KİRA GELİRİ ELDE EDENLER İÇİN YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAME DÜZENLEME REHBERİ

2008

 

   

 

 

 

 

 

 

 
 
ÜCRETSİZDİR

 

Bu rehbere elektronik ortamda www.gib.gov.tr internet sayfasından ulaşabilirsiniz.

 

Ayrıntılı bilgi için

Zirai Kazançlar ve Gayrimenkul Sermaye İratları Müdürlüğü’nün

(0312) 415 32 15 – 415 32 16 no’lu telefonlarına,

beyanname verme döneminde vergi dairelerinde hizmet

veren Danışma Bürolarına, Vergi İletişim Merkezi’nin

 444 0 189 no’lu telefon hattına

başvurabilirsiniz.

 

www.gib.gov.tr

 

 

 

MİSYONUMUZ

Toplumsal refahın artırılmasına destek sağlamak üzere yeterli geliri adalet, tarafsızlık, verimlilik ilkeleri çerçevesinde toplamak, vergi sisteminin basitleştirilmesi ve uyumun artırılmasına katkıda bulunmak ve mükellefe kaliteli hizmet sunmaktır.

VİZYONUMUZ

Her türlü ekonomik yapı ve aktiviteyi geliştiren, kavrayan; güvenilir, etkin, şeffaf, küresel boyutta öncü ve örnek bir idare olmaktır. 

TEMEL DEĞERLERİMİZ

Vizyonumuza ulaşırken, Gelir İdaresinin tüm çalışanlarının görevlerini yerine getirmede esas alacağı temel değerlerimiz şunlar olacaktır:

Güvenilirlik

Adalet

Tarafsızlık

Etkinlik (Hız, esneklik ve verimlilik)

Saydamlık

Sorumluluk Bilinci

Çözüm Odaklılık

Yetkinlik

Sürekli Gelişim

Katılımcılık

 

Bu rehber, halihazırda  yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

 

 

 

 

 

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı

Yayın No: 57       OCAK 2008

 

 

 

 

 

 

 

KİRA GELİRİ ELDE EDENLER İÇİN

YILLIK GELİR VERGİSİ

BEYANNAME DÜZENLEME REHBERİ

 

(2008)

 

 

v      Kira Gelirleri Olanlar, Bu Gelirlerini Mart Ayının 25 inci Günü Akşamına Kadar  Beyan Edeceklerdir.

 

v      Sadece Kira Gelirlerini Beyan Edecek Olanlar, Tek Sayfalık Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesini Dolduracaklardır.

 

v      Mesken Kira Gelirlerinin 2.300 Yeni Türk Lirası Vergiden Müstesnadır.

 

v      Mesken Kira Geliri Elde Edenler, Bu Gelirlerini Beyan Etmedikleri veya Eksik Beyan Ettikleri Takdirde 2.300 Yeni Türk Liralık İstisnadan Yararlanamayacaktır.

 

v      Kira Gelirinin Yanında Ticari, Zirai veya Mesleki Kazancını Beyan Etmek Zorunda Olanlar, 2.300 Yeni Türk Liralık İstisnadan Yararlanamazlar.

 

v      Beyanname Üzerinden Hesaplanan Gelir Vergisi Mart ve Temmuz Aylarında Olmak Üzere İki Eşit Taksitte Ödenecektir.

 

v      www.gib.gov.tr  Adresindeki “Kira Geliri Beyanname Yardımı” Hesaplama Sisteminden Yararlanarak Ödenecek Gelir Vergisi Hesaplanabilecektir. (GIB → Ana Sayfa → İnteraktif Eğitim → Kira Geliri Beyanname Yardımı  

   

v      Sadece kira geliri elde eden 60 yaş üzeri mükellefler ile özürlü mükelleflerden yaşlılığı, sakatlığı veya hastalığı nedeniyle vergi dairesine gelemeyecek durumda olanlar alo maliye 189 numaralı telefona ismini ve adresini bildirmeleri halinde adreslerine gidilerek beyannameleri alınarak işlemleri yapılacaktır.

 

 

 

 

KİRA GELİRİ NEDİR?

Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde yazılı mal ve hakların (Arazi, bina, haklar, motorlu taşıtlar vs.) kiraya verilmesinden elde edilen gelirler "gayrimenkul sermaye iradı" olarak adlandırılırlar ve belli koşullarda gelir vergisine tabi tutulurlar. Bu mal ve hakların kira gelirlerinin hangi hallerde ve nasıl vergilendirileceği konusu Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesini izleyen maddelerinde açıklanmaktadır.

KİRA GELİRİ ELDE EDEN KİŞİNİN VERGİ MÜKELLEFİYETİ HANGİ HALLERDE DOĞAR?

 

Vergi mükellefiyeti, yukarıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifa ve intifa hakkı sahipleri ile kiracıları tarafından kiraya verilmeleri sonucunda kira geliri elde etmeleri nedeniyle doğar. Elde edilen kira gelirleri “gayrimenkul sermaye iradı” olarak vergiye tabi tutulur.

 

KİRA GELİRİ NE ZAMAN ELDE EDİLMİŞ SAYILACAKTIR?

 

Mükelleflerce bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedelleri o yılda elde edilmiş gelir kabul edilecektir. Örneğin: 2004, 2005 ve 2006 yılları kira gelirleri topluca 2007 yılında tahsil edilirse; 2007 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır.

Ancak, gelecek yıllara ait olup peşin tahsil edilen kira bedelleri, ilgili yılın geliri olarak kabul edilerek ilgili yıllarda beyan edilir. Örneğin: 2007, 2008 ve 2009 yılları kira gelirleri topluca 2007 yılında tahsil edilirse; her yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir.

Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde tahsilatın yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak gayri safi hasılat belirlenir. Borsada rayici yoksa Maliye Bakanlığı tarafından saptanan kur üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilir.

Kiranın ayni olarak alınması halinde, tahsil edilen kiralar Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile paraya çevrilir.

 

GAYRİMENKUL SERMAYE İRADINDA VERGİ TEVKİFATI

 

Gayrimenkulleri işyeri olarak kiralayan kişi ve kuruluşlar, kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapacaklardır. Yani işyerinin kiracıları, ödeyecekleri kira üzerinden vergi keseceklerdir.

Kimlerin vergi kesintisi yapmak zorunda olduğu Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılmıştır. Buna göre işleriyle ilgili olarak yapmış oldukları ödemelerden vergi kesintisi (tevkifat) yapmak zorunda olanlar şunlardır:

-          Kamu idare ve müesseseleri,

-          İktisadî kamu müesseseleri,

-          Sair kurumlar,

-          Ticaret şirketleri,

-          İş ortaklıkları,

-          Dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri,

-          Kooperatifler,

-          Yatırım fonu yönetenler,

-          Gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı,

-          Zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler.

Kiracı olan bu kişi ve kuruluşlar, yaptıkları kira ödemelerinin brüt tutarı üzerinden 01.01.2007 tarihinden itibaren %20 oranında gelir vergisi kesintisi yapmak zorundadırlar.

Bu vergi kesintisi, gelecek aylara veya yıllara ait olmak üzere peşin ödenen kira bedeli üzerinden de yapılacaktır. Örneğin: 3 aylık veya 2 yıllık işyeri kirası peşin tahsil edildiğinde, bu durumda peşin tahsil edilen kiranın tamamı vergi kesintisine tabi tutulacaktır.

Ancak, gayrimenkulü kiralayan mükellef basit usulde vergiye tabi ise; kira ödemesi üzerinden herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. Bu durumda gayrimenkulden elde edilen kira geliri yıllık beyanname ile beyan edilir.

Kiraya verilen gayrimenkulün hem mesken ve hem de işyeri olarak kullanılması halinde ise; kiralanan yerin tamamı veya bir kısmı işyeri olarak kullanıldığı sürece, kira bedelinin tamamı vergi kesintisine tabi olacaktır.

Diğer taraftan, 2007 takvim yılında elde edilen işyeri kira gelirlerinin brüt tutarının 19.000 YTL’yi aşması halinde, yıllık beyanname verilecektir. Ancak, bu durumda daha önce kesinti yoluyla ödenen vergiler beyanname üzerinden mahsup edilecektir.

 

KİMLER BEYANNAME VERECEK?

 

Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükelleflerden;

 

¨        Bir takvim yılı içinde elde ettiği mesken kira geliri, istisna tutarını [2.300 Yeni Türk Lirasını] aşanlar,

 

¨        İşyeri kira gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılanlardan, kira gelirlerinin brüt tutarı beyanname verme sınırını [2007 yılı için 19.000 Yeni Türk Lirasını] aşanlar,

 

Beyanname verme sınırı olan 19.000 Yeni Türk Lirasının aşılıp aşılmadığının tespitinde, gelir vergisi tevkifatına tabi kira gelirleri ile mesken kira gelirinin gelir vergisinden istisna edilen tutarı aşan kısmı birlikte dikkate alınacaktır.

 

¨        Bir takvim yılı içinde elde ettiği, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları toplamı 900 Yeni Türk Lirasını aşanlar,

 

¨        Diğer mal ve haklardan kira geliri elde edenler.

 

Eşler ve çocukların kira gelirleri ayrı beyanname ile beyan edilir.

 

KİMLER SADECE GAYRİMENKUL SERMAYE İRADINI BEYAN EDECEK?

 

Bir önceki bölümde belirtilen mükellefler kira gelirlerini, “beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olanlar için” hazırlanmış olan yıllık gelir vergisi beyannamesi (1001 B) ile beyan edeceklerdir.

 

Beyana tabi geliri ile birlikte aşağıdaki gelirlerin de elde edilmesi halinde, yukarıda belirtilen beyanname doldurulur ve sadece kira geliri beyan edilir.

 

¨        Tevkifata tabi tutulmuş olan; mevduat faizleri, repo gelirleri, özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları ile menkul kıymetler yatırım fonları katılma belgelerine ödenen kâr payları,

¨       Tek işverenden alınan tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler,

 

¨        Gerçek usulde tespit edilmeyen zirai kazançlar,

 

¨        İstisna hadleri içinde kalan kazanç ve iratlar.

 

 

 

 

DAR MÜKELLEFLER HANGİ DURUMDA SADECE KİRA GELİRİNE İLİŞKİN YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ VERECEKLER?

 

Türkiye’de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler (çalışma veya oturma izni alarak 6 aydan daha fazla bir süredir yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları bu kişilere dahildir ) Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar mükellefiyet esasında vergilendirilirler.

 

Bu kapsamda vergilendirilen mükelleflerden, Türkiye’de elde ettiği beyana tabi geliri, sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olanlardan;

 

¨    Bir takvim yılı içinde elde ettiği konut kira geliri istisna tutarını [2007 yılı için 2.300 Yeni Türk Lirasını] aşanlar,

 

¨   Bir takvim yılı içinde elde ettiği, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan gayrimenkul sermaye iratları,

 

¨       Diğer mal ve haklardan kira geliri elde edenler,

 

            sadece kira geliri beyannamesi vereceklerdir.

 

Bu kapsamda vergilendirilen mükelleflerden, Türkiye’de tevkif (vergi kesintisi) suretiyle vergilendirilmiş olan kira geliri elde eden mükellefler, tevkif edilmiş kira gelirlerinin tutarı ne olursa olsun beyanname vermeyecekler ve diğer gelirleri dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu gelirlerini beyannameye dahil etmeyeceklerdir.

HANGİ HALLERDE EMSAL KİRA BEDELİ ESASI UYGULANIR?

Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, "emsal kira bedeli" esas alınır.

Buna göre;

-  Kiraya verilen gayrimenkulün kira bedelinin emsal kira bedelinden düşük olması,

-  Gayrimenkulün bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması,

hallerinde emsal kira bedeli esası uygulanacaktır.

HANGİ HALLERDE EMSAL KİRA BEDELİ ESASI UYGULANMAZ?

Aşağıda belirtilen hallerde emsal kira bedeli esası uygulanmaz:

-    Boş kalan gayrimenkullerin korunması amacıyla bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması,

-    Binaların mal sahiplerinin çocuklarının, anne ve babalarının veya kardeşlerinin ikâmetine tahsis edilmesi (Ancak, bu kimselerin ikâmetine birden fazla konut tahsis edilmişse bu konutların yalnız birisi hakkında emsal kira bedeli hesaplanmaz),

-    Mal sahibi ile birlikte akrabaların da aynı evde veya dairede oturması,

-    Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan kiralamalar.

 

 

 

 

 

 

EMSAL KİRA BEDELİ NASIL HESAPLANIR?

Kiraya verilen bina ve arazilerde emsal kira bedeli, varsa yetkili özel makamlarca veya mahkemelerce saptanmış kira bedelidir. Böyle bir makam yoksa, o bina ya da arazi için kira takdiri veya tespiti yapılmamışsa; emsal kira bedeli, emlâk vergisi değerinin % 5'idir. Örneğin: bir kimse, emlak vergisi değeri 100.000 Yeni Türk Lirası olan bir apartman dairesini arkadaşına kirasız (bedelsiz) olarak vermişse; kira geliri elde etmediği halde, emsal kira bedeli (100.000 x % 5)= 5.000 Yeni Türk Lirası olacaktır.

Bina veya arazi dışında kalan mal ve haklarda emsal kira bedeli, bunların maliyet bedelinin %10’udur. Bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanununun servetlerin değerlemesi hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerlerinin %10’udur.

 

BEYANNAME NE ZAMAN VE NEREYE VERİLECEK?

 

¨        Mükellefler, 1 Ocak 2007 - 31 Aralık 2007 dönemine ait beyana tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için 2008 yılının MART ayının 25 inci günü akşamına kadar beyannamelerini vereceklerdir.

 

Beyanname, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir. Mükellefler normal olarak ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesine bağlıdırlar. Ancak bunun iki istisnası vardır:

1-Ölüm,

2 - Ülkenin terk edilmesi.

Ülkeyi terk edenler, yurt dışına çıkma tarihinden önceki 15 gün içinde beyanname vermek zorundadırlar. Ölüm halinde ise beyanname ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde mirasçılar tarafından verilir.

Beyanname verme süresinin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, tatilden sonraki ilk iş günü akşamına kadar beyanname verilebilir.

 

¨        Türkiye’de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler, Türkiye’de elde ettikleri gayrimenkul sermaye iradı gelirlerini gayrimenkulün bulunduğu yerin vergi dairesine vereceklerdir.

 

¨        Gayrimenkul sermaye iradının yanında beyana tabi diğer gelirlerin de olması halinde, gayrimenkul sermaye iradı, beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olanlar için hazırlanmış olan yıllık gelir vergisi beyannamesi (1001 B) ile beyan edilmeyecek, bu gelirler bütün gelirlerin beyanı için kullanılan yıllık gelir vergisi beyannamesine (1001 A) dahil edilecektir.

 

VERGİ NE ZAMAN, NEREYE ÖDENECEK?

 

¨     Beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi MART ve TEMMUZ aylarında olmak üzere 2 eşit taksitte ödenecektir.

 

¨     Hesaplanan vergi aşağıdaki yerlere ödenebilir:

 

 

§         Bağlı olunan vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları dışındaki vergi dairelerine,

 

 

 

 

 

 

KİRA GELİRİ ELDE EDİLDİĞİ HALDE BEYANNAME VERİLMEZ VEYA EKSİK BEYAN EDİLİRSE NE OLUR?

 

¨     Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez  veya eksik beyan edilirse, 2.300 Yeni Türk Liralık  istisnadan yararlanılamaz.

 

¨     Beyan edilmesi gereken kira gelirinin bildirilmemesi halinde, mükellef adına iki kat I’inci derece usulsüzlük cezası kesilir ve gelir takdir komisyonunca takdir edilir.

 

¨    Takdir edilen gelir üzerinden, gelir vergisi ile vergi ziyaı cezası hesaplanır. Ayrıca gecikilen her ay için gecikme faizi talep edilir.

 

¨    Bu şekilde tahakkuk eden vergi, ceza ve gecikme faizinin tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi zorunludur. Ödenmediği takdirde, vergi dairesince ayrıca her ay için (Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir.) ayrı ayrı gecikme zammı hesaplanmak suretiyle cebren  tahsil yoluna gidilir.

 

¨    Geçmiş takvim yıllarına ait kira gelirlerini ilgili beyan döneminde hiç beyan etmeyen veya eksik beyan eden kira geliri sahibinin bu gelirlerini, Vergi Usul Kanunu’nda yer alan Pişmanlık ve Islah hükümlerinden yararlanarak beyan etmeleri mümkündür. Kira gelirlerini pişmanlık yoluyla beyan eden mükellefler istisnadan yararlanacak ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre vergi ziyaı cezası kesilmeyecektir. Bu mükellefler hakkında sadece pişmanlık zammı uygulanacaktır.

 

KİRA GELİRİNDEN İNDİRİLEBİLECEK GİDERLER

 

Gayrimenkul sermaye iradında safi iradın saptanması için, kira gelirlerinden indirilecek giderler konusunda seçilebilecek iki yöntem vardır.

 

¨    Gerçek Gider Yöntemi

¨    Götürü Gider Yöntemi

 

Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider  yöntemi seçilemez.

 

GERÇEK GİDER YÖNTEMİNİN SEÇİLMESİ DURUMUNDA İNDİRİLECEK GİDERLER NELERDİR?

 

¨     Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda;

 

1- Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen; aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,

 

2- Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile mütenasip olan idare giderleri,

 

3- Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,

 

4- Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin % 5’i (iktisap bedelinin % 5’i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanacak, indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmayacaktır. 2003 yılından önce iktisap edilen konutlar için indirimden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.)

 

5- Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen, emlak vergisi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya veren tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,

 

6- Amortismanlar,

 

7- Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım giderleri ile bakım ve idame giderleri ,

 

8- Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler,

 

9- Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kirayla oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli [Dar mükelleflerin (yurt dışında işçi olarak çalışan Türk vatandaşlarımız da dar mükellef kapsamındadır) yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedelleri hariç],

 

10- Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar,

 

brüt kira tutarından indirilir.

 

Ancak, bu giderlerin vergiden istisna edilen tutara isabet eden kısmı indirilemez. Vergiye tabi hasılata isabet eden yani indirilebilecek gider kısmı aşağıdaki formül kullanılarak bulunacaktır.

 

Vergiye Tabi Hasılat x Toplam Gider

               Toplam Hasılat

 

GÖTÜRÜ GİDER YÖNTEMİNİN SEÇİLMESİ DURUMUNDA GİDER İNDİRİMİ NASIL YAPILIR?

 

¨    Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, (hakları kiraya verenler hariç) kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın % 25’i oranındaki götürü gideri gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebilirler.

 

¨    Ancak, bu usulü seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler.

 

KİRA GELİRLERİNE İSTİSNA NASIL UYGULANACAK?

 

¨    Sadece konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen gelirler için istisna uygulaması söz konusudur.

¨    Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, her bir ortak için 2.300 Yeni Türk Liralık istisna ayrı ayrı uygulanacaktır. Mirasın paylaşılmamış olması halinde de her bir mirasçı istisnadan ayrı ayrı yararlanacaktır.

¨    Bir mükellefin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde, istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.

 

KİRA GELİRLERİNE UYGULANACAK DİĞER İNDİRİMLER NELERDİR?

 

Kira geliri elde eden gayrimenkul sermaye iradı sahibi mükellefler, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde yer alan ve aşağıda özetlenen bağış ve yardımlar ile harcamalarının tamamını veya belli bir tutarını verdikleri beyanname üzerinde safi iratlarından indirim konusu yapabileceklerdir. İndirimlerin hesaplanmasıyla ilgili olarak 6 numaralı örnek verilmiştir. (Bu indirimler hakkında tereddüde düşen mükellefler Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesine bakabilirler.)

 

1- Şahıs ve Bireysel Emeklilik Sigorta Primleri[1]

 

Beyan edilen gelirin (safi iradın) %10’unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için beyan edilen gelirin %5’ini) ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla, mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, (Sigortanın veya emeklilik sözleşmesinin Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de bulunan bir sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş, prim ve katkı payı tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması gerekir. Ayrıca, prim ve katkı tutarları gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olmalı ve ücret geliri elde edenlerin ücretlerinin safi tutarının hesaplanması sırasında indirilmemiş olmalıdır.)

 

2- Eğitim ve Sağlık Harcamaları

 

Beyan edilen gelirin (safi iradın) % 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları, (Eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak matrahlarından indiremezler).

 

3- Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri İçin Yapılan Bağış ve Yardımlar[2]

 

Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamı.

 

4- Diğer Bağış ve Yardımlar

1 - Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilen gelirin (safi iradın) % 5'ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10'unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar.

 

2 - Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen kültür ve sanat faaliyetleri, kültürel varlıkların korunması, yapımı, onarımı vb. ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi çerçevesinde yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı.

 

3 - Bakanlar Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla Başbakanlık aracılığıyla makbuz mukabili yapılan aynî veya nakdî bağışların tamamı.

 

 

GAYRİMENKUL SERMAYE İRADINDA ZARAR DOĞMASI HALİ

 

Gayrimenkul sermaye iradına konu olan sermayenin kendisinde meydana gelen eksilmeler zarar sayılmaz ve iradın gayrisafi miktarının tespitinde gider olarak kabul edilmezler.

 

Gayrimenkul sermaye iradının gider indirim hesabında gider fazlalığı dolayısıyla doğan zararlar, gelecek yıllarda elde edilen kira gelirinden gider olarak düşülebilir. Ancak, sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konut veya lojmanların kira bedelini indirim konusu yapması durumunda, zarar doğması halinde, bu zararın gelecek yıllarda elde edilen gayrimenkul sermaye iradından indirim konusu yapılması söz konusu değildir.

 

2007 TAKVİM YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK VERGİ TARİFESİ

 

7.500  Yeni Türk Lirasına kadar........................................................................................... % 15

19.000 Yeni Türk Lirasının 7.500 Yeni Türk Lirası için 1.125 YTL, fazlası...................... % 20

43.000 Yeni Türk Lirasının 19.000 Yeni Türk Lirası için 3.425 YTL, fazlası.................... % 27

43.000 Yeni Türk Lirasından fazlasının 43.000 Yeni Türk Lirası için 9.905 YTL,

fazlası……............................................................................................................................ %35                                                             

oranında vergilendirilir.

 

YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNİN DOLDURULMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

 

Beyanname ve gelir elde edilen gayrimenkul sayısının beşten fazla olması halinde kullanılacak ek föy;

¨    Birer örnek doldurulacaktır.

¨    Mavi veya siyah tükenmez kalem kullanılarak BÜYÜK MATBAA HARFLERİ ile doldurulacaktır.

¨    Kurşun kalem kesinlikle kullanılmayacaktır.

¨    Her kutuya bir harf veya rakam yazılacaktır.

¨    Silinti ve kazıntı yapılmayacak, beyanname ve ek föy katlanmayacak ve buruşturulmayacak, okunaklı olarak düzenlenmesine özen gösterilecektir.

¨    Rakamlar arasına herhangi bir işaret konulmayacaktır. BİLGİLER İLGİLİ ALANA SIĞDIĞI KADAR YAZILACAKTIR.

¨    Sayısal ifadeler romen rakamı ile yazılmayacaktır.

¨    Alfabetik karakterler sola, sayısal karakterler sağa   yanaşık olarak yazılacaktır.

¨    Kelimeler arasında bir karakter boşluk bırakılacaktır.

¨    Noktalama işaretinden sonra boşluk bırakılmayacaktır.

1- 4 No.lu alanlara kimlik bilgileri, nüfus cüzdanında  yazılı olduğu şekilde ve kısaltmadan aynen yazılacaktır. Kimlik bilgilerinin ayrılan alana sığmaması durumunda,  isimler sığdığı kadarıyla yazılacaktır.

5 No.lu doğum yeri alanına, İLÇE ADI YAZILACAKTIR. İLÇENİN AYRI BİR ADI YOKSA İL ADI YAZILACAKTIR. KÖY VE BUCAK İSMİ YAZILMAYACAKTIR.

6 No.lu adres alanına mahalle, cadde / sokak bilgileri yazılacak ve POSTA KODU muhakkak belirtilecektir. Varsa telefon numarası alan kodu ile birlikte yazılacaktır. Adres bilgileri açık bir şekilde alanlara sığıyorsa kısaltma yapmadan yazılacaktır. Alanlara sığmaması halinde anlaşılır kısaltmalar yapılabilir.

7 No.lu alanda doğum tarihi gün, ay ve yıl olarak   belirtilecektir.

8 No.lu mesleği alanına mükellefin esas uğraş konusu  yazılacaktır. Birden fazla meslekle uğraş söz konusu ise ağırlıklı olan yazılacaktır.

9 No.lu uyruğu alanına, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olanlar T.C. rumuzunu, başka ülke tabiyetinde olanlar ise ülkelerinin Uluslararası Trafik Kodunu yazacaklardır.

Gerçek Gider Yöntemini seçen mükelleflerin, yaptıkları giderlerle ilgili vesikaları 5 yıl süresince saklamaları ve vergi dairesince istenilmesi halinde ibraz etmeleri gerekmektedir. Ancak, söz konusu vesikalar beyannameye eklenmeyecektir.

 

 

 

 

 

 

 VERGİNİZİ ÖDEYEBİLECEĞİNİZ ANLAŞMALI BANKALAR

 

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.

DENİZBANK A.Ş.

TÜRKİYE HALK BANKASI A.Ş.

TEKSTİLBANK A.Ş.

TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş.

ANADOLUBANK A.Ş.

YAPI KREDİ BANKASI A.Ş

HSBC BANK A.Ş.

AKBANK T.A.Ş.

OYAKBANK A.Ş.

TÜRKİYE VAKIFLAR BANKASI T.A.O.

ALTERNATİFBANK A.Ş.

TÜRKİYE GARANTİ BANKASI A.Ş.

TEKFENBANK A.Ş.

ŞEKERBANK T.A.Ş.

TURKISHBANK A.Ş.

KOÇBANK A.Ş.

TÜRKİYE FİNANS KATILIM BANKASI A.Ş.

FORTİSBANK A.Ş.

ASYA KATILIM BANKASI A.Ş.

TÜRK EKONOMİ BANKASI A.Ş.

ALBARAKA TÜRK KATILIM BANKASI A.Ş.

FİNANSBANK A.Ş.

KUVEYT TÜRK EVKAF FİNANS KURUMU A.Ş

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ÖRNEK: 1

 

Bayan Betim ZAMAN, 2007 takvim yılında; tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 17.000 YTL işyeri kira geliri, 25.000 YTL mevduat faizi ve konut olarak kiraya verdiği dairesinden 2.000 YTL kira geliri elde etmiştir.

 

 

 

 

İşyeri kira geliri (brüt)…………………………….…………………….17.000 YTL

Konut kira geliri …………………………………………………............2.000 YTL

Mevduat faizi ………………………………………..…………………25.000 YTL

 

 

 

 

 

 

 

-          Tevkif yoluyla vergilendirilen mevduat faizi geliri tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

-          Konut kira gelirinden 2.300 YTL’lik istisna düşülecek olup, kalan tutar beyan edilecektir. Örnekte, istisna haddinin altında gelir elde edildiğinden beyan edilmeyecektir.

-          Tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş, işyeri kira geliri 19.000 YTL’lik beyan sınırını aşmadığından yıllık beyanname ile beyan edilmeyecektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ÖRNEK: 2

 

Bay Ahmet Sinan ÇALIMLI, Ankara’da bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 takvim yılında 7.300 YTL kira geliri elde etmiştir.

 

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

 

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

 

Gayrisafi İrat Toplamı…………………………….……………………...7.300 YTL

Vergiden İstisna Tutar…………………………………………………....2.300 YTL

Kalan (7.300 – 2.300)……………………………....................................5.000 YTL

% 25 Götürü Gider (5.000 x % 25)………………………………………1.250 YTL

Vergiye Tabi Gelir (5.000-1.250)………………………………………..3.750 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*)………………………………………...…….562,5 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi……………………………………………………562,5 YTL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(*) Hesaplanan gelir vergisi, vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.

 

ÖRNEK: 3

 

Bayan Özlem AYDEMİR, Tokat’da bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 yılında 12.300 YTL kira geliri elde etmiştir.

 

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, gerçek gider yöntemini seçmiş olup, bu konut ile ilgili gerçek giderleri toplamı 4.920 YTL’dir.

 

(Gerçek gider usulünü seçen mükellefler, vergiden istisna edilen kısma isabet eden giderleri hasılatlarından gider olarak indiremeyecekler, sadece vergiye tabi hasılata isabet eden giderleri indirebileceklerdir. Bunun için toplam gider tutarından vergiye tabi hasılata isabet eden kısmının hesaplanması gerekir. Vergiye tabi hasılata isabet eden gider aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.)

 

                                                Vergiye Tabi Hasılat x Toplam Gider

               Toplam Hasılat

 

10.000 YTL x 4.920 YTL  = 4.000 YTL

12.300 YTL

 

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

 

Gayrisafi İrat Toplamı…………………………………………………..12.300 YTL

Vergiden İstisna Tutar…………………………………………….……...2.300 YTL

Kalan (12.300 – 2.300)..…………………………………….……..…...10.000 YTL

İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı….…..……………………………...4.000 YTL

Vergiye Tabi Gelir (10.000-4.000) …………………..………..….…….6.000 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*)…………………………………...………...900 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi…………………………………………...………900 YTL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(*) Hesaplanan gelir vergisi, vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.

ÖRNEK: 4

 

Bayan Gizem ERDOĞAN, İzmir’de bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 yılında 17.300 YTL, işyeri olarak kiraya verdiği daireden ise 20.000 YTL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 4.000 YTL tevkifat yapılmıştır.

 

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

 

Mesken kirası gelirinin istisna haddini aşan kısmı ile tevkifata tabi tutulan işyeri kirasının toplamı 19.000 Yeni Türk Lirasını aştığından, mesken ve işyeri kira gelirleri birlikte beyan edilecek olup, buna ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

 

Gayri Safi İrat Toplamı………………………………………………… .37.300     YTL

Vergiden İstisna Tutar…………………………………………………….2.300      YTL

Kalan (37.300-2.300)…………………………………………………….35.000     YTL

% 25 Götürü Gider (35.000 x % 25)………………………………………8.750     YTL

Vergiye Tabi Gelir (35.000-8.750)………………………………………26.250     YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*).….………………………………………….5.382,5  Y TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler……………………...………………….4.000     YTL

Ödenecek Gelir Vergisi……………………………………………………1.382,5  YTL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(*) Hesaplanan gelir vergisi, vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.

 

ÖRNEK: 5

 

Bay Emre BALCI ve eşi Bayan İlayda BALCI 1/2 hissesine sahip oldukları, Ankara’da bulunan dairelerini konut olarak kiraya vermeleri sonucu, 2007 yılında 10.600 YTL kira geliri elde etmişlerdir.

 

Ayrıca, Bayan İlayda BALCI 2007 takvim yılında işyeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulden ise 13.000 YTL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedeli üzerinden 2.600 YTL gelir vergisi tevkifatı yapılmıştır.

 

Her iki mükellef de, götürü gider yöntemini seçmiştir.

 

Mükelleflerin kira gelirlerine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

 

Bayan İlayda BALCI’nın Beyanı:

 

Bayan İlayda BALCI’nın gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan iş yeri kira geliri ile mesken kira gelirinin gelir vergisinden istisna tutarı aşan kısmı birlikte dikkate alındığında, 19.000 YTL’yi aşmadığından, iş yeri kira geliri beyannameye dahil edilmeyecek olup, sadece hissesine düşen (10.600 x 1/2 =) 5.300 YTL mesken kira geliri beyan edilecektir.

 

Gayri Safi İrat Toplamı………………………………………………….5.300 YTL

Vergiden İstisna Tutar…………………………………………………..2.300 YTL

 

Kalan (5.300-2.300)……………………………………………………..3.000 YTL

% 25 Götürü Gider (3.000 x % 25)………………………………………..750 YTL

Vergiye Tabi Gelir (3.000-750)……………………………………….…2.250 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*)……………………………………..………..337,5 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi……………………..……………………….…….337,5 YTL

 

Bay Emre BALCI’nın Beyanı :

 

Bay Emre BALCI’nın geliri sadece konut olarak kiraya verilen daireden hissesine düşen kira geliri olan 5.300 YTL’dir. Bu tutar, istisna tutarını aştığından, mükellef kira gelirini beyan edecek ve istisnadan yararlanacaktır.

 

Gayri Safi İrat Toplamı………………………………………………….5.300 YTL

Vergiden İstisna Tutar…………………………………………………...2.300 YTL

Kalan (5.300-2.300)……………………………………………………..3.000 YTL

% 25 Götürü Gider (3.000 x % 25)………………………………………..750 YTL

Vergiye Tabi Gelir (3.000-750)……………………………………….…2.250 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*)……………………………………..………..337,5 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi……………………..……………………….…….337,5 YTL

 

 

 (*) Hesaplanan gelir vergisi, vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.

 

 

ÖRNEK: 6

 

Bayan Elif Bilge BOLAT, Uşak’da bulunan dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu, 2007 yılında 17.000 YTL kira geliri elde etmiştir. Mükellef, 2007 yılı içinde bireysel emeklilik sistemine 1.250 YTL katkı payı ödemiş ve Devlete ait bir huzurevine 15.11.2007 tarihinde 1.500 YTL nakit olarak bağışta bulunmuştur.

 

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

 

Not : Vergiye tabi gelirden yapılacak indirimlerle ilgili açıklamalar rehberin “Kira Gelirlerine Uygulanacak Diğer İndirimler Nelerdir” başlıklı bölümünde yapılmıştır. Dikkat edilmesi gereken husus, bazı bağış ve yardımlar ile harcamaların tamamı indirim konusu yapılabilirken, bazı bağış ve yardımlar ile harcamaların ise beyan edilen gelirin (safi iradın) belirtilen oranlarına kadar olan kısmının indirim konusu yapılabileceğidir.

 

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır

 

Gayrisafi İrat Toplamı…………………………………………………………...17.000 YTL

Vergiden İstisna Tutar………………………………………………………….…2.300 YTL

Kalan [17.000 YTL-2.300 YTL]……………………………………………..…14.700 YTL

% 25 Götürü Gider [14.700 YTL X %25]………………………………..……....3.675 YTL

Safi İrat [14.700 YTL -3.675 YTL]………………………………………...…...11.025 YTL

Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payı[3] ...……………………………..1.102,5 YTL

Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri için Yap. Bağış ve Yardımlar[4] …...………………1.500 YTL

Vergiye Tabi Gelir (11.025 YTL -2.602,5 YTL)…………………………………8.422,5 YTL

Hesaplanan Gelir Vergisi (*)…...…………………………………………………1.309,5 YTL

Ödenecek Gelir Vergisi……………………………………………………………1.309,5 YTL

 

 

 

 

 

 

(*) Hesaplanan gelir vergisi, vergiye tabi gelire (matraha) 2007 takvim yılı gelirleri için uygulanacak vergi tarifesinde yer alan oranların uygulanması ile bulunacaktır.

 



[1] Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının beyan edilen gelirden indirimine ilişkin gerekli açıklamalar 13.08.2003 tarih ve 2003/3 sayılı Gelir Vergisi Sirkülerinde yer almıştır.

 

[2] Okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurtlarına ilişkin bağış ve yardımların gelir vergisi matrahının tespitinde indirimine yönelik açıklamalar 10.03.2004 tarih ve 2004/21 sayılı Gelir Vergisi Sirkülerinde yer almıştır.

[3] Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payının indirim konusu yapılabilecek yıllık toplam tutarı beyan edilen gelirin (safi iradın) % 10’u (11.025 x % 10 ) olan 1.102,5 YTL’yi aşamayacağından sadece 1.102,5 YTL’lik kısmı indirim konusu yapılabilecektir.

 

[4] Okul, yurt, sağlık tesisleri ve huzurevleri için genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere yapılan bağışların tamamı indirim konusu yapılabilecektir. Bu nedenle örneğimizdeki, devlete ait huzurevine nakit olarak yapılan 1.500 YTL bağışın tamamı indirim konusu yapılabilecektir.