumda söz konusu belgelerin elektronik ortamda gönderildiğine ilişkin, "İnternet Vergi Dairesi Liste Alındısı’nın dökümü iade talep dilekçesi ekinde vergi dairesine ibraz edilir. Söz konusu alındıların her sayfasının altına "Listelerde yer alan bilgilerin doğruluğunu taahhüt ve herhangi bir yanlışlık olduğunun tespiti halinde uygulanacak müeyyideleri kabul ederim." şerhi konularak, işletme yetkilileri tarafından isim ve unvan kaşeleri kullanılmak suretiyle imzalanır.

Vergi dairelerinin muhasebe birimleri tarafından iade (nakden ve mahsuben) işlemlerinde düzenlenen muhasebe işlem fişine, elektronik ortamda gönderilen listelerin tamamının eklenmesi yerine bu listelerin elektronik ortamda bulunduğunu gösteren "İnternet Vergi Dairesi Liste Alındısı’nın eklenmesi yeterlidir.

İnternet vergi dairesi üzerinden gönderilen belgeler, Gelir İdaresi Başkanlığınca uygun görülen durumlar hariç, kâğıt ortamında ayrıca vergi dairesine verilmez.
İade talebinde bulunulmaması halinde, aşağıda belirtilen ortak belgelerden indirilecek KDV listesi, yüklenilen KDV tablosu ve listesi aksi yönde bir düzenleme bulunmaması kaydıyla vergi dairesine verilmez.

a. İade Talep Dilekçesi

İade talebi, KDV yönünden bağlı olunan vergi dairesine verilecek bir dilekçe (Gelir İdaresi Başkanlığınca standart bir dilekçenin kullanılma zorunluluğunun getirilmesi halinde bu dilekçe) ile yapılır.

Sermaye şirketleri ve kooperatiflerde mahsup dilekçesi, tüzel kişiliği temsile yetkili kişilerce kaşe tatbik edilmek suretiyle imzalanır.

Kollektif şirketler, adi komandit şirketler ve adi ortaklıklarda iade alacaklarının ortakların vergi borçlarına mahsubu ile ilgili dilekçeye, diğer ortakların mahsup yapılmasına izin verdiğini gösteren noter tasdikli belgeler de eklenir.

İade alacağının SGK prim borçlarına mahsubuna ilişkin dilekçede; KDV iadesinin doğduğu dönem, mahsubu istenilen tutar, mahsubu istenilen primin borçlusu durumundaki kişi ve kuruluşların adı, soyadı, unvanı, adresi, vergi dairesi, vergi kimlik numarası, prim borcunun ait olduğu SGK şubesi ve borç tutarları belirtilir.
İade taleplerinde dilekçenin yanı sıra iade hakkı doğuran işlem itibarıyla aranan belgelerin de verilmesi zorunludur. Bunlardan Gelir İdaresi Başkanlığınca uygun görülenler, öngörüldükleri şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilir. Elektronik ortamda gönderilen belgeler kâğıt ortamında ayrıca vergi dairesine verilmeyeceği gibi, YMM KDV İadesi Tasdik Raporlarına eklenme zorunluluğu da bulunmamaktadır. Ancak, iade talebine ilişkin olarak ibrazı gereken ve elektronik ortamda gönderilenler dışında kalan diğer belgeler (aslı veya noter, YMM, ilgili kamu kurumu, vergi dairesi müdürü tarafından onaylı örnekleri) vergi dairesine doğrudan intikal ettirilir.

İnceleme raporu ve YMM raporu aranmadan gerçekleştirilecek iade işlemlerinde, Tebliğin ilgili bölümlerinde öngörülen belgelerin verilmesi kaydıyla iade işlemi yerine getirilir. Sözü edilen belgelerin verilmemesi halinde, iade talebi yerine getirilmeyecek ve mahsup talebi, belgelerin ikmal edilip, vergi dairesine verildiği (elektronik ortamda gönderildiği) tarihte hüküm ifade eder.

İade taleplerinde verilmesi gereken belgelerin, aksi yöndeki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, beyanname ekinde veya beyanname ile birlikte ya da beyanname ile aynı gün içinde verilmesi zorunlu değildir.

Ayrıca, elektronik ortamda gönderilebilen belgelerin, iade talep dilekçesinden önce gönderilmesi de mümkündür. Ancak, bu durum, mahsuben iade tarihi olarak söz konusu belgelerin gönderildiği tarihin dikkate alınmasını sağlamaz.

b. İade Hakkı Doğuran İşlemin Gerçekleştiği Döneme Ait İndirilecek KDV Listesi

Aynı döneme ilişkin olarak birden fazla iade hakkı doğuran işlem türünden (örneğin; Kanunun 11/1-a ve 13 üncü maddeleri kapsamındaki işlemlerden) kaynaklanan iade talepleri bulunanlarda indirilecek KDV listesi, her bir işlem için ayrı ayrı aranmayacaktır.

Gümrük beyannameli mal ihracında, dış ticaret sermaye şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketleri, ihracatına aracılık ettikleri mükelleflerin indirilecek KDV listesini de verirler.

İhraç kayıtlı teslimlerde Kanunun (11/1-c) ve geçici 17 nci maddeleri kapsamındaki teslimlerde), teslimin gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek KDV listesi verilecektir. Kanunun geçici 17 nci maddesi kapsamındaki teslimlerden kaynaklanan iade taleplerinde bu liste verilmeyecektir.

Aşağıda (1.1.1.1.3.3.) numaralı bölümün (aa) ve (ab) ayrımı kapsamındaki talepler ile (b) ayrımı kapsamındaki taleplerde, iade talep edilen döneme ilişkin indirilecek KDV Listesi verilecektir. (aa) ve (b) ayrımı kapsamındaki taleplerde, istisnaya konu harcamalara ilişkin alış belgelerine ait listede gösterilen harcamalar, bu listede yer almayacaktır.

Listeye, fatura düzenleme limitinin altında kalsa dahi her bir belge kaydedilir. Aynı mükelleften yapılan alımlar belge bazında bu listelere ayrı ayrı girilir.
KDV iadelerinde aranılan ve elektronik ortamda sistem üzerinden gönderilmesi gereken "İndirilecek KDV Listesi"nin doldurulmasında aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınır.

(1) Perakende satış fişi veya yazar kasa fişlerinin gider belgesi kabul edildiği harcamalara ait KDV tutarlarının indirimi mümkün olduğundan, söz konusu belgeler, "indirilecek" KDV listelerine dâhil edilecek, bu belgelerin gider belgesi olarak kabul edilmediği harcamalara ait KDV ise indirim konusu yapılamayacağından listeye de alınmaz.

(2) Bu listeye, fatura düzenleme limitinin altında kalsa dahi her bir belge ayrı ayrı kaydedilir.

Ancak, 213 sayılı Kanunun 219 uncu maddesinde hükme bağlandığı üzere; muamelelere ilişkin belgelerin, muhasebe fişlerine kaydedilmesi ve defterlere kayıtların bu fişler üzerinden yapılması halinde, belgelerin fişlere kaydedilmesi, defterlere kaydedilmesi hükmündedir. Bu durumda, muhasebe fişlerinde yer alan belgelerin esas defterlere en geç 45 gün içinde işlenmesi gerekmektedir.

Kayıtlarını muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde; yazar kasa ve perakende satış fişlerinin adı geçen vesikalar aracılığıyla yasal kayıtlara intikal ettirilmesi halinde; her bir yazar kasa veya perakende satış fişinin ayrı ayrı listeye girilmesi yerine bu belgelerin kaydedildiği muhasebe fişi (mahsup fişi), primanota ve bordro bilgilerinin girilmesi yeterlidir.

(3) Aynı mükelleften yapılan alımlar ile aynı mükellefe yapılan satışlar da bu listeye belge bazında ayrı ayrı girilir.

c. İade Hakkı Doğuran İşleme Ait Yüklenilen KDV Listesi:

Yüklenilen KDV listesi, esas itibariyle, yüklenilen KDV tablosunda yer alan hesaplamalara konu olan vergili mal ve hizmet alışlarına ilişkin KDV’nin dayanak belgeler itibariyle listelenmesinden ibaret maliyet tablosudur.

İşlemin bünyesine giren vergi miktarına ilişkin listede, iade hakkı doğuran işlem nedeniyle iadesi talep edilen tutarın hangi girdiler nedeniyle yüklenildiğine (örneğin, mamul mal alımları, hammadde alımları, yardımcı malzeme alımları, hizmet alımları, genel gider, ATİK gibi) ilişkin bilgilere, dayanak belgeler itibariyle yer verilir.

Yüklenilen KDV farkının iadesinin talep edilmesi hali hariç ihraç kayıtlı teslimlere (Kanunun 11/1-c ve geçici 17 nci maddeleri kapsamındaki teslimler) ilişkin iade talepleri ile aşağıda (1.1.1.1.3.3.) numaralı bölümün (aa) ve (d) ayrımı kapsamındaki iade taleplerinde bu belge aranmaz.

KDV iadelerinde aranılan ve elektronik ortamda sistem üzerinden gönderilmesi gereken "İndirilecek KDV Listesi" ile "Yüklenilen KDV Listesi"nin doldurulmasında aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınır.

(1) Perakende satış fişi veya yazar kasa fişlerinin gider belgesi kabul edildiği harcamalara ait KDV tutarlarının indirimi mümkün olduğundan, söz konusu belgeler, "yüklenilen" KDV listesine dâhil edilecek, bu belgelerin gider belgesi olarak kabul edilmediği harcamalara ait KDV ise indirim konusu yapılamayacağından listeye de alınmaz.

(2) Bu listeye, fatura düzenleme limitinin altında kalsa dahi her bir belge ayrı ayrı kaydedilir.

Ancak, 213 sayılı Kanunun 219 uncu maddesinde hükme bağlandığı üzere; muamelelere ilişkin belgelerin, muhasebe fişlerine kaydedilmesi ve defterlere kayıtların bu fişler üzerinden yapılması halinde, belgelerin fişlere kaydedilmesi, defterlere kaydedilmesi hükmündedir. Bu durumda, muhasebe fişlerinde yer alan belgelerin esas defterlere en geç 45 gün içinde işlenmesi gerekmektedir.

Kayıtlarını muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde; yazar kasa ve perakende satış fişlerinin adı geçen vesikalar aracılığıyla yasal kayıtlara intikal ettirilmesi halinde; her bir yazar kasa veya perakende satış fişinin ayrı ayrı listeye girilmesi yerine bu belgelerin kaydedildiği muhasebe fişi (mahsup fişi), primanota ve bordro bilgilerinin girilmesi yeterlidir.

(3) Aynı mükelleften yapılan alımlar ile aynı mükellefe yapılan satışlar da bu listeye belge bazında ayrı ayrı girilir.

(4) Yüklenilen KDV listesi, işlemin bünyesine doğrudan giren KDV tutarları ile işlemle ilgili olmak kaydıyla genel giderler ve ATİK nedeniyle yüklenilen vergilerin doğruluğunun tespiti amacıyla alınır.

İade talebinde bulunan mükelleflerin farklı stok takip yöntemleri izlemesinin yüklenilen KDV listesinin "Bünyeye Giren Mal ve/veya Hizmetin KDV'si" sütununun doldurulmasında bir önemi bulunmaz.

Ayrıca, imalatçılar da dâhil olmak üzere iade talep eden mükelleflerce, iade için istenen durumlarda, "Yüklenilen KDV Tablosu" doğrudan vergi dairesine verilir.

d. İade Hakkı Doğuran İşleme Ait Yüklenilen KDV Tablosu:

İade hakkı doğuran işlemin bünyesine giren vergi miktarına ilişkin hesaplamaları gösterir tablo mahiyetindedir. Tablo, vergili ve vergisiz girdilerin (veya maliyet unsurlarının) tür itibariyle (faiz, işçilik, pazarlama, genel imal ve idare gideri, hammadde ve yardımcı maddeler dahil mal alımı, hizmet alımı ve benzeri) tutar ve toplam içindeki oransal dağılımını gösterir şekilde düzenlenecektir.

Genel itibariyle iadesi talep edilen tutarın, hangi girdiler nedeniyle yüklenildiği (örneğin, mamul mal alımları, hammadde alımları, yardımcı malzeme alımları, hizmet alımları, genel gider, ATİK gibi) ve ne şekilde hesaplandığı gibi bilgilere yer verilir.

Yüklenilen KDV farkının iadesinin talep edilmesi hali hariç ihraç kayıtlı teslimlere (Kanunun 11/1-c ve geçici 17 nci maddeleri kapsamındaki teslimlere) ilişkin iade talepleri ile aşağıda (1.1.1.1.3.3.) numaralı bölümün (aa) ve (d) ayrımı kapsamındaki iade taleplerinde bu belge aranmaz.

e. Satış Faturaları Listesi

İade hakkı doğuran işlemlere ait satış faturası, serbest meslek makbuzu ve benzeri belgelere ilişkin bilgileri ihtiva eden listedir.

Mal ihracı, hizmet ihracı ve roaming hizmetinde, fatura yurtdışındaki müşteri adına düzenlenmiş olmalıdır.

Yolcu beraberi ve bavul ticareti kapsamında eşya ihracında, bu uygulamalar için öngörülen gümrükçe onaylı faturaların aslı veya fotokopisi verilir.

Aşağıda (1.1.1.1.3.3.) numaralı bölümün (aa), (d) ve (gb) ayrımları kapsamındaki taleplerde bu belge aranmaz.

1.1.1.1.3.2. İhracat İstisnası Kapsamındaki İade Taleplerinde Aranılacak Diğer Belgeler 

a. Gümrük Beyannameli Mal İhracında

- Gümrük beyannamesi (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örneği) veya beyanname bilgilerini ihtiva eden liste.

Bu Tebliğde, tevsik edici belge olarak serbest bölge işlem formu veya diğer gümrük beyannamesi yerine geçen diğer belgelerin kabul edilebileceği yönünde düzenleme yapılan durumlarda gümrük beyannamesi yerine bu belgeler ibraz edilir. Bu kapsamda, serbest bölgelere yapılan ihracatlarda gümrük mevzuatı çerçevesinde gümrük beyannamesinin düzenlenmediği hallerde Serbest Bölge İşlem Formu (Aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM tarafından onaylı örneği) ibraz edilir.

Gümrük beyannamelerinin yerine liste veren mükelleflerin iade taleplerinin değerlendirilmesi sırasında listelerde yer alan bilgilerde eksiklik bulunması veya tereddüt edilen durumlarda gümrük beyannamelerinin aslı veya örneği istenebilir. Gümrük beyannamesinde veya listede yer alan bilgiler, gümrük beyannamelerine ilişkin olarak elektronik ortamda erişilen bilgilerle karşılaştırılmak suretiyle teyit edilecektir. Ayrıca, aynı döneme ilişkin birden fazla gümrük beyannamesi olması halinde, teyidi gerçekleşen/kapanan beyannamelere isabet eden tutarların kısmen iadesi mümkündür.

- Kargo yoluyla gerçekleştirilen ihracat teslimlerinde kargo şirketi adına düzenlenen gümrük beyannamesinin onaylı örneği ve ekinde yer alan kargo şirketi tarafından malı yurtdışına gönderilen mükellef bilgisinin de yer aldığı gümrükçe onaylı eşya liste

- Yüklenilen KDV hesabına turizm acente, rehber ve benzerlerine komisyonlar nedeniyle yapılan KDV ödemelerinin de dahil edilmesi halinde, bu tutarlardan iade hesabına aktarılan payın hesaplanmasına ilişkin tablo.

b. Hizmet İhracında (Roaming Hizmetleri Dahil)

- Münhasıran 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar tarafından düzenlenmiş döviz alım belgesi aslı veya ilgili banka şubesince onaylanmış örneği ya da dövizin yurtdışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belge.

Döviz alım belgesinin, tam tasdik sözleşmesi yapılan YMM tarafından onaylanmış örneği de verilebilir.

- Roaming hizmetinde, ilgili ülke itibariyle karşılıklılığın varlığına ilişkin belge.

c. Yolcu Beraberi Eşya İhracında

- Gümrükçe onaylı satış faturası veya fatura/çek aslı ya da onaylı fotokopisi,

- İadenin yetki belgeli aracı firma tarafından yapılması halinde bu firmaların gönderdiği icmaller ile ödeme belgelerinin onaylı örnekleri.

d. Bavul Ticaretinde

- Gümrükçe onaylı özel faturaların aslı veya onaylı fotokopisi,

- Münhasıran 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar tarafından düzenlenmiş döviz alım belgesinin aslı veya ilgili banka şubesince onaylanmış örneği ya da dövizin yurtdışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belge.

e. Sınır Ticaretinde

- Sınır ticareti yetki belgesi (Yetki belgesinin geçerli olduğu süre boyunca bir defa verilmesi yeterlidir.),

- Tahakkuk varakası (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örneği),

f. Serbest Bölgelerdeki Müşteriler İçin Yapılan Fason Hizmetlerde:

- Fason hizmete konu malın serbest bölgeden yurt içine, yurt içinden serbest bölgeye gönderilmesine ilişkin gümrük beyannamesi veya gümrük beyannamesi yerine geçen belge (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM tarafından onaylı örneği).

Beyannamelerin aslı veya örneği yerine bunların listesinin verilmesi de mümkündür.

g. Uluslararası Sefer Yapan Deniz ve Hava Araçlarına Yapılan Akaryakıt, Su, Kumanya, Teknik ve Diğer Malzeme Teslimlerinde:

- Kumanya Teslim Listesi (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM tarafından onaylı örneği) ile bu kapsamdaki teslimler için ilgili mevzuatta Gümrük Beyannamesinin de düzenlenmesinin öngörülmüş olması halinde oldu Gümrük Beyannamesi (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örneği) veya muhteviyatı bilgileri içeren liste.

h. İhraç Kaydıyla Teslimlerde:

- Sanayi veya Ticaret Odasına veya Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına üyelik belgesinin noterce onaylı örneği (İmalatçılarda aranır. Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.).

- Sanayi Sicil Belgesi (İmalatçılarda aranır. Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.).

- Kapasite raporu (İmalatçılarda aranır. Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.).

- Gümrük beyannamesi (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM tarafından onaylı örneği) veya muhteviyatı bilgileri içeren liste. 

- İhraç kaydıyla teslim edilen malın ihraç edildiğine dair ihracatçı firmadan alınan onaylı yazı, (Bu yazıda; ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tarihi ve sayısının, belgeyi talep eden imalatçının adı, soyadı, veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, ihraç kayıtlı teslim edilen mala ilişkin fatura veya benzeri belgenin tarihi, numarası, malın cinsi, miktarı, bedeli, KDV oranı ve hesaplanan KDV tutarının gösterilmesi gerekmektedir.)

- Bavul ticareti kapsamında ihracat yapan istisna belgeli mükelleflere ihraç kayıtlı teslimlerde, gümrükte tasdik edilen özel fatura nüshası (aslı veya noter, ilgili gümrük idaresi ya da YMM tarafından onaylı örneği)

- Bavul ticareti kapsamında ihracat yapan istisna belgeli mükelleflere ihraç kayıtlı teslimlerde, ihracatçıdan temin edilen ve münhasıran 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar tarafından düzenlenmiş döviz alım belgesi aslı veya ilgili banka şubesince onaylanmış örneği ya da dövizin yurtdışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belge.

- Dahilde İşleme İzin Belgesi veya Geçici Kabul İzin Belgesi sahibi imalatçıların ihracatçıya bu kapsamda yaptıkları teslimlerde, ihracatçı tarafından şerh düşülen geçici kabul veya dahilde işleme izin belgesinin onaylı fotokopisi.

ı. Dahilde İşleme İzin Belgesi veya Geçici Kabul İzin Belgesi Kapsamında Yapılan Teslimlerde:

- Sanayi veya Ticaret Odasına veya Esnaf ve Sanatkâr Derneklerine üyelik belgesinin noterce onaylı örneği (İmalatçılarda aranır. Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.).

- Sanayi Sicil Belgesi (İmalatçılarda aranır. Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.).

- Dahilde İşleme İzin Belgesi veya Geçici Kabul İzin Belgesi onaylı örneği.

- 3065 sayılı Kanunun geçici 17 nci maddesi uygulamasında aranan, satıcı veya alıcılar nezdinde düzenlenmiş olan özel amaçlı YMM raporu.

1.1.1.1.3.3. Kanunun 13 üncü Maddesi Kapsamındaki İstisnalardan Kaynaklanan İade Taleplerinde Aranılacak Diğer Belgeler 

a. Deniz, Hava ve Demiryolu Araçlarının Teslimi İle Bunların İmal-İnşa ve Tadil-Bakım-Onarımına İlişkin Teslim ve Hizmetlerde:

aa. Araçların Sipariş Vererek İmal veya İnşa Ettirilmesinde

- Siparişle ilgili sözleşmenin noter onaylı örneği (İlk iade talebi sırasında bir defa verilecektir.)

- İstisnaya Konu Harcamalara İlişkin Alış Belgelerinin Listesi.

ab. Araçların Sipariş Üzerine Fiilen İmal ve İnşa Edilmesinde

- Araç imal ve inşa işini fiilen yapan mükellefin istisna belgesinin örneği.

- Aracı imal ve inşa edenin iade talebinde, aracı imal ve inşa ettiren mükellefin istisna belgesinin örneği.

ac. Faaliyetleri Araçların İmal ve İnşası Olanlara İmal ve İnşa ile İlgili Yapılan Teslim ve Hizmetler

- Vergi dairesinden alınan İstisna İzin Belgesinin noter onaylı örneği.

ad. Bu İstisna Kapsamındaki Diğer İade Taleplerinde

- Vergi dairesinden alınan İstisna İzin Belgesinin noter onaylı örneği.

b. Deniz ve Hava Taşıma Araçları İçin Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetler

Ortak belgeler dışında ayrıca belge aranmaz.

c. Petrol Arama Faaliyetine İlişkin Teslim ve Hizmetler

- Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce onaylı liste.

d. Altın, Gümüş veya Platin ile İlgili Arama, İşletme, Zenginleştirme, Rafinaj Faaliyetlerine Yönelik Teslim ve Hizmetler

- İstisna kapsamındaki harcamalara ait liste

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı İzin Yazısının onaylı örneği

e. Teşvik Belgeli Yatırımlara İlişkin Teslimler

- Makine Teçhizat İstisnası Bildirim Formu (daha önce verilmiş olması halinde, iade talebinde ayrıca aranmaz.)

- Alıcının KDV istisnasından yararlanma hakkı bulunduğunu gösterir Vergi Dairesi Yazısının onaylı örneği.

- Yatırım Teşvik Belgesi ile Eki Global Listenin onaylı fotokopisi.

f. Limanlara Bağlantı Sağlayan Demiryolu Hatları ile Liman ve Hava Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve Genişletilmesine İlişkin Teslim ve Hizmetler

- İstisna belgesinin onaylı örneği (Ek 7)

g. Ulusal Güvenlik Amaçlı Teslim ve Hizmetler

ga. Ulusal Güvenlik Kuruluşlarına Doğrudan Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İade Uygulaması

- Ulusal güvenlik kuruluşundan alınan yazının onaylı örneği (Ek 8A)

gb. Yüklenici Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İade Uygulaması

- Örneği (Ek 8B)’de yer alan Liste (KDV Beyannamesi ekinde verilmiş olmalıdır.),

- Ulusal güvenlik kuruluşunca yüklenici kuruluşa verilen istisna belgesi ve eki onaylı listenin onaylı örneği (Ek 8C-8D).

- Örneği Tebliğ ekinde (Ek 8D) yer alan “KDV Kanununun 13/f Maddesi Kapsamında Yüklenici Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlere Ait Liste” (KDV Beyannamesi ekinde verilmiş olmalıdır.)

h. Başbakanlık Merkez Teşkilatına Yapılan Araç Teslimleri

Ortak belgeler dışında ayrıca belge aranmaz.

1.1.1.1.3.4. Kanunun 14 üncü Maddesi Kapsamındaki İstisnalardan Kaynaklanan İade Taleplerinde Aranılacak Diğer Belgeler 

a. Uluslararası Taşımacılık İstisnası Kapsamındaki Hizmetler

Mer'i Gümrük Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesinde, bu Yönetmelikte aksi belirtilmediği sürece, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya için Gümrük Kanununun 35/A maddesine göre özet beyan verileceği, 61 inci maddesinde, özet beyan aranmayacak haller düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 63 üncü maddesinde ise, manifesto veya konşimento bilgilerinin özet beyan olarak bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla gümrük idaresine gönderilmesi durumunda, özet beyana orijinal manifesto veya konşimentonun eklenmesinin zorunlu olmadığı belirtilmiştir. Uygulamada da manifesto ve konşimento bilgileri özet beyan olarak elektronik ortamda gümrük idaresine gönderildiğinden, özet beyana ayrıca manifesto ve konşimento eklenmemektedir.

Ayrıca, Gümrük Yönetmeliğinin 118 inci maddesinde uluslararası taşımacılıkta kullanılan taşıma belgeleri düzenlenmiştir. Söz konusu maddede,

- Deniz yoluyla yapılan taşımalarda geminin kaptanı veya donatanı veya mümessili tarafından yükletene taşıma belgesi olarak verilen konşimento,

- Hava taşımalarında, aynı anlamda ve benzeri bilgileri kapsayan hava konşimentosu,

- Kara nakliyatında taşıyıcılar tarafından konşimento yerine düzenlenen yük senedi (CMR),

- Demiryolu ile yapılan taşımalarda ise benzeri bilgileri içeren CIM ve CIV belgeleri
gibi uluslararası kabul görmüş taşıma belgelerinin kullanılacağı belirtilmiştir.

Dolayısıyla, manifesto veya konşimento bilgilerini içeren özet beyanın yanı sıra, bu beyana dayanak oluşturan mer'i Gümrük Yönetmeliğinin 118 inci maddesinde yazılı belgelerin de uluslararası taşımacılığı tevsik eden belgeler olduğu açıktır. Özet beyan verilmeksizin, özet beyana dayanak teşkil eden belgeler olan deniz taşımacılığında manifesto veya konşimento, hava taşımalarında manifesto veya hava konşimentosu, kara taşımacılığında kara manifestosu, tır karnesi veya yük senedi (CMR), demiryolu taşımacılığında ise CIM ve CIV belgelerinden birisi de iade talebinde kullanılabilecektir.

Öte yandan, transit taşımacılıkta transit rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin beyanname bilgileri doğrultusunda alınan Transit Refakat Belgesinin tevsik edici belge olarak kullanılabileceği tabiidir. Ayrıca, mer'i Gümrük Yönetmeliğinin 61 inci maddesinde yer alan taşımacılığın tevsikine ilişkin belgelerin de tevsik edici belge olarak kabulü mümkün bulunmaktadır.

Buna göre taşımacılık istisnası kapsamındaki işlemlerden kaynaklanan iade taleplerinde aşağıda belirtilen belgelerin ibrazı aranacaktır.

aa. Kara Taşımacılığında; Transit Beyannamesi / TIR Karnesi / Form 302 Belgesi / Kara Manifestosu / Yük Senedi (CMR) / Özet Beyan veya Özet Beyan Yerine Geçen Belgeler / Özet Beyana Dayanak Oluşturan Tevsik Edici Belge / Transit Refakat Belgesi (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örnekleri)
TIR karnesinin birinci sayfasının ve Türkiye sınır kapılarından giriş veya çıkışlarda bu kapı Gümrüklerine bırakılan nüshasının dip koçanının noterden tasdikli birer fotokopisinin ibrazı da mümkündür. Ayrıca, uluslararası taşımacılık istisnasının belgelendirilmesinde; 85/9449 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile TIR Karnelerini vermeye ve lüzumu halinde bunları büyük şehirlerdeki ticaret odaları kanalı ile tevzi edebilmeye yetkili kılınan Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin TIR işlemlerini yapmakla görevlendirdiği ticaret ve sanayi odalarınca tasdik edilmiş olan TIR karnesi suretleri de kabul edilecektir.

İstisna kapsamına giren taşımalarda TIR karnesi kullanılması halinde TIR karnesinin birinci sayfasının ve gümrük kapılarında bırakılan nüshasının dipkoçanlarının tasdikli fotokopileri tevsik işlemi için yeterli sayılır ve tüm dipkoçan fotokopileri tek sayfa olarak istenmez.

ab. Deniz ve Havayolu Taşımacılığında ayrıca; Deniz veya Hava Manifestosu / Deniz veya Hava Konşimentosu / Transit Beyannamesi / Özet Beyan veya Özet Beyan Yerine Geçen Belgeler / Özet Beyana Dayanak Oluşturan Tevsik Edici Belge / Transit Refakat Belgesi (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örnekleri)

ac. Demiryolu Taşımacılığında ayrıca; Transit Beyannamesi / CIV Belgesi / CİM Belgesi / Remiz Bülteni / Özet Beyan veya Özet Beyan Yerine Geçen Belgeler / Özet Beyana Dayanak Oluşturan Tevsik Edici Belge / Transit Refakat Belgesi (aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örnekleri)

ad. Yukarıda sayılan taşımacılığın tevsikine ilişkin belgeler haricinde, Gümrük Yönetmeliğinin 61 ve 118 inci maddeleri kapsamındaki diğer belgelerin aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örneklerinin ibrazı da mümkündür.

ae. Yukarıda sayılan belgeler gümrük idarelerince onaylanmasa dahi istisna kapsamında işlem yapan mükelleflerin iade taleplerinde tevsik edici belge olarak kabul edilebilecek; ancak belgelerin içeriği konusunda herhangi bir tereddüt yaşanması halinde ilgili gümrük idaresinden bilgi istenilecektir.

af. Organizatörlerde, taşımayı fiilen yapanlara ait fatura bilgilerini içeren liste ile bunlardan temin edilen taşımacılığı tevsik eden yukarıdaki belgelere ilişkin bilgileri içeren liste.

ag. Uluslararası taşımacılık faaliyetinin yürütülmesi için ilgili ulaştırma mevzuatı gereğince yetki belgesi alınmasının zorunlu olması halinde, söz konusu belge. (Belgeye ilişkin değişiklik olmaması kaydıyla sadece bir defa verilir.)

b. İhraç Malı Taşıyan Araçlara Yapılan Motorin Teslimleri

- İstisna kapsamında teslim edilen malların alış faturalarının listesi

- 11 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliği ekindeki "İhraç Malı Taşıyan Araçlara Vergiden İstisna Motorin Teslimine İlişkin Bildirim Formu"nun bir örneği.

1.1.1.1.3.5. Kanunun 15 inci Maddesi Kapsamındaki İstisnalardan Kaynaklanan İade Taleplerinde (Mensuplar Tarafından KDV Ödenerek Yapılan Alımlar Hariç) Aranılacak Diğer Belgeler 

- Dışişleri Bakanlığından alınan İstisna Belgesi veya Uluslararası Kuruluşların Resmi Talep Yazısı veya Yetkili Kuruluş İstisna Yazısının onaylı örneği.

- Takrir Yöntemi Kapsamında Akaryakıt, Doğalgaz, Motorlu Taşıt ve Taşınmaz Tesliminde Dışişleri Bakanlığından alınan İstisna Belgesinin veya Takrir Belgesinin aslı veya onaylı örneği.

1.1.1.1.3.6. 3065 sayılı Kanunun 17/4-s Maddesi ve Geçici Maddelerinde Düzenlenen İstisnalardan Kaynaklanan İade Taleplerinde Aranılacak Diğer Belgeler 

a. Özürlülerin Kullanımına Mahsus Araç-Gereç Teslimi

Ortak belgeler dışında ayrıca belge aranmaz.

b. 3996 Sayılı Kanuna Göre Yap-İşlet-Devret veya 3359 Sayılı Kanun ve 652 sayılı Kararnameye Göre Kiralama Karşılığı Yaptırılan Projeler Kapsamında Yapılan Teslim ve Hizmetler.

- Bu Tebliğ ekinde örneği yer alan yazının (Ek 10)  alıcı mükellef tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış örneği.

c. İSMEP Kapsamında, İstanbul İl Özel İdaresine Bağlı Olarak Faaliyet Gösteren İstanbul Proje Koordinasyon Birimine Yapılacak Teslim ve Hizmetler

- İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığınca İstanbul Proje Koordinasyon Birimine verilen, istisnadan yararlanılabileceğine dair yazının onaylı örneği.

d. BM ve NATO Teşkilatları ile OECD’ye Yönelik KDV İstisnası Uygulaması

- Dışişleri Bakanlığından alınan İstisna Belgesi örneği (Takrir Yöntemi Kapsamında Akaryakıt, Doğalgaz, Motorlu Taşıt ve Taşınmaz Tesliminde Dışişleri Bakanlığından alınan Takrir Belgesinin onaylı örneği)

e. Büyük ve Stratejik Yatırımlarda İade Uygulaması

- Yatırım teşvik belgesi ve ekinin listenin onaylı örneği

- Yatırım teşvik belgesinde belirtilmemiş olması halinde, yatırımın stratejik yatırım kapsamında olduğunu tevsik eden belgenin onaylı örneği. (yatırım tamamlanıncaya kadar, değişiklik olmaması kaydıyla, bir defa verilir.)

- İade uygulaması kapsamındaki harcamalara ait fatura ve benzeri belgelerin listesi.

1.1.1.1.4. Mahsup Sonrası Alacağın Nakden İadesi

İade hakkı sahipleri, iade alacaklarının yukarıda belirtilen şekillerde mahsubundan sonra kalan kısmının nakden iadesini talep ederlerse bu Tebliğin nakden iade taleplerinin yerine getirilmesine ilişkin bölümlerindeki açıklamalara göre işlem yapılır. Bu şekilde yapılacak iadede, mahsup yoluyla iade edilen kısım, bu Tebliğin (III/B/1.1.1.2.) bölümündeki sınırın hesaplanmasında dikkate alınmaz. İade alacağının tamamının üçüncü kişilere nakden ödenmesinin talep edilmesi halinde de aynı hükümler uygulanır.

Mahsup sonrası alacağın, üçüncü kişilere nakden iadesinin talep edilmesi halinde, alacağın üçüncü kişilere ödenmesine ilişkin talep, alacağın açık bir şekilde kime temlik edildiğini içeren, noter tarafından onaylanmış alacağın temliki sözleşmesi ile yapılır.

Mahsup sonrası alacağın, borçlarına mahsup yapılabilecekler dışındakilerin borçlarına mahsubunun talep edilmesi halinde, iade hakkı sahibi mükellefe nakden iadeye ilişkin usul ve esaslar uygulanır. Bu durumda da önceki paragrafta belirtilen alacağın temliki sözleşmesi aranır.

1.1.1.2. Maliye Bakanlığınca Belirlenen Sınırı Aşmayan Nakden İadeler

4.000 Türk Lirasını (bu Tebliğde aksine bir düzenleme bulunmaması kaydıyla 3065 sayılı Kanunun 11 inci maddesi kapsamındaki işlemlerde 8.000 Türk Lirasını) geçmeyen nakden iade talepleri teminat ve/veya vergi inceleme raporu aranmaksızın yerine getirilir. Talep, iade talep dilekçesi ve yukarıda bu Tebliğin (III/B/1.1.1.1.3.) bölümünde sayılan belgelerin tamamlanıp, özel esaslara ilişkin sorgulamaların yapılmasından ve teyidi gereken belgelerin teyidi (örneğin, mal ihracatında gümrük beyannamesinin ve/veya onaylı fatura ya da özel faturaların teyidi) ile aşağıda belirtilen şartların gerçekleşmesinden sonra yerine getirilir.

(1) Liste sorgulamaları sırasında bu Tebliğin (III/B/2) bölümü kapsamında olumsuzluk tespit edilen mükelleflerin iade talepleri, söz konusu bölümde yapılan açıklamalara göre yerine getirilir.

(2) Mükelleflerin söz konusu limitin altındaki nakden iade talepleri, işlemin tevsiki için ibraz edilen belgelerin teyidi gerçekleşmeden yerine getirilmez. Ancak, mükelleflerin teyit işlemini beklemeden iade almak istemeleri halinde, indirimli teminat uygulamasından yararlananların iadesi gereken tutarın %100'ü, diğerlerinin %200'ü tutarında teminat vermeleri şartıyla nakden iade talepleri yerine getirilir. Teyitlerin olumlu gelmesi halinde Tebliğin (III/B/1.1.2.) ve (III/B/1.2) bölümlerinde belirtilen miktarı aşan teminatlar iade edilir.

(3) Mükellef tarafından süresinde başvuru yapılıp gerekli belgeler ibraz edildiği halde işlemin tevsiki için ibraz edilen belgelerin teyidi alınamadığı için yerine getirilemeyen iade talepleri, tarh zamanaşımı süresinin geçmesi halinde, teyit beklenmeksizin yerine getirilir. Bu husus ihraç kaydıyla teslimlerde tecil edilen verginin terkininde de geçerlidir. 

(4) İşlemin tevsiki için ibraz edilen belgelerin teyidi gerçekleşen kısmına isabet eden tutarların kısmen iadesi de mümkündür.

(5) Bu bölümde belirtilen limitlerin daha sonra değiştirilmesi halinde iade taleplerinin değerlendirilmesinde aksi belirtilmedikçe iade hakkı doğuran işlemin gerçekleştiği vergilendirme döneminde geçerli limitler esas alınır.

(6) Bu bölümde belirtilen limit, bir vergilendirme dönemine ait iade taleplerinin tamamı bakımından geçerlidir. Diğer bir ifade ile aynı döneme ilişkin birden fazla iade talebinin bulunması halinde söz konusu limit her bir iade hakkı doğuran işlem için ayrı ayrı uygulanmaz, tamamı için tek tutar uygulanır.

1.1.1.3. YMM KDV İadesi Tasdik Raporuna Dayalı Nakden İadeler

1.1.1.3.1. 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" uygulamasına ilişkin genel tebliğlerle, YMM KDV İadesi Tasdik Raporu (bundan sonra kısaca YMM raporu olarak belirtilecektir) ile KDV iadesi yapılmasının usul ve esasları belirlenmektedir.

Vergilendirme dönemleri itibarıyla YMM raporu, vergi inceleme raporu ve teminat aranmaksızın iade için (Tebliğin “III/B/1.1.1.2” bölümünde) belirlenen limit ile 3568 sayılı Kanun Genel Tebliğleriyle belirlenen tutarlar arasındaki iade talepleri YMM raporuna göre yerine getirilebilir.

İade talebi bir dilekçe (Gelir İdaresi Başkanlığınca standart iade talep dilekçelerinin kullanılmasının öngörülmesi halinde bu dilekçe) ile yapılır ve dilekçede iadenin YMM raporu ile alınmak istendiği belirtilir.

1.1.1.3.2. Tam tasdik sözleşmesinin mevcudiyeti halinde, bavul ticareti ve yolcu beraberi eşya ihracatından doğan iadelerde sözü edilen Genel Tebliğlerle belirlenen limitlere göre, diğerlerinde miktara bakılmaksızın vergi inceleme raporu ve teminat aranmadan iade yapılır.

1.1.1.3.3. YMM raporu ile iade talebinde bulunan mükelleflere, rapor ibraz edilmedikçe nakden iade yapılmaz. Mükelleflerin rapor düzenleninceye kadar, izleyen bölümlerde açıklandığı şekilde teminat göstermeleri halinde ise iade talebi incelemeye sevk edilmeksizin yerine getirilir. Rapor ibraz edildiğinde teminatlar iade edilir.
Teminat (indirimli teminat uygulaması kapsamında yapılanlar hariç) karşılığı iadenin yapıldığı tarihten itibaren 6 ay içinde bu iade ile ilgili YMM raporu ibraz edilmemesi halinde, söz konusu teminat inceleme sonucuna göre çözülür.

Bu süre içinde rapor ibraz edemeyecek olanların mazeretleriyle birlikte başvurmaları halinde, gerekli değerlendirme yapılarak mazeretleri haklı nedenlere dayananlara, 213 sayılı Kanunun 17 nci maddesi uyarınca vergi dairesince en fazla 6 ay ek süre verilebilir.

1.1.1.3.4. Mükelleflerin iade tutarını kısmen mahsup, kısmen YMM raporu ile nakden almak istemeleri halinde, iade için istenen belgelerin ibraz edilmiş olması kaydıyla öncelikle muaccel hale gelen borçlarına tamamı mahsup edilir. Kalan tutarın, teminatsız-incelemesiz iade sınırını aşan kısmı YMM raporu ile nakden iade edilebilir.
Bu uygulamada nakden iade edilecek tutara ilişkin olarak tam tasdik sözleşmesi ile ilgili sınır dikkate alınır.

Tam tasdik sözleşmesi bulunmayanların, YMM raporu ile alınabilecek azami iade tutarını aşan kısma ilişkin nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya vergi inceleme sonucuna göre yerine getirilir. Teminat, vergi incelemesi sonucuna göre çözülür.

Söz konusu tutarın mahsuben iadesine ilişkin talepler ise Tebliğin (III/B/1.1.1.1) bölümü kapsamında sonuçlandırılır. Muaccel olmayan borçlara mahsup talebinde bulunulması, bu şekilde işlem tesisine engel teşkil etmez.

1.1.1.3.5. Tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerin muaccel hale gelmiş borçlarının bulunmaması halinde, YMM raporu ile nakden iade edilebilir tutarın nakden iadesinden sonra kalan tutar, ileride muaccel hale gelecek borçlara mahsubu suretiyle mahsuben iade esasları çerçevesinde iade edilebileceği gibi, münhasıran teminat ibrazı ve/veya vergi inceleme raporu sonucuna göre de iade edilebilir.

1.1.1.3.6. Bir vergilendirme döneminde iade hakkı doğuran işlemlerin arasında, bavul ticareti, yolcu beraberi eşya ihracı, gümrük beyannameli mal ihracatı, uluslararası taşımacılık, diplomatik temsilciliklere yapılan teslim ve hizmetler vb. birlikte bulunması halinde her bir işlem için geçerli limitler ayrı ayrı dikkate alınarak iade yapılır.

1.1.1.3.7. Aynı döneme ilişkin farklı işlemlerden kaynaklanan iade talepleri için tek YMM raporu verilebileceği gibi, her bir döneme ilişkin bilgi ve hesaplamalara ilişkin hususlara ayrı ayrı yer verilmesi kaydıyla birden fazla döneme ilişkin olarak tek YMM raporu verilmesi de mümkündür. 

1.1.2. Teminat Karşılığı İade

1.1.2.1. Genel Olarak

Mükelleflerin, Tebliğin (III/B/1.1.1.2.) bölümünde belirlenen sınırı aşan ve YMM raporu ibraz edilmeyen nakden iade taleplerinde aşağıda belirtildiği şekilde teminat gösterilmesi halinde iade yapılır. Teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporuna dayanılarak çözülür.

Teminat çözümüne ilişkin YMM raporu ibraz edeceğine dair bilginin olmaması halinde mükellefin ilgili döneminin vergi dairesince incelemeye sevk edilmesinden sonra YMM tarafından rapor ibraz edilmesi halinde vergi dairesince inceleme elemanının olumlu görüşünün alınması koşuluyla bahse konu teminat çözümüne ilişkin YMM raporuna göre işlem yapılır.

Bu kapsamdaki nakden iade talepleri, nakit iade talebine ilişkin dilekçe ve teminatın yanı sıra ibrazı gerekli diğer belgelerin tamamlanıp iade taleplerine ilişkin gerekli sorgulamaların yapılmasından sonra, varsa yapılması gereken teyitlerin (örneğin, mal ihracatında gümrük beyannameleri ve usulüne uygun olarak gösterilmiş teminat mektupları ile varsa onaylı özel faturaların) yapılmasından sonra karşılanır.

1.1.2.2. Teminat Türleri

Teminat olarak 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan iktisadi kıymetlerden bir veya bir kaçı gösterilebilir. Şu kadar ki; banka teminat mektuplarının paraya çevrilmeleri konusunda hiç bir sınırlayıcı şart taşımayacak biçimde, bu Tebliğ ekinde yer alan kesin ve süresiz örneğe (Ek 11) uygun olarak ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar tarafından düzenlenmiş olması gerekir.

1.1.2.3. Teminat Miktarları

Talep edilen iade miktarının Tebliğin (III/B/1.1.1.2.) bölümünde belirlenen sınırı aşan kısmının tamamı için teminat verilir.

Ancak, indirimli veya yükseltilmiş teminat uygulamasına tabi olan mükellefler ilgili bölümlerde belirlenen oranda teminat verir.

1.1.2.4. Yükseltilmiş Teminat Uygulaması

Bu Tebliğin (III/B/2.) bölümü kapsamında olan mükelleflere yükseltilmiş teminat oranı uygulanır.

Bu uygulama ile ilgili açıklama ve düzenlemeler bahse konu bölümde yer almaktadır.

1.1.2.5. Teminat Mektuplarının İadesi

Yükseltilmiş teminat uygulaması kapsamında verilenler hariç, verilen teminat mektupları vergi inceleme raporu veya YMM raporuna istinaden iade edilir. Yükseltilmiş teminat uygulaması kapsamında verilenler ise münhasıran vergi inceleme raporuna istinaden iade edilir.

İlgili vergi dairesince teminat mektuplarının iadesi sırasında teminat mektubunun, uygun bir yerine: "KDV iadesi dolayısıyla alınan bu teminat mektubunun vergi dairemizde olan işlemi sona ermiştir" şerhi düşülerek, tarih yazılmak ve mühür tatbiki suretiyle imzalanır. Bu şerhi gören bankaların, vergi dairesinden ayrıca bir teyit almaksızın gerekli işlemi yapmaları mümkün bulunmaktadır.

1.1.2.6. Teminat Mektuplarının Teyidi

Banka teminat mektubu karşılığında yapılan iade taleplerinde, teminat mektuplarının teyidi yapılmadan iade talebi sonuçlandırılmaz.

Bu çerçevede, mükellefler tarafından KDV iade alacakları için verilen ve bu Tebliğde öngörülen niteliği haiz banka teminat mektuplarının teyidi işlemi öncelikle, Bankalar tarafından Maliye Bakanlığı veri ambarına gönderilen, müşterilerine düzenlenen teminat mektuplarına ait bilgilerle elektronik ortamda yapılır.

Banka teminat mektubu bilgilerine elektronik ortamda ulaşılamaması halinde teminat mektubunu veren banka şubesinden doğrudan teyit alınır.

1.1.3. Vergi İnceleme Raporu ile İade

(1) Mükelleflerin;

i. İadelerini Vergi İnceleme Raporu sonucunda almak istemeleri,

ii. İadesini talep ettikleri KDV’nin Tebliğin (III/B/1.1.1.2.) ve (III/B/1.2) bölümlerinde belirtilen miktarı aştığı hallerde; (teminat göstermek veya YMM Raporu ibraz etmeleri gerekmesine rağmen) teminat göstermemeleri veya iadelerini YMM tasdik raporu ile alacaklarını beyan etmemeleri,

iii. Bu Tebliğin (III/B/2) bölümüne göre münhasıran vergi inceleme raporu ile iadesi öngörülen durumların bulunması,

hallerinde, iade talepleri vergi incelemesine yetkili olanlar tarafından düzenlenen vergi inceleme raporları sonucuna göre yerine getirilir.

İade talebi bir dilekçe (Gelir İdaresi Başkanlığınca standart iade talep dilekçelerinin kullanılmasının öngörülmesi halinde bu dilekçe) ile yapılır.

Yukarıda ilk iki sıra kapsamına giren taleplerde, inceleme başlamadan önce talepten vazgeçilerek teminat karşılığı veya YMM tasdik raporu ibrazı ile iade talep edilmesi de mümkündür. İnceleme başladıktan sonra talepte bulunulması halinde ise, bu talep inceleme elemanının genel esaslara göre iade yapılmasına engel bir görüşünün bulunmaması halinde yerine getirilir.

Teminat karşılığı iadelerde (yükseltilmiş teminat uygulaması hariç), YMM raporu ibraz edilmemesi halinde, teminat vergi inceleme raporuna istinaden çözülür.
Bu Tebliğde vergi inceleme raporu ifadesi, vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenmiş raporu ifade eder.

(2) Kanunun 32 nci maddesinde sayılan veya düzenlendikleri maddelerde bu maddeye atıf yapılan iade hakkı doğuran teslim ve hizmetlerle ilgili olarak yüklenilen KDV, esas itibariyle, işlem bedelinin genel vergi oranıyla çarpılması sonucu bulunacak tutardan fazla olamayacaktır.

Ancak, piyasa ekonomisinin veya mevcut yasal düzenlemelere ilişkin uygulamaların zorunlu bir sonucu olarak ortaya çıkan durumlarda, Gelir İdaresi Başkanlığının veya uygun bulması kaydıyla Vergi Dairesi Başkanlıkları (bulunmayan yerlerde Defterdarlıklar) tarafından onaylanması halinde yukarıda belirtilen tutarı aşan kısmın iadesi de mümkündür. 

İade hakkı doğuran işlem bedelinin, genel vergi oranı ile çarpılması suretiyle bulunacak iade talep tutarını aşan kısım, teminat ve/veya vergi inceleme raporuna göre iade edilir. Teminat verilmesi halinde teminat, vergi incelemesi sonucuna göre çözülür.

İade talebinin nakden veya mahsuben yapılması bu şekilde işlem tesisine engel teşkil etmez.

16/6/2006 tarih ve 26200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

7/10/2009 tarih ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

13/6/1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

2/1/1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.